Öskürək Və Niyə Oldugu Narahatlıqlar

  1. quru öskürək - boğazda yanma - boğazda gıcıklanma - üst solonum yolları narahatlıqları haqqında

    Xüsusilə Payızla birlikdə məktəblərin açılması xarici mühitə çıxan uşaqlarda tez üst tənəffüs yoları infeksiyaları başlar. Bunlar sıx görülən soyuqdəymə sinüzit kimi xəstəliklərlə birlikdə ortakulak iltahaplardır. Bu xəstəliklərlə birlikdə gecələri 3-10 yaş arasındakı uşaqlarda xoruldama artması da görülə bilər. Bunların səbəbi üst tənəffüs yollarında olan linfa bezlerindeki (badamcıqlar genik əti) böyümə və buna bağlı tıkanıklıklar. Bütün yay boyunca günəşin faydalı təsirinə məruz qalan və daha steril mühitdə olan uşaqlar məktəblərin açılmasıyla daha çirkli, bağlı və infeksiyalara uyğun mikrobların olduğu mühitlərə girərlər. Bununla birlikdə mikroblara qarşı müdafiə inkişaf etdirməyə çalışan toxumalarda böyümə ilə (hipertrofi) tıkanıklar başlar. Bütün bunlarda uşaqlarda tez xəstələnmə orta qulaq iltihabı və horlamaya səbəb olar. Burada yalnız mühitdəki bağlı atmosfer və hava çirkliliyi şikayətlərə səbəb olmaz eyni zamanda havadakı soyuğun özüdə təsirlidir.

    Uşaqlarda və yetkinlərdə soyuq qəbulunluğu soyuqdəymə və sinüzit il içərisində hər zaman meydana gələ bilər, ancaq Dekabr ayından Mart ayına qədər olan dövrdə daha çox ortaya çıxar. Havadakı istilik dəyişikliyi, nəm və çirklilik bu kimi xəstəliklərin meydana gəlməsində əhəmiyyətli rol oynayar. Bunun yaranma mexanizm belədir: İdeal ətraf şərtləri, məsələn% 45 nəm, çox çox dəyişiklik göstərməyən hava istiliyi və təmiz hava xəstəliklərə qarşı olan müqaviməti artırar. Məşhur və ümumi qanı soyuğun üst tənəffüs yolları infeksiyalara gətirib çıxardığı şəklindədir. Ancaq edilən təcrübi işlərdə belə bir təsir göstərilməmişdir. Soyuq iki yolla rol oynaya bilər. Birincisi, xəstəliklərə qarşı müqaviməti azaldır, ikincisi isə burun içərisindəki kimi üst tənəffüs yollarını örtən toxumalarda refleks olaraq sıxılmağa (vazokonstrüksiyon) səbəb olar. Bu da xüsusilə sinus boşluklarının burun içərisində açılan dəliklərin daralmasına bağlanmasını təmin edər. Beləcə mikrobların törəməsinə uyğun mühit meydana gələr. Tənəffüs etdiyimiz havadakı ideal nəm miqdarı% 45 ətraflarında olmalıdır. Xüsusilə qış aylarında isidilən mühitlərdə havadakı nəm miqdarı% 15'lere qədər düşər. Bu burun içərisindəki toxumalardakı suyu çəkərək qurumasına və xəstəliyə səbəb olan faktorların daha asan törəmələrinə təmin edər. Tam tərsi olaraq nəm miqdarının artması isə burun içərisindəki toxumalarda buxarlaşmağa mane olaraq toxumalarda şişməyə və burun tıkanıklığına səbəb olar. Bütün bunlar soyuqdəymə və sinüzit inkişafını asanlaşdıran faktörlerdir.Ayrıca hava istiliyində ki yüngül dəyişikliklər nəmli havalarda çox daha çox imiş kimi qəbul edilər və buna bağlı olaraq soyuğa qarşı reaksiya daha çox göstərilir.

    Qış aylarında görülən xəstəlikləri uşaqlarda və yeniyetmələrdə ayrı-ayrı qiymətləndirmək lazımdır.

