REKLAM




+ Konuyu Cevapla

Kuş Gribi Hakkında Bilgi

  1. Yazan: doktoruydu
    No Avatar

    REKLAM


    İnsanlığın önündeki yeni tehlike olan kuş gribi hakkında bilgiler içeren bu yazıyı okumanızı şiddetle öneriyorum .


    *Bu hastalık, influenzavirus Aya bağlı olarak genellikle kuşlarda ortaya çıkar.

    *Düzenli sürveyans çalışmaları, göçmen kuşlarda son derece geniş bir
    influenzavirus A havuzu olduğunu göstermektedir. İnfluenzavirusların 15
    hemaglütinin alt tipinin hepsi, kuşları infekte edebilir. Kuşlara özgü bu denli
    çok sayıda influenzavirus olması, bunlar arasında gerçekleşen gen transferi ve
    yeniden eşleşme (reassortment) sonucunda ortaya çıkan yeni alt tiplerin,
    insan influenzaviruslarındakinden çok daha sık olduğunu düşündürmektedir.

    *Su kuşları virusların doğadaki sürekliliğini sağlar. İnfeksiyon, yabanıl kuş
    topluluklarından kümes hayvanları gibi evcil kuşlara yayılabilir ve bu durum
    ciddi sonuçlar doğurabilir.

    *Kümes hayvanlarını infekte eden influenzavirus A, hastalığa neden olma
    yeteneğine göre ikiye ayrılır.
    -<LI class=MsoNormal>Çok virülan viruslar, patojenitesi yüksek olan kuş
    gribine (HPAI) yol açar ki bunun bir kuş sürüsündeki mortalitesi %100ü
    bulabilir. Kuşlar ilk belirtilerin başladığı gün içinde bile ölebilirler. Bu
    tablolardan sorumlu viruslar H5 ve H7 alt tiplerindendir. Ancak bu alt
    tiplerdeki virusların hepsi, patojenitesi yüksek olan kuş gribine yol açmaz.
    -Diğer viruslar ise çok daha hafif bir hastalığa neden olurlar. Patojenitesi
    düşük kuş gribi (LPAI) geçiren hayvanlarda tüyler kabarır ve yumurta üretimi
    azalır; hafif solunum yolu hastalığı ve depresyon görülür.
    Patojenitesi yüksek olan kuş gribi viruslarının yabanıl kuş topluluklarında
    bulunmadığı; H5 ya da H7 alt tipindeki patojenitesi düşük olan kuş gribi
    viruslarının, kümes hayvanları arasında yayıldıktan sonra geçirdikleri
    mutasyonlarla yüksek patojenite kazandıkları kabul edilmektedir.

