Terminal Evredeki Hasta

  1. ölümü yaklaşan hasta - terminal hasta bakımı - terminal dönem - ölümcül hastanın evreleri





    Terminal evredeki hasta


    Ölüm bambaşka olabilir, insanca ve onurlu...
    Cicely Saunders




    Son yıllarda tıp alanında önemli gelişmeler olmasına rağmen hala bazı
    hastalıklar ölümcül olmaya devam etmektedir. Ölümcül hastalıklar psikolojik
    ve fizyolojik olarak, hem hasta ve ailesi, hem de sağlık ekibi açısından
    zorlayıcı bir durumdur .

    Terminal evredeki hasta, yaşamının son günlerini yaşayan, ölmek üzere
    olan hasta anlamına gelir. Terminal evredeki hasta; başkalarına yük olma,
    ölürken fiziksel ve mental yeteneklerin kaybolması, ölüm ile ilgili ağrı
    beklentisinde olma ve önemli yaşam hedeflerini başaramadan erken ölme
    korkusu içinde olabilir

    Terminal dönemdeki hasta hastalığı ile savaşma çabasındayken zorunlu
    olarak birçok aşamadan geçer (Kübler-Ross, 1995). Bu aşamalar inkar, öfke,
    pazarlık, depresyon ve kabullenme olarak sıralanmıştır.

    İnkar: Bu dönem tüm insanlar için benzer olarak karar vermekten ya da
    bu yönde girişim yapmaktan çekinildiği bir dönemdir. İnkarı yaşayan hasta
    öleceğine inanmaz ve yanlışlık olduğunu ümit eder. Bu dönemde kişi zihinsel
    olarak yaşananları fark etse de genellikle duygusal olarak reddetmektedir
    Bu dönemde hastanın sosyal desteklerinin arttırılması, tedavi süreciyle ilgili bilgilendirmelerin
    yapılması, inkarının sözel olarak desteklenmesi ve hastaya zaman tanınması
    önemlidir.

    Kızgınlık-Öfke: Hasta, daha yapacak çok şey varken, ölmesini haksızlık
    olarak görür. Engellenmiş kişi tedirgin olarak “neden ben” sorusunu sorar.
    Bazen hastalığın bir ceza olarak kendine verildiği düşüncesi ile öfkeyi kendine
    yöneltir. Terminal dönemde ele alınamayan öfke, bireyi
    depresyona yaklaştıran bir etkendir . Bu dönemde hastanın
    kendi yaşamını daha fazla kontrol etmesine izin verilmeli, öfke reaksiyonu
    altındaki nedenlerle ilgilenilmeli ve güven duygusu güçlendirilmelidir.

    Pazarlık: Bu evrede yaşanan çaresizlik ve umutsuzluk duygularına karşı
    çocukça bir güçlülük duygusu vardır. Bu sayede kişiler kaybettiklerini geri
    Ölüm Sürecinde Olan Hasta: Terminal Bakım ve Hospis 149
    getirebilecekleri ya da gerçeği değiştirebilecekleri duygusunu yaşayabilirler .
    Pazarlık aslında bir ertelemedir. Bu evrede hasta tanrı ve çevresindekilerle pazarlığa girişir.
    Hasta ölmemek için arayış içindedir. Bu dönemde hastaların
    konuşmaya teşvik edilmesi ve dinsel desteklerin sağlanması, korkuların ve
    günahkarlık duygularının ortadan kaldırılmasında hastaya yardımcı olmaktadır

    Depresyon: Bireyin fiziksel durumu kötüleştikçe, hastalığın ciddiyetini
    inkar, öfke ve pazarlık etme anlamsız hale gelir ve bunun sonucunda derin
    kayıp duygusu ve depresyon görülür. Bu dönemde depresyonun
    farklı iki yönü vardır. Biri hastalığın aileye ve bireye getirdiği maddi
    zorlukların yaşattığı suçluluk duygusuna ve fonksiyoneliğin kaybına bağlı
    reaktif depresyon, diğeri ise ölüme karşı hazırlığın yarattığı depresyondur
    Bu dönemde hastanın duygularını ifade etmesine olanak
    verilmeli ve hasta etkili bir şekilde dinlenerek desteklenmelidir. Bireyin
    kayıplarının yasını tutmasına izin verilirse ve aile desteği sağlanırsa birey
    kabullenme evresine daha rahat geçer.

    Kabullenme: Durumunu kabullenen hasta, daha gerçekçi davranmaya,
    yarım kalan işlerini düzene sokmaya, yakınlarına ölümünden sonra
    yapacaklarını anlatmaya başlar. Bu dönemde hastaların
    tedavi programlarına mümkün olduğunca katılmalarının sağlanması için
    hastalar cesaretlendirilmelidir.

