Bilim ve Felsefe

  1. felsefe ve bilim ilişkisi - bilim ve sanat - bilim felsefe ve sanatın ortak yönleri

    Bilim ile felsefe ve bilim ile teknoloji sıkça karıştırılan kavramlardır. Bilimlerin her birini bir konu dili diye adlandırırsak, felsefeyi bir üst-dil diye niteleyebiliriz. Fakat bu, felsfeden bilim çıkacağı anlamına gelmez.

    İngiliz filozof Bryan Magee (1930-...), Felsefenin Öyküsü’nde (1998) bilim, felsefe ve sanat arasındaki ortak yönlere şöyle dikkat çekmektedir:

    “Felsefe, bilim ve sanat arasında bir anlaşmazlık bulunmadığını anlamak önemlidir. İlk bakışta görülenden çok daha fazla ortak yönleri vardır. Gerçekte, bu kitapçıkta göreceğimiz gibi, bilim felsefeden doğmuştur. Felsefenin, bilimin ve sanatın incelediği dünya aynıdır. Üçü de, dünyanın varlığındaki ve insan olarak varlığımızdaki gizemle uğraşır ve onu derinlemesine anlamaya çalışır. Üçü de esinden ve eleştiriden yararlanır. Üçü de başkalarıyla paylaşmak üzere bulgularını herkese sunar. Fakat farklı yöntemler kullandıklarından ve yolları farklı olduğundan, zaman zaman farklı mizaçtaki kişilere seslenebilirler.

    Ancak, insanın bilgisini ve yaşantısını incelemek, gizil olanı açığa çıkarmak ve bulgularını herkes tarafından açıkça anlaşılacak biçimde düzenlemek ortak gayeleridir. Birbirlerini zenginleştirirler; tam kamil insan, üçüne de ilgi duymadan edemez. Bu kitapta onlardan birinin, felsefenin öyküsü anlatılmaktadır. Diğer ikisi gibi felsefe de uygarlığın yarattığı en büyüleyici ve değerli şeyler arasında yerini almıştır ve diğerlerinin olduğu gibi felsefenin geleceği de büyük olasılıkla geçmişinden daha zengin olacaktır.”

    İnsanlar, evreni merak etmeye belki 40.000 yıl önce başladı; daha sistematik sorgulamalara başlaması 2600 yıl öncesinin Eski Yunanına götürülebilir. Modern bilim ise en çok 400 yıllıktır. Bu noktayı anlamak önemli. Çünkü bilim tarihinin tüm uygarlıklarda bulunduğu tezi doğru değildir. Bu tezler, bilimle dinsel tahminleri ve bilimle teknolojiyi karıştırmaya dayanmaktadır.

    Bilim, doğa olaylarının nasıl olduğunun (neden olduğunun değil!) yine doğaya başvurarak açıklanması olarak tanımlanabilir. Elbette her tanım eksiktir; ama böyle bir tümel betimleme gereklidir. Yağmur nasıl yağıyor? Deniz nasıl dalga üretiyor? Deprem, nasıl gerçekleşiyor? Mevsimler, nasıl değişiyor? Bu sorulara verilen pek çok yanıt olmuştur.

    Dinler tarihi ve etnoloji bize öğretmektedir ki, bu sorulara verilen yanıtlar, genellikle din, efsane ve büyü açıklamalarıdır. Yıldırımı yönetenin Zeus, fırtına ve salgın hastalıkları yönetenin kötü ruhlar olduğu açıklaması ya da teorisi, bilimsel olamaz. Eski Yunanlılar, kaderin sınırsız gücüne ve önüne geçilmezliğine inanırlardı. Yunan ve Roma rahipleri, bir savaşa girişilip girişilmeyeceğini öğrenmek için kuşların kursaklarını inceler ve Delphoi kahinine danışırlardı.

    Bir ağaçtan düşen ve bacağı kırılan ortaçağ köylüsü, yanlış hareket yaptığını ya da bindiği çelimsiz dalın taşıyamayacağı kadar ağır olduğunu hiçbir zaman kabul etmez, günahının cezasını ödediğini ya da şeytanın kendisini ittiğini veya köyün büyücüsünün kendisini büyülediğini düşünürdü. Daha yakın zamanlara kadar, zenci Afrikasının bazı kabilelerinde, timsahların zararsız oldukları sanılırdı. Eğer timsahlardan biri, bir yüzücünün bacağını koparırsa, o bir timsah değil, timsah şekline girmiş bir büyücüydü. Bugün bile bir çok insan gazetelerin yıldız falı bölümünü okumadan gününe başlamıyor!



    alıntı

     

     

    BiR-DOST - 27.03.2013 - 00:41



Benzer Konular

  1. Felsefe ve Bilim ilişkisi
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 28.01.2012, 01:32
  2. Bilim ve Felsefe
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Lise.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.01.2012, 17:49
  3. Felsefe ve Bilim - Abdülkadir Yaşargün
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Kitap Tanıtımı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 12.11.2011, 11:01
  4. Felsefe Bilim İlişkisi
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Lise.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 17.11.2010, 21:05
  5. Bilim ve Felsefe
    Konuyu Açan: cell-im, Forum: Bilim.
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj : 14.07.2006, 11:50

copyright

Soru Cevap

grafimx