    *Kuşa özgü influenzavirus A H5N1nin önemi:
    İnfluenzavirus A H5N1, ilk kez 1961de Güney Afrikada balıkçıllardan izole
    edilmiş olmakla birlikte, patojenitesi yüksek kuş gribi çok daha önceden, ilk
    kez 1878de İtalyada tanımlanmıştır. Kuş gribi virusunun doğal rezervuarı,
    yeşilbaş ördeklerdir ve infeksiyona en dayanıklı olan kuşlar da bunlardır.
    Virusları çok uzaklara taşıyabilmelerine ve dışkılarıyla çıkarmalarına karşılık,
    yalnızca hafif ve kısa süren bir hastalık geçirirler. Evcil ördeklerdeki infeksiyon
    ise tıpkı tavuklar, hindiler, kazlar ve benzeri kümes hayvanlarındaki gibi
    öldürücüdür.
    Virus, infekte yabanıl kuşların dışkılarıyla kümes hayvanlarının arasına girebilir.
    Evcil kuşların serbestçe gezindikleri, yabanıl kuşlarla aynı kaynaktan su
    içtikleri ya da taşıyıcı durumdaki infekte yabanıl kuşların dışkılarıyla
    kontamine olabilecek su kaynaklarını kullandıkları yerlerde, .infeksiyonun
    yabanıl kuşlardan evcil kümes hayvanlarına bulaşma riski daha yüksektir.
    Canlı kuşların sıkışık ve sağlıklı olmayan koşullarda satıldığı pazarlar da bir
    başka yayılma kaynağı olabilir.
    Kuşa özgü influenzavirus A H5N1 suşunun yayılması: Kuş gribi virusları,
    kuşları ve daha seyrek olarak domuzları infekte eder. İnfekte kuşlar, virusu
    tükürük, burun salgıları ve dışkılarıyla yayarlar. Hollanda'da ev kedilerinde
    gösterilen deneysel infeksiyon ve Tayland'da infekte kaplan ve leoparlardan
    H5N1 viruslarının izolasyonu, kedigillerin de infeksiyonu bulaştırabileceğini
    düşündürmektedir. Duyarlı kuşların infekte nazal, solunumsal ve fekal
    materyalle temas etmesi sonucu infeksiyon yayılır. Virus, hava yoluyla da
    yayılmakla birlikte, fekal-oral geçiş en önemlisidir. Patojenitesi yüksek virusla
    ilgili çalışmaların sonuçlarına göre, kontamine gübrenin 1 gramı 1 milyon kuşu
    infekte etmeye yetecek miktarda virus partikülü içermektedir. Patojenitesi
    yüksek kuş gribi virusları, çevrede özellikle düşük sıcaklıkta uzun süre
    etkinliğini koruyabilir. Virus, gübrede soğukta en az üç ay, suda 22°Cde 4
    gün ve 0°Cde 30 günden fazla etkinliğini koruyabilir.
    Sağ kalan kuşların H5N1 virusunu oral olarak ve dışkılarıyla en az 10 gün
    çıkarabildiği bildirilmiştir. Bu da canlı kümes hayvanı pazarlarındaki ve göçmen
    kuşlar aracılığıyla yayılmayı kolaylaştırmaktadır. Virus, kuş dışkısının
    kontamine ettiği toz ve toprak aracılığıyla, örneğin kontamine donanım,
    araçlar, yem, kafesler ve giyecekler, özellikle ayakkabılarla bir çiftlikten
    diğerine yayılabilir. Virusu, ayakları ve vücutlarında taşıyarak mekanik
    vektör rolünü oynayan kimi hayvanlar, örneğin kemiriciler de yayabilir.
    Bilgiler sınırlı olmakla birlikte, sineklerin de mekanik vektör olabileceği
    düşünülmektedir.

    *Kuş gribinin, özellikle patojenitesi yüksek formla oluşan salgınların, özellikle
    gelişmekte olan ülkelerde kümes hayvanları endüstrisi ve çiftlik sahipleri
    üzerindeki etkileri son derece yıkıcı olabilir. Kuş gribi salgınları bir ülkenin içine
    yayılacak olursa, kontrol altına alınması çok güç olabilir. Örneğin 1992de
    Meksikada patojenitesi düşük virusla başlayan salgın, oldukça ölümcül bir
    biçime dönüşmüş ve 1995e dek kontrol altına alınamamıştır.
    Hastalık, ülkeden ülkeye canlı kümes hayvanlarının ticareti aracılığıyla
    yayılabilir. Göçmen kuşlar da virusu uzaklara taşıyabilir; geçmişteki
    patojenitesi yüksek kuş gribinin uluslararası yayılımı böyle açıklanmaktadır.

