Baş Ağrısı Müalicəsi

  1. keçici baş ağrıları - qalıcı baş ağrıları - migren müalicəsi - ilk baş ağrıları - xroniki baş ağrıları


    Baş ağrısı çox müxtəlif və kompleks səbəblərə bağlı olaraq ortaya çıxa bilər. Amma əlaqədar strukturların keçici ya da qalıcı xəstəliklərinin və baş ağrısı edə biləcək ümumi və yerli xəstəliklərin doğru diaqnozu, müalicə baxımından çox əhəmiyyətlidir. Tanıya köməkçi ola biləcək heç bir detal göz ardı edilməməlidir.
    Müalicə üsulu böyük ölçüdə tanıya bağlıdır. Baş ağrısı yalnız müxtəlif dərman və ümumi tədbirlərlə hafifletilebilen bir əlamət deyil; Əvvəlcə onu yaradan səbəbin olub aradan qaldırılması lazımdır.

    Bununla birlikdə əsas səbəbi tapmaq ümumiyyətlə çox çətindir, başqa sözlə də müalicədə çoxu dəfə sınaq-yanılma üsuluna müraciət edilər. Bu üsul ancaq təməl bir qanunun güdülməsi şərtiylə tətbiq oluna bilər. Yəni bütün dərmanların zəhərləyici təsiri olduğu diqqət alınaraq həkim nəzarəti altında davam etdirilən müalicədə ən yüngül təsirli dərmanla başlanaraq ən ağır təsiri olana doğru addım-addım ilerlenmesi zəruridir. Şübhəsiz dərman müalicəsindən əvvəl və onunla birlikdə hekimle xəstənin əl-ələ verərək xəstəliyi tədbirə imkanlarını araşdırmaları və xəstənin dərman xarici müdafiə qabiliyyətlərini inkişaf etdirməyə işləri lazımdır.
    Bir çox baş ağrısı həddindən artıq bəslənməyə və xüsusilə çox miqdarda spirt almağa bağlıdır. Bu vəziyyət müəyyən olunduqdan sonra tədbir alınması asanlaşar. Qida alerjisinin bəzən örtük şəkildə də olsa tez-tez baş ağrısına gətirib çıxardığı unudulmamalıdır.

    Başda taxıllar, portağal, yumurta, çay, qəhvə, şokolad, süd, ət, buğda, şəkər (şəkərqamışı şəkəri) və maya olmaq üzrə müxtəlif qidalar allergiya nəticəsində baş ağrısı edə bilər. Baş ağrısının qida allergiyasına qaynaqlandığı şübhəsi varsa xəstəyə ən az bir həftə boyunca tək allergiya etmə ehtimalı aşağı qidalar verilir. Ardından allergiya edən qidaları saptamaya istiqamətli bir plan əsasında bu qidalar yavaş yavaş bəslənmə proqramına alınır. Beləcə allergiya edən qidalar müəyyən olunar və bunlar bəslənmədən çıxarılanda baş ağrıları ortadan qalxar. Allergiya mənşəli baş ağrılarının doğum doğum idarə həbləri, siqaret tüstüsü və migren müalicəsində istifadə edilən ergotamin (bir çavdarmahmuzu alkaloiti) kimi dərmanların təsiriylə artdığı ya da daha asan başladığı da unudulmamalıdır.

    Daimi yaşamaq, həddindən artıq içki və siqaretdən qaçınma, kifayət qədər istirahət, rahat bir mühitdə iş və vaxt kafi bedensel fəaliyyət etmə kimi ümumi tədbirlər baş ağrısında çox faydalıdır. Tolerantlıq və səmimiliyi söykənən insan əlaqələri də günümüz dünyasında çətin olmaqla birlikdə xəstələri çox rahatlaşdırar.
    Dərman müalicəsinə gəlincə, bu mövzuda izlənilə bir çox proqram vardır. Ayrıca xəstələrin öz pişiklərinə dərman istifadə etmələri çox məşhurdur. Amma nə qədər yaşanmış təcrübələrə təvəkkül dayandır hər müalicə üsulunun tənqidə açıq yanları vardır və hansı dərmana prioritet tanınırsa tanınsın, ən zərərsiz görülən dərmanın belə istənməyən təsirləri ola biləcəyi unudulmamalıdır.

