PLT və Tam Qan təhlili

  1. tam qan sayması nədir - qan veriləsi necə edilər - plt nədir - qan veriləsi - trombosit dəyərləri - qan təhlilini hansı dəyərlər araşdırılır

    Qanın laxtalanmasını təmin edən maddədir.
    Qandakı aşağı səviyyə, sümük iliyinin qeyri-kafiliyinə və ya müxtəlif narahatlıqlara qədər səbəbi ola bilər.

    Yüksək səviyyəsi isə, qan damarlarında bir harabiyete, yaralanma ola bilər.

    Tam bir qan veriləsi nədir və necə paylaş?
    Bu test barmaq ucunun və ya qulaq memesinin yüngülcə delinmesiyle alman qanla edilməkdədir. Bu kimi testlər hər saatda və əvvəldən heç bir hazırlıq olmadan yapılabilinmektedir. Tam bir qan veriləsi xəstədə anemiya və ya bədənin bir inkişaf etmiş infeksiyası olub olmadığını göstərəcəkdir.

    Damar bir qan testi edilmə üçün delindiği zaman, bu bir ağrıya səbəb olar mu?
    Əgər çox iti bir iynə kullanılmaktaysa az bir ağrı edəcək.

    Bir qan veriləsi qan azlığını (anemiya) necə göstərir?
    Qırmızı qan hüceyrələrin sayılmasıyla, hüceyrələrdəki hemoglobine qeyd və mikroskop altında müayinə edilən qanın xarakteristika əlamətlərini müəyyən etməklə.

    Bir patoloq qan müayinəsiylə müxtəlif tip anamılar arasında ayrım edə bilməkdə ola bilərmi?
    Bəli. Müxtəlif tipdə anamılar vardır və hər birinin müalicə metodu müxtəlif ola bilər.

    Bir qan veriləsi, infeksiyası necə göstərir?
    Ağ qan hüceyrələrinin sayda artmasıyla və kəskin infeksiya hallarında ağ qan hüceyrələrində meydana gələn forma değişmeleriyle.

    Ağ qan hüceyrələrinin sayılması çox dəfə xəstəliyin ciddiliyini göstərməkdə faydalı olmaqda vardırmı və olabiləcək bir apandisitte ola biləcəyi kimi əməliyyat edilməsinin lazımlı olub olmadığını göstərə bilərmi?
    Bəli. Bu, bir qərara nail olmaq üçün çox əhəmiyyətli bir test olaraq qəbul edilməkdədir.

    Hemoglobin nədir?
    Bütün bədənə oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələrinə dəmir məzmunlu rəng verən maddədir.

    Anemiya, qan nəqlləri yolu ilə müvəffəqiyyətli bir şəkildə müalicə edilə bilərmi?
    Qan nəqlləri, qeyri-kafiliyi keçici bir müddət üçün düzeltebilecektir. Ancaq, anemiya əsl səbəbini ortadan qaldıra üçün, qan nəqlləri davamlı bir yaxşılaşma getiremeyeceklerdir. Bu vəziyyətlərdə yalnız bir istisna vardır, o da anemiya birdən gələn bir qanamadan irəli gəlmiş olması halındadır. Belə bir halda anemiya qan nəqli ilə müalicə edilə.

    Ümumi tibb tətbiqləri əsnasında həkimlər poliklinikaya müraciət edən çox xəstədən qan təhlili istəyərlər. Tam qan veriləsi həkimə tanıya yaxınlaşmasında köməkçi olan, qiymətli və nisbətən ucuz bir testdir.

    Qan tahlilinin məqsədi diaqnoz qoymaq deyil. Qan tahlilinin əsas vəzifəsi həkimin ola biləcək tanılar arasında seçmə etməsini təmin etməkdədir. Yəni tanıya köməkçi olmaqdır. Xəstəni görmədən, müayinə etmədən diaqnoz qoyulmaz.

    Qan təhlilini hansı dəyərlər araşdırılır?
    Bədənimizdə oksigen daşıyan qırmızı qan hüceyrələri (eritrositler) ilə xəstəliklərə qarşı savunmamızı təmin edən ağ qan hüceyrələri (leykositlər) sayılmaqda və böyüklükləri araşdırılmaqdadır.
    Bildiyiniz kimi qırmızı qan hüceyrələrində hemoglobin zülalları olur. Oksigeni daşıyan zülal hemoglobine. Hemoglobin miqdarı düşsə oksigen taşınamaz.

    Qırmızı qan hüceyrələri: RBC (red blood cells): Oksigen daşıyan hüceyrələrin miqdarını verər.
    Aşağısa anemiya (qansızlıq) və ya qan itkisi vardır. Yüksəkliyə nümunə: Yüksək rakımlı yerdə oturmaq, KOAH, böyrək xəstəliyi, polisitemi xəstəliyi