    *İnsanda kuşa özgü influenzavirus A H5N1 infeksiyonu:
    Kuş gribi virusları genellikle insanları doğrudan infekte etmez ve insanlar
    arasında dolaşmaz. İnsanda kuş gribi viruslarıyla oluştuğu bildirilmiş doğal
    infeksiyon sayısı çok azdır. Ancak gönüllü çalışmalarıyla kuş kökenli kimi
    viruslarla infekte edilmiş insanlarda kısa süreli infeksiyonların geliştiği de
    gösterilmiştir. İnsanlardaki olguların infekte kümes hayvanları veya
    kontamine yüzeylerle temas sonucunda geliştiği düşünülmektedir. Kuş gribi
    viruslarının insanlar arasında tutunabilmesine karşı bir dereceye kadar etkili
    bir engelin bulunduğu açıktır. Bu engel, gen segmentlerinden bir ya da
    birkaçıyla ilişkilidir. İnsandaki olgular, kümes hayvanları arasında patojenitesi
    yüksek kuş gribi salgınlarıyla eşzamanlı olarak görülmektedir. Çünkü
    kuşlardaki infeksiyonun yayılması, insanların direkt infeksiyonu için doğacak
    fırsatları artırır. Zaman içinde daha çok insan infekte olup bunlar bir de
    insana ve kuşa özgü influenzavirus suşlarıyla aynı anda infekte olurlarsa, bu
    insanlar insandan insana kolayca bulaşmayı sağlayacak insan genlerine sahip
    olan yepyeni bir alt tipin yoğrulduğu bir hamur teknesi gibi işlev görebilir.
    Böyle bir olay, bir grip pandemisinin başlangıcı da olacaktır. H5N1 suşunun
    sağlık çalışanları, aile bireyleri, tavukçuluk yapanlar ve tavuk imha ekiplerin
    de çalışanlarda insandan insana çok sınırlı bir biçimde de olsa bulaşabildiği
    anlaşılmaktadır. Bu gruplarda virusla infeksiyonu gösteren H5 antikorları
    belirlenmişse de ağır hastalık gelişen bir olguyla karşılaşılmamıştır. Tavukçuluk
    yapanların %17sinde, tavuk imha edenlerin %3ünde, temaslı sağlık
    çalışanlarının %3.7sinde, temas etmemiş sağlık çalışanlarının ise %0.7sinde
    antikor saptanmıştır. Kuşa özgü influenzavirus H5N1 ile oluşan insan
    infeksiyonunun klinik gidişine ilişkin yayımlanmış bilgiler sınırlıdır.
    *1997 Hong Kong salgınında hastalananlarda gripteki gibi tipik belirtiler
    (ateş, boğaz ağrısı, öksürük ve kas ağrıları), göz infeksiyonları, pnömoni,akut
    sıkıntılı solunum sendromu (ARDS), çoğul organ yetmezliği, lenfopeni,
    karaciğer enzim düzeylerinde yükselmeler ve pıhtılaşma bozuklukları gibi
    belirti ve bulgular bildirilmiştir. Salgın, gerek önceden sağlıklı erişkin ve
    çocukları, gerekse kronik tıbbi sorunları olanları etkilemiştir.

    *Tüm hayvan ve insan influenzaviruslarının tanısında kullanılan hızlı ve
    güvenilir testler bulunmaktadır. WHOnun Küresel Grip Ağında yer alan
    birçok laboratuvarın, bu testleri yapmak için gerekli yüksek güvenlik
    olanakları ve reaktiflerin yanı sıra, önemli ölçüde deneyimi de vardır. İnsan
    gribinin tanısı için hızlı yatak başı testleri de bulunmaktadır. Ancak bunların,
    en son olguların tam olarak anlaşılabilmesi ve insan infeksiyonlarının
    doğrudan doğruya kuşlardan mı ya da insandan insana mı yayıldığının
    belirlenmesi için gereksinim duyulan testler kadar kesin bir bilgi vermeleri söz
    konusu değildir.

    *Kimileri hem tedavide hem korunmada kullanılmakta olan antiviral ilaçlar,
    influenzavirus A suşlarına karşı başka bir sağlık sorunu olmayan erişkin ve
    çocuklarda klinik olarak etkilidir. Ancak kullanımlarını sınırlandıran bazı yönleri
    vardır. Bunların kimileri aynı zamanda pahalı ve stokları sınırlı ilaçlardır.
    1997den bu yana insanda belgelenmiş kuş gribi örnekleri: 1996 yılına değil
    insandan kuş gribi virusunun (H7N7) izolasyonuna ilişkin toplam üç olgunun
    kaydı bulunmaktayken, bu tarihten sonra kuş gribi viruslarıyla oluşmuş insan
    infeksiyonlarının profilinde çarpıcı bir artış olmuştur.

    *1997: Hong Kongta, tavuklar arasında kuşa özgü influenzavirus A (H5N1)
    infeksiyonu salgını çıkmıştır. Bu sırada 18 insan hastalanmış, bunlardan 6sı
    ölmüştür. Olgulardan birinde çiftlikte bulunan, 17sinde ise pazarlarda satılan
    hastalıklı kuşlarla temas söz konusudur. Salgını kontrol altına almak üzere 3
    gün içinde toplam 1.5 milyon kümes hayvanı itlaf edilmiştir. Böylece
    dünyanın yeni bir pandeminin eşiğinden döndüğü düşünülmektedir.

    *1999: Hong Kongta iki çocukta kuşlardaki patojenitesi yüksek olmayan
    influenzavirus A H9N2 infeksiyonu kanıtlanmış ve her iki çocuk da iyileşmiştir.
    Hastalığın geçişinde kümes hayvanlarının rol oynadığı düşünülmüş; ancak
    insandan insana geçiş olasılığı üzerinde de durulmuştur. 1998-1999da Çinde
    başka insan H9N2 infeksiyonları da bildirilmiştir.