    Düzenli bir şekilde tanımlanan bu evreler, terminal dönemdeki tüm
    bireylerde aynı şekilde yaşanmayabilir. Hatta hastaların çoğunluğu iki ya da üç
    evreyi aynı zamanda yaşayabilirler . Tanımlanan bu
    aşamalar kesin sınırlamalar olmamakla birlikte, ölümcül hastaları
    anlayabilmekte önemli bir rehberdir. Kübler-Ross bu evrelerde umudu önemli
    ve sürekli bir etken olarak görmektedir. Yeni bir ilaç, yeni bir tedavi yöntemi,
    bir çalışmadan elde edilen başarılı sonuç gibi düşünceler hastaların son aylarına
    hatta haftalarına kadar korudukları düşüncelerdir. Bu umut sadece iyileşme
    umudu değil, aynı zamanda ölümü kabul ederek ölme umududur .
    Ölümcül hastaların bakımında temel amaç, hastanın fiziksel ve ruhsal
    yönden rahatlığının sağlanması ve kalan yaşam süresinin
    kalitesinin arttırılması olmalıdır. Terminal dönemdeki hasta ve yakınlarına
    verilecek hizmette en önemli rol hemşirelere düşmektedir

    Terminal evredeki hastayla çalışan hemşireler hastaların korkuları, hastanın
    bireyselliğinin ve aile bütünlüğünün korunması, ailenin duygusal ve fiziksel
    olarak güçlenmesi için planlama yapma ve aileyi yas sürecine hazırlama,
    semptomları kontrol ederek hastanın rahat ölümünü sağlama ile sorumludurlar

    Yaşamın son günlerini yaşayan hastanın bakımında, hastanın
    duygusal ve fiziksel gereksinimlerini karşılayabilmek için hemşirenin gerekli
    bilgi, beceri ve anlayışa sahip olması hasta ve ailesine etkili
    psikososyal destek sağlayabilmek için onların duygularını anlaması ve kabul
    etmesi gereklidir. Bunun için öncelikle hemşirenin kendi davranışlarına ilişkin
    bir iç görü kazanmasını sağlamak önemlidir. Ölmekte olan hasta ile iletişim
    kurmak, ona gereksinimi olan desteği verebilmek için, hemşirelerin öncelikle
    yaşam, hastalık, ölüm ve kayba ilişkin kendi duygularını gözden geçirmeleri,
    hastalara daha iyi fiziksel ve psikolojik bakım sağlamalarında etkili olmaktadır

    Hastaları dinlemek ve hastaların hastalıkla ilgili duygu ve düşüncelerini
    paylaşmak için güdüleyici sorular sormak önemlidir.
    Hemşirelerin böylesi bir iletişimi sürdürebilmeleri için sürekli okumaları,
    bilgilerini uygulamaya aktarmaları ve kendilerini geliştirmeleri gerekmektedir

    Bireylerin geçmiş deneyimleri, destek kaynakları tartışılmalı,
    olumsuz düşünceleri ortaya çıkarılmalı ve genel problem çözme yöntemleri
    anlatılmalıdır. Hemşirelik uygulamalarında amaç, bireylerin hastalık ve ölüm
    süreci ile baş etmelerinde ve yaşantılarında anlam bulmalarında onlara yardım
    etmektir. Ölüm yaşamımızdaki en büyük kayıp olgusudur. Ancak deneyimlenmemiş
    olana karşı duyulan korku, yok olma korkusu ve bilinmeyene doğru yapılan
    yolculuk her bireyi korkutur. Bir yandan geleceğe ilişkin belirsizlik
    yaşanırken, diğer yandan hastalığın ölümü yaklaştırıyor olması hastaların
    duygulanımlarını olumsuz etkilemekte, kaygı ve korku düzeyini arttırmaktadır

    Ölümü yaklaşan hastaların bakımı ve ölüm olayı, sağlıkla ilgili mesleklerin
    en zor yönlerinden biridir. Hiç istenmeyen bir durum olsa da terminal dönem
    hastaları için önemli üç durumsöz konusudur.
    Bunlar; ağrı, yalnızlık ve izolasyondur.
    Ölümcül hastalıklar her hastada farklı şiddet, düzey ve çeşitte psikolojik
    tepkilere yol açmalarına rağmen sıklıkla gösterilen psikolojik tepkiler yas
    reaksiyonu, depresyon, kaygı, inkar, kızgınlık, hostilite, yansıtma, patolojik
    bağımlılık, agresif direnç, regresyon ve suçluluk duygusu şeklinde olmaktadır

    Ölmek üzere olan hastada psişik morbiditeyi ve psikolojik acıyı azaltmak,
    uyumu sağlayarak yaşam kalitesini arttırmak, kaygı, depresyon ve diğer
    psikiyatrik semptomları düzeltmek, yalnızlık ve izolasyonu önlemek, ağrı ve
    diğer fizyolojik semptomlarla başetmeye yardım etmek, hastanın tedaviye etkin
    katılımını sağlamak ve hastanın umutlarını destekleyip güçlendirmek ele
    alınması gereken temel hemşirelik yaklaşımlarıdır.

     

     

    Ay Kız - 27.04.2012 - 15:44
  2. güzel

     

     

    hido57 - 27.04.2012 - 15:51



Benzer Konular

  1. Terminal Evre Hasta Bakımında Hospis
    Konuyu Açan: Ay Kız, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 27.04.2012, 16:03
  2. Terminal Evre Hasta Yakınlarının Keder Yaşaması
    Konuyu Açan: Ay Kız, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 27.04.2012, 15:55
  3. Hotel Terminal - Roma
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Tatil Rehberi.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.05.2011, 11:11
  4. Vista Temaları - Terminal
    Konuyu Açan: FeRDaa, Forum: Windows.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 16.09.2010, 11:30
  5. Terminal Hotel - Milan
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Tatil Rehberi.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.08.2010, 17:09

copyright

Soru Cevap