    Başlıca hastalıkar bunlardır:

    Uşaqlarda:

    * · Tez-ÜSYE,
    * · Soyuqdəymə sinüzit,
    * · Tonsillit,
    * · Adenotonsillit,
    * · Boyundakı linfa bezlərində böyümə,
    * · Ortakulak iltahapları,
    * · İnfeksiyanın aşağıya enməsi ilə atipik öskürək ilə birlikdə zaatürre,
    * · Xoruldama artması ilə yuxusunu nizamlı ala bilməyən uşaqda gün içində narahatlıq davranış pozuqluqları və dərslərindəki müvəffəqiyyətdə azalma.


    Yeniyetmələrdə:

    * · Soyuqdəymə sinüzüt,
    * · Tonsillit,
    * · Farenjit,
    * · Larenjit (səs telləri iltihabı),
    * · Bronxit,
    * · Linfa adenit (infeksiyanın boyun linfa bezlərinə atlaması).


    Uşaqlarda Orta qulaq iltahapları:

    Uşaqların% 75 elə 95 i 3 yaşına qədər orta qulaq iltihabı keçirər. Ən sıx olaraq da 6 ay ilə 6 yaş arasında görülər. Amerika Birləşmiş Ştatlarında edilən bir araşdırmada 10 yaşından kiçik uşaqlara verilən antibiotiklərin% 42 si (az qala yarısına yaxını) orta qulaq iltihabı üçündür. Mövsüm olaraq ən sıx Dekabr Mart ayları arasında görülər. Yəni qış aylarında görülər. Yaxşı Orta Qulaq İltihabı nədir? Orta qulağın və qulaq pərdəsinin mikroorqanizmlər tərəfindən yaradılan iltihabıdır. Əvvəlcə orta qulaq iltahablarını uşaqlarda kobudca ikiyə ayırmaq lazımdır.

    1. Kəskin orta qulaq iltihabı: Bağlı bir qulaq pərdəsində orta qulaq boşluğu mikroblar baxımından steril (yəni təmizdir). Mikroblar uşaq üst tənəffüs yolu infeksiyası olduğunda qulağın genik açılan balonları (Tuba Östaki) vasitəsilə gəlir və burada iltihaba gətirib çıxarar. (Resim1: akutotit.) Şəkil-1

    2. Orta qulaqda maye təcrübəsi ilə xarakterizə (efüzyonlu otit) orta qulaq iltihabı: Bunda zaman zaman mikrobik infeksiya görülə bilər ancaq ümumiyyətlə yalnız orta qulaqda tünd yapışqan zamk kimi bir maye mövcuddur. Tək şikayət eşitmə itkisidir. (Resim2: efüzyonluotit.) Şəkil-2

    Uşaqlarda bu iki xəstəlik dərhal daim bir-birini təqib edər. Əvvəl akut otik inkişaf edər. Genik ətində və bademciklerdeki böyüməyə bağlı olaraq drene ola bilməyən ortakulakta zamanla effüzyonlu otit inkişaf edər. Bu vəziyyət uzun sürsə (3 aydan çox) qulağa balon taxmaq lazımdır. (Şəkil-3) şəkil-3

    Uşaqlarda badamcıq iltahapları:

    Uşaqlarda ən sıx və komplikasyonlara gətirib çıxaran A-qrupu Beta hemolitik streptokok deyilən, bakteriya növü mikrobların. Xüsusilə qış aylarında bağlı mühitlərdə bir yerdə olan insanlarda boğaz iltihaplanmalarına, yəni farengit səbəb olarlar. Streptokoklar, tənəffüs yollarından havayla çıxan damlacıqların insandan insana keçməsiylə bulaşarlar. Ən çox 5-15 yaş arasındakı uşaqlarda xəstəlik edərlər.

    Xəstəliyin əlamət və tapıntıları nələrdir?

    Boğaz ağrısı və atəşi olan uşaqların təxminən% 10-A-qrupu Beta hemolitik streptokok iltihabı vardır. Boğazın (farenks) və badamcıqların (tonsiller) iltihablanması olan farengit və tonsillit və uşağın yutkunması və bəslənməsi çətinləşər, pis ağız qoxusu olar. Streptokok farengit olan uşağın atəşi ümumiyyətlə 38 ° C-dən yüksəkdir; titrəmələr, bədəndə ağrılar və iştahsızlıq olar. Birlikdə qarın ağrısı, ürəkbulanma və qusma kimi qarın əlamətləri də tapıla bilər. Baxıldığında badamcıqlar və boğazda qızartı, kiçik dildə şişlik və badamcıqlar üzərində ağ ləkələnilmələr görülər. Alt çənə sümüyünün küncündə və boyunda limfa vəziləri şişmiş ola bilər.