    *2003: Çinden yeni dönen Hong Konglu bir baba ve oğlundan kuşa özgü
    influenzavirus A (H5N1) izole edilmiş, hastalanan baba ölmüştür. Bu iki kişinin
    nasıl infekte olduğu tam olarak açıklanamamıştır. Öte yandan adamın kızı da
    Çindeyken hastalanarak ölmüş, ancak bunun H5N1 virusuna bağlı olup
    olmadığı belirsiz kalmıştır.

    *2003: Şubat ayında Hollandada kuşlar arasında patojenitesi yüksek olan
    H7N7 kuş gribi baş göstermiştir. Daha sonra tavuk çiftliği çalışanları ve
    bunların aile bireyleri arasında konjonktivit ve/veya gripal infeksiyon tablosu
    biçiminde bir salgın ortaya çıkmış ve bu salgından etkilendiği düşünülen 260
    kişiden 82sinde kuşa özgü influenzavirus A (H7N7) infeksiyonu olduğu
    doğrulanmıştır. Üç olguda insandan insana geçişle ilgili kanıtlar bulunmuştur.
    Ayrıca 260 kişiden 6sının H3N2 virusu yönünden pozitif olduğu gösterilmiş;
    ancak bunların hiçbiri aynı zamanda H7N7 yönünden de pozitif olarak
    bulunmamıştır. Bu salgın sırasında profilaktik antiviral ilaç almamış ve infekte
    kuşlarla temas etmiş olan 57 yaşındaki bir veteriner ARDS tablosundan
    ölmüştür. Salgını kontrol altına almak üzere toplam 100 milyon olan kuş
    nüfusundan 30 milyonu bir hafta içinde itlaf edilmiştir.

    *2003: Aralık ayının ortalarında Hong Kongda bir çocukta H9N2 infeksiyonu
    saptanmış ve çocuk iyileşmiştir.

    *2003-2005 kuş gribi salgını: 2003 Aralık ayının ortalarından beri, Güney
    Koreden başlayarak Doğu Asya ülkelerinde tavuk ve ördeklerde görülen
    patojenitesi yüksek kuş gribi salgınlarının sayısında artış olduğu
    bildirilmektedir. Kimi yabanıl kuş türleri ve domuzlarda da infeksiyonlar
    bildirilmiştir. Böyle patojenitesi yüksek kuş gribinin çeşitli ülkelerde aynı
    zamanda ortaya çıkan salgınlarla birlikte hızla yayılması, eşine hiç
    rastlanmadık bir durumdur ve veteriner tababetin yanı sıra beşeri tababeti
    de yakından ilgilendirmektedir. Kümes hayvanları arasındaki bu salgınların
    kaygı yaratmasının birkaç nedeni vardır.
    -İlkin, bu salgınların çoğunda H5N1
    olarak bilinen patojenitesi yüksek suşun belirlenmesi, insan sağlığı yönünden
    özellikle kaygı kaynağı olmuştur. H5N1, yakın geçmişte iki kez tür engelini
    aşarak insanlarda da ağır ve mortalitesi yüksek bir hastalığa neden olmuş bir
    alt tiptir ve şimdi de Vietnam ve Taylandda gittikçe artan sayıda insanı
    etkilemiştir.
    -İkinci ve daha da önemli bir neden, bugünkü durumun insanlarda yeni bir
    grip pandemisine yol açması olasılığıdır. Bir kişi, hem kuş hem insan
    viruslarıyla aynı anda infekte olduğu zaman, her iki türe özgü
    influenzaviruslar, gen değiş tokuşu yapabilir. İnsan vücudunda gerçekleşen
    bu gen değiş tokuşu tümüyle yeni bir influenzavirus alt tipinin ortaya
    çıkmasına yol açabilir ki, bu virusa karşı doğal bağışıklık, varsa bile, ancak çok
    az kişi için söz konusu olacaktır. Ayrıca, her yıl halen dolaşımda olan suşlara
    karşı ve mevsimlik salgınlar sırasında insanları korumak üzere hazırlanan
    kullanımdaki aşılar, böyle tümüyle yeni bir influenzavirusa karşı etkisiz
    kalacaktır. Yeni virus yeterince insana özgü virus geni de içeriyorsa, yalnız
    kuşlardan insana değil, insandan insana direkt bulaşma da olabilir. Bu
    durumda yeni bir grip pandemisinin başlaması için gereken koşullar da
    sağlanmış olacaktır.
    En kaygı verecek durum ise yüksek mortalitesi olan ağır hastalığın art arda
    birkaç kez kişiden kişiye bulaştığının gösterilmesidir. 1918-1919 büyük grip
    pandemisi sırasındaki durum böyle olmuştur. 4-6 ayda tümüyle yeni bir
    influenzavirus alt tipi ortaya çıkmış ve iki yıl boyunca baş gösteren çeşitli
    infeksiyon dalgaları halinde yeryüzüne yayılmıştır.