    Həddindən artıq yorğunluq, keçici qarşıdurmalar kimi səbəblərə bağlı adi baş ağrıları 24 saat içində ağız yolu ilə üç dörd dəfə 0,5 qr aspirin alınaraq keçirilə bilər; bu vaxt baş ağrısını asanlaşdıran spirt, siqaret, ruhi qarışıqlıq kimi faktorlardan qorunmaq lazımdır. Adət əvvəli görülən baş ağrısı, adət qanamasından əvvəlki səkkiz gün ərzində sidik sökdürücü bir dərman alınaraq önlənə bilər; bu üsul baş ağrısını hazırlayan prosesin adət əvvəli dövrdə bədəndə maye tutulması olduğu fərziyyəsinə əsaslanır. Sidik sökdürücü alınarkən Ayrıca maye və duz alışı sınırlanmalıdır. Doğum idarə həbləri da diqqətlə istifadə edilməlidir. Doğum idarə həbi istifadə edən qadınlarda baş ağrıları sıxlaşar və şiddətlənər. Adət əvvəli sindromdan olduğu kimi bu vəziyyətdə də baş ağrısının səbəbi prolaktin ifrazatının artması ola bilər; prolaktin ifrazatı bu dəfə haplardaki hormonların təsiriylə artdığından doğum idarə həbi istifadəsinə son verilməlidir.

    Boyun omurlanmn artrozuna bağlı olaraq xüsusilə səhərlər artkafa bölgəsində duyulan şiddətli baş ağrısı, 0,5 qr aspirinle dərhal keçə bilər. Ancaq boyun omurlarındaki xəstəliyi bədən tərbiyəsi və fizika müalicəylə aradan qaldırmaq daha doğrudur. Noy gerilimine bağlı baş ağrıları isti duş, yüngül masaj ya da əzələ boşaldıcı dərmanlarla gərginliyin giderilmesiyle yaxşılaşar.
    Baş ağrısını başladan ya da şiddetlendiren səbəblərin əvvəlcə ruhi-romantik xüsusiyyətdə olması vəziyyətində psikoterapiye müraciət edilməlidir.
    • Akupunktur-Akupunkturla ağrı aradan qaldırılmasıdır biri refleks, o birisi sinir-ifrazat sistemi təsirinə bağlı olmaq üzrə iki ayn yolu vardır. Refleks yolu ilə təsir, müəyyən bir bölgəyə verilən spesifik bir xəbərdarlığa sinir sisteminin cavabının.

    Bu cavab əlaqədar orqanın duyğu, gərginlik, hərəkət və damarlanmasında dəyişiklik edərək ağrını aradan qaldırar. İkinci yol akupunktur xəbərdarlığıyla orqanizmdə endorfini diqqətə çarpan şəkildə artmasıdır. Endorfini beyində çıxarılan morfin qədər güclü ağrı kəsici maddələrdir. Müəyyən nöqtələr akupunkturla xəbərdar sinir-iç ifrazat sistemi hərəkətə keçərək ağrı xəbərdarlığının etkisizleştirilmesini təmin edər. Akupunktur ağrı yerindəki ya da uzağındaki standart nöqtələrin 30 dəqiqə müddətlə 4-10 dəfə xəbərdar edilməsi formasında da tətbiq oluna bilər. Ən müvəffəqiyyətli (yüzdə 75) nəticələr əzələ gərginliyinə bağlı ağrılarda əldə edilmişdir; bunu migren (yüzdə 50) və mürəkkəb faktorla baş ağnlan (yüzdə 35) izlər. Akupunktur tətbiqi bütün xəstələrdə dərman istifadəsini azaldır.