    Bəzən streptokok iltihablarında, mikrobların ifraz etdiyi toksinlər dəridə məşhur qızarıq bis töküntü səbəb olar. Bu vəziyyətdə xəstəliyin adı "qırmızı" dır və ümumiyyətlə boğaz iltihabının 2.gününden 6.gününe qədər sürər. Müalicə edilməyən və ya qeyri-kafi müalicə edilmiş streptokok iltihabları, nadir olaraq qızdırmalı romatizm adı verilən və ürək romatizmi ilə oynaq iltihablarına səbəb ola bilən bir xəstəliyə da yol aça bilərlər. A qrupu Beta hemolitik streptokok iltihaplarının bir digər nadir fəsadları da, xəstəliyin başlanğıcından 2-3 həftə sonra ortaya çıxa bilən böyrək iltihabıdır. Streptokoklar ayrıca sinüzit, orta qulaq iltihabına, sətəlcəmə və dəri iltihablarına da səbəb ola bilərlər.

    Beta yoluxucu vardırmı və önlənə bilərmi?

    Xəstəlik zamanı beta mikrobu yoluxucudur. Bəzi uşaqlar streptokok mikrobunun daşıyıcısı ola bilərlər. Boğaz mədəniyyətlərinə beta törəməsinə baxmayaraq özlərində heç bir xəstəlik əlaməti olmayan məktəb çağındakı daşıyıcı uşaqların nisbəti% 5-15'dir. Daşıyıcılığı müalicəsi üçün həkiminizlə görüşməniz lazımdır.

    Streptokoklara bağlı boğaz iltihaplarını önləmənin qəti bir üsulu yoxdur. Ən etibarlı yol, evdə boğaz iltihabı olan bir adam varsa, bu adamla çox yaxın təmasda olmamaq və ümumi gigiyena qaydalarına diqqət etməkdir.

    Beta necə müalicə edilir?

    Uşağınızın boğazında A qrupu Beta hemolitik streptokok iltihabından şübhələndiyini, həkiminiz boğaz mədəniyyəti edilməsini istəyəcək. Əgər boğaz mədəniyyətində artıma olsa bu araşdırma mikrobun növünü təyin edəcək və hansı antibiotiklərin seçim edilə biləcəyini xəbərdar edir. Uşağınızdan A qrupu Beta hemolitik streptokok iltihabı olduğu kesinleşirse, ağızdan ya da enjeksiyon şəklində verilebilen bir antibiotik ilə müalicə edilməsi lazım olacaq. Müalicə müddəti 10 gündür.

    Beta neçə gündə yaxşılaşar?

    A qrupu Beta hemolitik streptokok iltihaplarının inkubasyon dövrü (bulaşma ilə xəstəlik meydana gəlmə arasında keçən müddət) ümumiyyətlə 7-10 gündür. Boğaz iltihablarında atəş ümumiyyətlə 5 gün içində düşər, bunu taxıban boğaz şikayətləri də azalar. Antibiotik müalicəsi ümumiyyətlə 10 gündə tamamlanır. Əgər ifadə edilər düzelmişse və atəş yoxsa, antibiotik müalicəsinin başlanmasını taxıban 48. saatdan sonra uşağınız məktəbə gedə bilər. İlk 48 saatda bulaşıcılık davam edər və məktəbdəki başqa uşaqların da xəstələnməsi üçün risk meydana gətirər. Şikayətlər qısa müddətdə itsə belə, dərmanlar həkiminiz tərəfindən təklif edilən müddət və dozada istifadə edilməyə davam edilməlidir.

    Evdə nə edə bilərəm?

    Əgər uşağınız boğaz ağrısı səbəbiylə yeməkdə çətinlik çəkirsə yumşaq və ya maye qidaları seçin. Uşağınızın bol maye almasını (su, meyvə suları və s) və istirihat etməsini təmin edin.

    Otaq havasının nəmləndirilməsi, uşağınızın boğaz şikayətlərini azaldacaq. Əgər boyunda ağrılı linfa bezi şişlikləri varsa, boyuna nəmli və ilıq bir dəsmal qoymaq onu rahatlaşdıra bilər.