    *Sonuç olarak, insan kökenli virustan insanlar arasında replikasyona ve
    yayılmaya olanak veren gerekli gen(ler)i almış, ancak farklı bir hemaglütinin
    yüzey glikoproteini olan, dolayısıyla insanların immünolojik olarak yabancı
    olduğu yeni bir virus her an ortaya çıkabilir. Bu durumda, tarım ve hayvancılık
    uygulamaları nedeniyle, çok sayıda insan, domuz ve kuşun bir arada yaşadığı
    Uzakdoğuda ortaya çıkacağının işaretlerini 20. yüzyılda vermiş olan bir
    pandeminin başlaması hiç de sürpriz olmayacaktır.

    *Bugüne Dek H5N1 enfeksiyonu

    -Kuşlarda: 2004'ün ilk aylarında kümes hayvanları arasında Çin, Endonezya,
    Güney Kore, Hong Kong, Japonya, Kamboçya, Laos, Tayland ve Vietnamda
    saptanmıştır. Güney Kore ve Japonya'daki H5N1 salgınları kontrol altına
    alınmakla birlikte, Vietnam, Tayland, Endonezya, Kamboçya, Laos ve Çin'deki
    salgınların ne ölçüde kontrol altına alındıkları belli değildir. Sonra Dünya
    Hayvan Sağlığı Örgütü (OIE)'ne, Endonezya (28 Haziran), Vietnam (1 ve 12
    Temmuz), ve Çin (6 Temmuz)'den patojenitesi yüksek kuş gribi (H5N1)
    bildirimleri yapılmıştır. Bu salgın sırasında bugüne değin 100 milyonun
    üzerinde kümes hayvanı ölmüş ya da itlaf edilmiştir. Salgın, 2004 Mart
    sonlarına doğru geçici olarak kontrol altına alınmışsa da Haziran 2004
    sonlarında Çin, Endonezya, Kamboçya, Tayland ve Vietnam'da yeniden baş
    göstermiş ve Malezya'ya da sıçramıştır.2005'te ise salgının görüldüğü
    ülkelere, Çin, Endonezya, Kamboçya, Tayland ve Vietnam'ın yanı sıra
    Kazakistan ve Rusya da eklenmiştir.
    -İnsanlarda: 28 Ocak 2004'ten bu yana (en son 29 Eylül 2005 tarihinde
    olmak üzere) Vietnamda 91 olgu laboratuvarda doğrulanmış ve bunların 41'i
    ölmüştür. Taylandda da 17 olgudan 12si ölmüştür. Kamboçya'da hepsi,
    Endonezya'da ise üçü fatal olarak sonlanan dörder olgu saptanmıştır. Bu
    olguların çoğunun infekte kuşlarla veya bunların çıkartılarının kontamine
    ettiği yüzeylerle temas sonucu geliştiği düşünülmekle birlikte böyle bir
    temasla açıklanamayan aile içi olgular da bulunmaktadır. Vietnamdaki
    olgulardan izole edilen H5N1 viruslarının genetik dizisi incelenerek tüm
    genlerin kuşa özgü virusa ait olduğu ve henüz insana özgü influenzavirus
    genlerinin edinilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Güney Kore ve
    Vietnamdaki suşlar arasında küçük genetik farklılıklar saptanmıştır.
    Vietnamdaki insan kaynaklı H5N1 suşlarının M2 inhibitörlerine (amantadin ve
    rimantadin) dirençli olduğu bulunmuştur. Nöraminidaz inhibitörleri
    (oseltamivir ve zanamivir) ile ilgili bir direnç bildirilmemiştir.
    Bugün için H5N1 virusunun insandan insana etkin bir biçimde bulaştığına
    ilişkin bir bulgu yoktur. WHO ekipleri, Vietnam ve Taylandda hükümetlerin
    insandan insana bulaşmayı en erken dönemde belirlemek için gereken
    çalışmalarına destek vermektedir. WHO Global Influenza Surveillance Network
    laboratuvarlarında son salgında elde edilen insan ve kuş virusları üzerindeki
    çalışmalar acilen başlatılmıştır. Bu çalışmaların halen dolaşmakta olan H5N1
    suşunun nereden kaynaklandığını ve ne gibi özelliklerinin olduğunu, bir
    ölçüde de olsa, ortaya koyması beklenmektedir.
    Öte yandan 2004'te Tayvandaki salgından sorumlu olan H5N2nin kuşlar için
    patojenitesi yüksek değildir ve insanda hastalığa neden olduğu hiç
    gösterilmemiştir. Pakistandan bildirilen salgın da H5N1 değil, H7 ve H9
    suşlarına bağlıdır. Şubat 2004te kümes hayvanları arasında patojenitesi
    düşük olan H7N2 alt tipine bağlı bir kuş gribi salgını da ABDnin
    kuzeydoğusundaki Delaware eyaletinde çıkmıştır. Pennsylvania ve New Jersey
    eyaletlerinde de patojenitesi düşük kuş gribi viruslarına bağlı salgınlar
    görülmüştür. Son olarak 2004'ün Mayıs ve Haziran aylarında Texas'ta ortaya
    çıkan salgından sorumlu olan H7N3 suşunun da patojenitesinin düşük olduğu
    bildirilmiştir. 2004'ün Mart ayında Kanada'nın British Columbia eyaletinde baş
    gösteren ve kısa sürede kontrol altına alınan kuş gribi salgınından sorumlu
    H7N3 suşunun yüksek patojenite göstermesi ise olağandışı bir durumdur. Bu
    salgın sırasında insanda ortaya çıkmış ve oseltamivir ile tedavi edilen iki
    konjonktivit olgusu bildirilmiştir.
    Ancak patojenitesi düşük bir suşla oluşturulsa bile, kuşlardaki bütün kuş
    gribi salgınlarının ivedilikle kontrol altına alınması son derecede önemlidir.
    Başlangıçta patojenitesi düşük olan kuşa özgü kimi influenzavirus suşları,
    kümes hayvanı toplulukları arasında dolaşmalarına olanak tanındığında,
    mutasyonla patojenitesi yüksek bir suş halini alabilirler. 19831984te
    ABDdeki salgında, önce düşük bir mortaliteye neden olan H5N2 virusu, altı
    ay içinde yüksek patojenite kazanarak %90lık bir mortalite göstermiştir.
    Benzer biçimde 19992001de İtalyadaki salgında başlangıçta patojenitesi
    düşük olan H7N1 virusu, 9 ay içinde mutasyon geçirerek patojenitesi yüksek
    bir duruma gelmiştir.

