Mizah Türleri

  1. mizah çeşitleri - mizahın değişik türlerde oluşunun sebepleri - mizahın özellikleri - mizah yapmak

    Mizahın değisik türlerde olusu, farklı toplumların farklı kültürlere
    sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Yasam kosulları birbirine benzeyen
    toplumların halkları birbirlerinin mizahını daha kolay anlamaktadır (Nesin,
    2001: 19). Aynı dili konusan toplumlar için de benzer düsünceler
    söylenebilmektedir. Đnsanlar farklı durumlara gülerler. Örneğin bir kisinin
    buzda kayarak düsmesi kimilerini çok güldürürken kimilerini ise yalnızca
    gülümsetmekte, belki de hiç güldürmemektedir. Bunun nedeni insanların
    aynı mizah türlerinden hoslanmamalarıdır.
    Shade’e göre, mizah, görsel, isitsel, figürsel ve sözlü olarak
    ayrılabilir. Figürsel elementler, komik giysiler, karikatürler, çizgi filmlerdir.
    Karikatür, uzun bir geçmise sahip olmasa da etkili bir mizah türüdür.
    Karikatürlerde, kisinin yüz veya vücut orantılarını olağandısı olarak
    büyütmek veya küçültmekle alısılmadık görüntüler elde edilir. Đkinci olarak,
    olmadık iki öğe, örneğin kusbası ile insan vücudu, birlestirilir. Karikatür
    basının toplumda yaygınlasmasıyla yerini bulmustur. Karikatürde, yasamın
    her türlü durumu konu edilerek mizah olusturulur. Karikatürcü, olağan bir
    görüntü içinde olmadık sınıfları bir araya getirebilir yada günlük hayatta
    olmayan bir görüntü içine olağan bir görüntü koyabilir. “Karikatür, yalnızca
    konuyu değil, çizim yeteneği, espri gücü, eğlence ve hosgörüyü içinde
    barındırır” (Öngören, 1998: 37).
    Çizgi film ise canlı aksiyon sinemasına göre, biçimleme olgusunda
    tasıdığı farklılığa karsın, kullandığı teknik araç, film, kamera ve görüntü,
    hareket, ses, kurgu ile olusturduğu görsel dili kullanarak benzerlikler
    gösterir (Ilgaz, 1997: 19). Giysiler de özellikle tiyatro gibi gösteri
    sanatlarının önemli bir parçasıdır. Komik bir oyun sergilendiğinde
    oyuncunun giydiği komik kıyafetler veya palyaçonun kıyafetleri izleyiciyi güldürebilmektedir. Sözlü mizah; sakaları, söz oyunlarını, bilmeceleri vb.
    içermektedir. Sözlü mizah, konusmalarda yer almaktadır. En genis ve en
    çok kullanılan mizah türüdür. Görsel mizah, pandomima, taklit ve diğer
    komik hareketlerde görülmektedir. Teknolojik gelismelere bağlı olarak
    filmler, klipler, mailler de buna eklenmistir. Mizah, bazı eylemler,
    söylemler, durumlar, abartılı davranıslar yoluyla olusmaktadır. Alaya alma,
    mizahın saldırgan bir seklidir. Diğer kisinin zayıf bir yönünü ortaya
    koymaktadır. Bir kisinin kulaklarının, ayaklarının ya da ellerinin abartılı
    olarak büyük olması insanları güldürmektedir. Görsel mizah, mizahın genis
    bir seklidir. Bunların dısında espriler, komik bilmeceler, maskaralıklar,
    pantomimler önemli mizah türlerindendir. Konusma seklinin çarpıklıkları da
    mizahçıların konuları arasında sıkça yer alır. Tavırlar da sekiller gibi
    güldürme sebebidir. Tavırlardaki tuhaflıklar, daimi tekrarlamalar veya
    abartılar, gülünç durumlara neden olur. Örneğin sürekli yere düsen bir kisi,
    baston gibi dimdik yürüyen insanlar komik olacağı gibi bir hükümdara yada
    müdürüne ezile büzüle devamlı selam veren bir kisi de komik
    görülmektedir. Bunları çoğaltmak mümkündür. Koestler ise çesitli mizah
    türlerini; Söyle sıralar;
    Cinas ve Sakalar: Bu tür; Đnsanların zihinsel ve sözlü yeteneklerini
    ortaya koymaktadır. Kisi, karsısındakini sözcük oyunlarıyla etkileyerek,
    zeki bir biçimde nükteli konusmalar yapmakta ve gülmeye neden
    olmaktadır.
    Đnsan ve Hayvanları içeren Mizah: Đnsanların ve hayvanların
    karikatürlerinden olusmaktadır. Burada karakterlerden bazıları küçük
    düsmektedir.
    Çocukları ve Yetiskinleri içeren Mizah: Çocukların yetiskinleri taklit
    etmesi, elbiselerini giymesi gibi.
    Parodi: Parodi bir eserin komik bir biçimde ele alınması veya taklit edilmesi
    anlamına gelmektedir.
    Taslama ve Hiciv: Genellikle hiciv yasamda basarı kazanmalarını
    sağlayacak güçlü mali yada siyasi olanaklara sahip olmayanlar tarafından
    saldırı yada savunma aracı olarak kullanılmakta olup kelime oyunları daha
    çok yapılmaktadır. (Déjeux, 2000,32). En çok kullanılan mizah
    çesitlerindendir. Hicivde açık bir saldırı görülmektedir. Bu nedenle
    hosgörüye en fazla ihtiyacı olan mizah çesididir (Öngören, 1998: 32). Hiciv
    saldırganlık içermektedir. Toplumsal alanda ve genellikle modada, yeni
    kültürel etkinliklerde vb. gündelik yasam içinde ciddiye alınan olaylara bir
    tepki olarak kullanılmaktadır. Özetle ciddi konuları dikkate almama, karsı
    çıkma yoludur (Fenoglio ve Georgeon, 2000: 8).
    Maskaralık: Daha çok görüntüsel kabalıktan olusmaktadır. Bir kisinin
    karmasık bir ortamda baskasının kafasına vurması veya uygun zamanlaması
    olmayan davranıslar.