    • Hipnoz-Hipnoz ağrı kəsici olaraq anestezi, psikoterapi və xəstəni boşaltma məqsədiylə istifadə edilə bilər. Muxtar sinir sisteminə və şüuraltına birbaşa girilərək içgüdüsel meyllərin ortaya çıxarılmasının təmin edər. Hipnotik cavab beynin düş gücü və düş kurmayla əlaqədar sağ yarısının bir funksiyası ola bilər. Baş ağrısı çəkən bir xəstədə hipnozun məqsədi ağrını aradan qaldırmaq ya da hafifletmektir. Bunun üçün xəstəyə, baş ağrısına ən uyğun şəkildə müdaxilə etmə qabiliyyəti kazandırılmaya çalışılar. Beləcə xəstə ağrı xəbərdarlığını hiss edir, amma acı duymaz və keşiklərini daha yaxşı nəzarət etməyi öyrənər (otohipnoz). Hipnoz psikoterapiyada də istifadə edilər.

    Davranış müalicəsində birbaşa təlqin edici hipnoza və laqeydləşdirmə üsullarına müraciət edilər. Hipnoanalizde xəstənin hadisənin keçdiyi yeri düşlemesi, xülyalarını ortaya qoyması, o ana bağlı duyğularını canlandırması, təcrübi qarşıdurmaları yaşaması və keçmiş illərə dönməsi məqsəd qoyular. Psikosomatik tibbdə hipnoz bədəndə yığılmış enerjini hərəkətə keçirmək və mənliyə birbaşa çatmaq məqsədiylə də istifadə edilə bilər, Amma hipnoz möcüzələr yaradan bir texniki deyil; xəstəni çox yaxşı tanımanı, əlamətlərini anlamağı tələb edir.

    • Bioloji geribesleme: Bioloji gəribildirəm olaraq da bilinən bu üsul ağrı müalicəsində son illərdə istifadə edilməyə başlamışdır. Xəstənin fizioloji funksiyalara bağlı məlumat əldə etməsini və bu funksiyaları nəzarət etməyi öyrənməsinə əsaslanır. Beləcə xəstə öz yaxşılaşma müddətini öz yaradar. Bioloji geribeslemenin müxtəlif tətbiq sahələri vardır. Psixologiyada böhrana düşdü müalicəsində və ümumiyyətlə psikoterapiyle birlikdə tətbiq olunar. Raynaud xəstəliyi kimi iç xəstəliklərində də faydalı ola bilər. Baş ağrısı müalicəsində isə xüsusilə üz güldürücü nəticələr verir. Bioloji geri bəsləmə üsulu migrene bədən istiliyini nəzarət etməyi, gərginliyə bağlı baş ağrılarında isə əzələ gərginliyini azaltmanın öyrənilməsinə əsaslanır. Elektron olaraq izlənən bu fəaliyyətlərə bağlı məlumatlar anında xəstəyə göndərilir. Məsələn migrene xəstə ekoloji damar gənişləməsinin göstəricisi qəbul edilən dəri istiliyini nəzarət etməsini öyrənər. Bədən istiliyində bir artım təmin edərək damar fəaliyyətini özbaşına nəzarət və beləcə baş ağrısını başladan damar büzüşməsini aradan qaldırar. Rəhbərliyin müvəffəqiyyət nisbəti yüzdə 60 kimi olduqca yüksək bir səviyyədədir. Gərginliyə bağlı baş ağrısında bioloji geri-bəsləmənin məqsədi əzələ boşalmasına təmin etməkdədir. Şiddətli əzələ gərginliyi olan xəstə bunu normala çevirməyi öyrənər. Bioloji geribeslemenin müvəffəqiyyəti tətbiq olunan üsula, ruhi faktorlardan, plasebo və müalicə edən mütəxəssisin xəstə üzərindəki təsirinə görə dəyişə bilər.


    götürmə

     

     

    Nerissa-Su - 18.02.2012 - 11:47



Benzer Konular

  1. Baş ağrısı üçün evdə edə biləcəyiniz müalicə
    Konuyu Açan: Ceylan, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 2
    Son Mesaj : 08.01.2013, 06:47
  2. Bel Ağrısı Müalicəsi
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.03.2012, 14:59
  3. Boğaz ağrısı və müalicəsi
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.12.2011, 10:30
  4. Boğaz Ağrısı və Müalicə
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 09.12.2011, 14:58
  5. Boğaz Ağrısı Müalicəsi
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 07.12.2011, 17:21

copyright

Soru Cevap