    *Korunma ve kontrol:
    Kuş gribini kontrol altına almak için hastalıklı ve temaslı kuşları imha edip
    bunları uygun bir biçimde ortadan kaldırmak, çiftlikleri karantinaya almak ve
    buralara çok sıkı bir biçimde dezenfeksiyon uygulamak gerekir.


    Facebook




    Üyelik

  2. Yazan: casper
    No Avatar
    paylaşımınız için teşekkür ederim
  3. Yazan: SU-PERISI
    SU-PERISI - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    teşekkürler bilgileriniz için
  4. Yazan: by_ufuk
    No Avatar
    paylaşımın için saol
  5. Yazan: ybtx
    No Avatar
    tesekkurler dostum Register
  6. Yazan: liamsi
    No Avatar
    Paylaşımın için sağol.
    Allah herkesi korusun. Register
  7. Yazan: masarac
    No Avatar
    ellerinize emeklerinize sağlık


  1. Yazan:
    no avatar


    REKLAM



Benzer Konular

  1. Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.02.2013, 14:46
  2. Mide Gribi Hakkında
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 18.02.2011, 12:56
  3. Domuz gribi hakkında ne biliyoruz?
    Konuyu Açan: GaYe, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 3
    Son Mesaj : 15.01.2010, 15:33
  4. Domuz Gribi Hakkında
    Konuyu Açan: Pedaliza, Forum: Güncel Sorunlar Ve Hayat.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 16.10.2009, 14:05
  5. Kuş gribi hakkında merak edilenler
    Konuyu Açan: Cosa Nostra, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.05.2009, 01:03

copyright

Soru Cevap

grafimx