    Anlamsız Sözler: Bir insanın duygularının, bulunduğu durumun anlamsız
    siirler veya yazılarla ifade edilmesidir. Bunun yanında gerçek ve mantık
    dısı, uydurulmus asılsız hikâyeler de gülmeye neden olur.
    Kıyafetler Kullanılarak Yapılan Mizah: Kisinin yüzünü boyaması, değisik
    kılıklara girmesi ile ortaya çıkan mizahtır. Moda da mizahçılar için iyi bir
    malzeme kaynağıdır. Çok sisman, çok yaslı veya çirkin bir kiside, modaya
    uygun bir kıyafet görüldüğünde insanlar kendilerini gülmekten alamazlar
    (Yücebas, 1976: 57). Ya da modayı çok geriden takip eden bir zenginin
    durumu mizahı olusturabilmektedir. Yaygın olan ve günlük hayatta
    kullanılan mizah türlerinden bazıları, fıkra, mizahi siir, karikatür,
    kuklalardır. Bunları genisletmek mümkündür. Bu türleri birbirinden katı
    ayırımlarla sınırlandırmak doğru olmayacaktır, bazıları iç içe girmektedir.
    Çağın gerekleri ve gelismelerle bazıları yok olmakta, bazıları ise yenileri
    eklenmektedir seklinde tanımlamıstır (Pauluk, 1999: 78).
    “Mizah türleri, önemini; toplumdan topluma aktarması ve o
    toplumun özelliklerini kullanmasından almaktadır. Mizah türlerinin ortaya
    çıkısını bir tek özelliğe bakarak açıklamamak gerekmektedir. Mizah türleri,
    hikâyenin, siirin, resmin, tiyatronun, gösteri sanatlarının, fotoğrafın
    olanaklarından da yararlanmaktadır “ (Öngören, 1998: 34).
    Burns 1998 yılına ait “mizahın türleri” adlı çalısmasıyla, 30’dan fazla mizah
    çesidini, 6’ya indirmistir. Bunlar;
    Sözcük Oyunu: Mizah, bazı kelimelerin iki anlamıyla kullanılarak
    olusturulur.
    Etnik Mizah: Mizah, farklı kisilerden olusan farklı kültürlerden de
    yararlanmaktadır.
    Basmakalıp Sözler: Mizah, belirli gruplar ve insan tipleri hakkında abartılı
    toplumsal kavramlarını kullanmaktadır. Mizah çesitleri içinde aynı
    cümleler, benzer kisiler yer alır.
    Ticaret Hayatı: Mizah, çesitli meslek gruplarına ve is hayatına iliskin
    konulara da girmektedir.
    Asağılama ya da Siddet içerikli: Mizah insan ve hayvan kusur veya
    zayıflıklarını küçümser ve bunu kendi içinde kullanır.
    Cinsel içerikli: Mizah, doğrudan veya dolaylı olarak cinsel içerikli konulara
    da yer verir (Öngören 1998: 15).
    Bu türlere gösterilen ilgi, mizah öğelerinin değisik sekillerde
    kullanılmasından kaynaklanmaktadır. Fıkra, hikâye ve siir, söze dayalı
    türler olduğu halde, karikatürde görüntü, birinci sıradadır. Yazısız
    karikatürde ise söz ortadan kalkarak, görüntüye mizah yüklenir. Mizah
    öğelerinin, birbirlerinden biçimlerde bir araya getirilmesi, yeni bir olayın
    ortaya çıkmasına neden olur. Sinemanın ortaya çıkması, bir anlamda hareket
    eden karikatürlerin, yani çizgi filmin doğmasını sağlamıstır. Mizah
    türlerinin gelismesine etkide bulunan bir diğer etken eğlence ve hosgörüdür.


    İsmail Yardımcı

    Mizah Kavramı

     

     

    BiR-DOST - 05.10.2011 - 23:16
  2. teşekkürler çok yardımcı oldunuz <3

     

     

    yaprak mert - 07.10.2011 - 14:52



Benzer Konular

  1. Mizah
    Konuyu Açan: Kayıtsız Üyeumut, Forum: Soru - Cevap.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 21.10.2013, 21:00
  2. Mizah ve Yaratıcılık
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Kişisel Gelişim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 03.03.2013, 23:05
  3. Mizah Nedir - Türk Edebiyatında Mizah
    Konuyu Açan: ZELAL, Forum: Edebiyat.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 01.03.2011, 14:01
  4. Mizah Çeşitleri - Mizah Örnekleri
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Edebiyat.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 27.01.2011, 22:53
  5. Mizah Nedir - Mizah Sanatı
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Edebiyat.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 17.10.2010, 14:13

copyright

Soru Cevap