    Dərmanları həkiminizin təklif etdiyi müddət və dozada istifadə etməyə diqqət nümayişin. Bu, qızdırmalı romatizm və badamcıqlar ətrafında abses inkişafı kimi komplikasyonların qarşısının alınması üçün mütləq lazımlıdır.

    Aspirantura nə vaxt müraciət etmək lazımdır?

    Uşağınızın boğazında streptokok iltihabının əlamətləri varsa, xüsusilə də evdə və ya məktəbdə başqa birinin yaxın zamanda streptokok iltihabı keçirdiyini bilirsinizsə həkiminizə müraciət edin.

    Əgər uşağınız streptokok iltihabı üçün müalicə altındaykən bu əlamətlərdən birini görsəniz yenə həkiminizə müraciət edin: atəşin düşdükdən bir neçə gün sonra təkrar yüksəlməyə başlaması, dəri töküntüsü, qulaq ağrısı, tünd və ya qanlı burun axıntısı, öskürək və bəlğəm çıxartma, sinə ağrısı, tənəffüs çətinliyi və həddindən artıq halsızlıq, həvalə keçirmə, oynaqlarda şişlik və ağrılı qızartı, bulanma və qusma.

    Sinüzit:

    Sinuslar və Sinüzit

    Sinuslar burun ətrafındakı sümüklər (etmoid və sfenoid), üst çənə sümükləri (maksiller) və alın sümüyü (frontal) içində olan hava dolu boşluqlardır. Bu boşluqlar, ümumiyyətlə burun içinə açıldıkları kanallarındakı tıkanıklıklar səbəbiylə iltihaplandığında ortaya çıxan infeksiyaya sinüzit adı verilər. Sinüzit akut və xroniki (xronik) olmaq üzrə iki tipi vardır.

    Sinüzit əlamət və tapıntıları nələrdir?

    Soyuq algınlıklarını və soyuqdəyməyə dərhal sonra ortaya çıxan kəskin sinüzit, fərqli yaş qruplarında fərqli ifadə olunar verə bilər. Yetkinlərdə və böyük uşaqlarda burun tıkanıklığı; sarı, yaşıl və ya qanlı burun axıntısı; gözlərin ətrafında ağrı; diş ağrısı ilə karışabilen yanaq ağrısı; yüzdə təzyiq hissi; önə eğilmekle artan üz və ya baş ağrısı, pis ağız qoxusu əlamətləri ola bilər. Bəzən də quru öskürək, yüngül atəş və ya mədə narahatlığı şikayətləri görülə bilər. Kiçik uşaqlarda da yukardaki şikayətlər bilər, ancaq ümumiyyətlə bu şikayətlərini yaxşı ifadə edə bilməzlər. Xəstəlik, yüksək atəş və iltihablı burun axıntısı səbəbiylə hər zamankindən bir az daha şiddətli və 10 günü keçən bir "soyuq qəbulunluğu" zənn edilə bilər.

    Kkronik sinüzitte, ifadə müddəti üç aydan uzundur. Tünd burun axıntısı, genik axıntısı, burun tutulması, qoxu ala bilməmə, xüsusilə gecələri artan öskürək əlamətləri görülə bilər.

    Aspirantura nə vaxt müraciət etmək lazımdır?

    Sinüzit əlamətləri bəzən soyuq qəbulunluğu və allergiya ilə qarışdırıla bilər. Əgər sinüzitiniz olduğunu düşünürsünüzsə aşağıdakı əlamətləri nəzərdən keçirin; bu əlamətlərdən üç və ya daha çoxu varsa həkiminizə müraciət edin.

     

     

    Nerissa-Su - 30.03.2012 - 14:45



Benzer Konular

  1. Öskürək - Öskürək növləri
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 22.05.2012, 20:21
  2. 34 Həftəlik Hamiləlikdə narahatlıqlar
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Qadınlar üçün.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 11.05.2012, 18:51
  3. Akupunktur ilə müalicə edilə bilən Narahatlıqlar
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 24.02.2012, 14:44
  4. Uşaqda Psikosomatik Narahatlıqlar
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 06.01.2012, 10:58
  5. Öskürək
    Konuyu Açan: Sarsın, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 17.05.2011, 14:21

copyright

Soru Cevap