    MCV (Mean Corpuscular Volume): Oksigen daşıyan hüceyrələrin ortalama böyüklüyüdür. MCV aşağısa eritrositler daha ufaktır, yüksəksə daha genişlemişlerdir. Məsələn dəmir əskikliyi anemisi'nde eritrositler kiçilər səbəbindən MCV dəyəri aşağı çıxar. B12 vitamini əksikliyi anemisinde isə eritrositler böyümüşdür, MCV yüksəkdir.
    Hb (Hemoglobin): Qandakı cəmi hemoglobin miqdarını göstərir. Anamılar hemoglobin düşər.
    MCH: Eritrositlerdeki hemoglobin miqdarını göstərir.
    Hct (Hematokrit): Qandakı hemoglobin və eritrosit miqdarının bir ölçüsüdür. Anemiya, lösemi, qan itkisi kimi vəziyyətlərdə azalarkən bədənin su itirdiyi hallarda (məsələn ishal) və ya polisitemi'de artar.
    PLT (Platelets): Trombositlerdir. Yəni laxtalanmağı təmin edən hücereleri göstərir.
    Ağ qan hüceyrələri
    WBC (White Blood Cells-Leukocytes): Bədənin müdafiə etmə və immunitet hüceyrələrinin yəni leykositlər cəmini göstərir. Infeksiya xəstəliyi və ya lupus kimi xroniki iltihabı xəstəliklərdə yüksələr. Ayrıca lösemi'de yüksələr.
    Çox aşağısa leykosid istehsalını pozan ciddi bir xəstəlik vardır. Məsələn bəzi kanserlere, sümük iliyi xəstələrində, AIDS'te leykosid miqdarı (WBC) aşağıdır.
    PNL: (Nötrofiller) Məsələn bakteryel yoluxucu artar.
    Lymphocytes: (lenfosit) Viral yoluxucu və bəzi xroniki xəstəliklərdə artar. AIDS'te düşər.
    Eosinophils: (Eozinofil). Allerjik və parazitik xəstəliklərdə yüksələr

    Hər hansı bir radiasiya növünün canlı üzərində müşahidə ilk təsiri, hüceyrələrində olmaqdadır. Hüceyrələr də bütün varlıqda olduğu kimi atomlardan meydana gəlmişdir. Bir hüceyrədə milyonlarla molekul var.

    Radiasiya enerjisinə məruz qalan bir hüceyrənin atomlarından müxtəlif təsirlərin meydana gəlməsi mümkündür. Xüsusilə iyonlaşma şəklində ortaya çıxan əngəl hüceyrədə təxribata səbəb ola bilməkdədir. Kimyəvi hadisələr, atomun elektronlarıyla yaxından əlaqədardır. Məsələn, hər hüceyrə içində olan su molekkülleri, bir oksigen və iki Hidrogendən meydana gəlir. Bu üç atom elektronlarını ortaq şəkildə istifadə etmək yolu ilə bir bağ qurmuşlar. Bu bağların radiasiyaya məruz qalması halında qırılması, hüceyrə üçün təhlükəli olan O-2 və OH-1 radikallerini meydana gətirər. Bu radikallar kimyəvi olaraq aktiv olduqlarından hüceyrə içində olan digər molekul ya da atomlarla birləşmə yolu ilə daha başqa məhsulların meydana gəlməsinə gətirib çıxararaq hüceyrənin ölümünə səbəb ola biləcək bir reaksiya zənciri başlada.
    Ümumiyyətlə, hüceyrə içindəki molekul bağlarında qopmalar meydana gətirən, atomlardan elektron qopararaq kimyəvi xüsusiyyətlərində dəyişikliyə gətirib çıxaran, beləliklə hüceyrələrin ölümünə səbəb ola bilən radiasiyanın canlı orqanizmlər üzərində müşahidə edilən təsirləri iki başlıq altında toplana bilər:

    1-somatik təsir edər:
    Radiasiya nəticəsində orqanizmdə meydana gələn təsirlərin o canlının həyat müddəti içərisində ortaya çıxmasıdır. Məruz qalınan radiasiya miqdarına və radiasiyaya məruz qalan bölgəyə görə fərqli nəticələr müşahidə edilməkdədir. Bütün bədənin qısa bir müddətdə yüksək dozada radiasiyaya məruz qalmasına "akut radiasiya" deyilməkdədir. Rem olaraq birimlendirilen müxtəlif dozalarda, akut radiasiyaya məruz qalanlar üzərində doza artımına bağlı olaraq təsir də artmaqda və ölümə qədər gidilmektedir.



    Akut olmayan doza alışlarında, yəni bütün bədən yerinə bədənin müəyyən bölgələrinin radiasiyaya məruz qalması nəticəsində müşahidə edilən təsir daha azdır. Bu tərz radiasiyaya məruz qalma vəziyyətlərində orta şiddətdə alınan dozalarda yalnız qızartı meydana gəlməkdə ikən daha yüksək dozalarda dəri soyulması və iltihablanma meydana gəlir.

    2 - Genetik təsir edər:
    Radiasiyaya məruz qalan bir hüceyrədə hər hansı bir genin molekulyar quruluşunda dəyişiklik meydana gələ bilər buna gen mutasiyası adı verilər.

    Eyni zamanda hüceyrə içindəki bir xromosom ipliyinə də qırılma meydana gələ bilər. Bunun üç şəkildə nəticələnməsi mümkündür:

    Qırılan xromosom təkrar eyni şəkildə birləşir. Beləcə heç bir dəyişiklik gözlenmez.

    Qırılan parçalar birleşemez, nəticədə hüceyrə ölür.
    Qırılan xromosom parçaları əvvəlkindən daha fərqli bir şəkildə birləşərək yeni bir dizilim meydana gətirər. Dəyişikliyə məruz qalan bu hüceyrədə meydana gələcək bir bölünmə, bala hüceyrələrə də keçər və bundan sonrakı bütün nəsillərə eyni dəyişiklik kopyalanır.
    götürmə

     

     

    Nerissa-Su - 18.02.2012 - 12:41



Benzer Konular

  1. Sidik təhlili nəticələri və qısaltmalar
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 14.04.2012, 16:19
  2. Eşq Şeiri təhlili
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Azərbaycan Ədəbiyyatı və İncəsənət.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.04.2012, 11:47
  3. İstiqlal Marşının təhlili
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Azərbaycan Ədəbiyyatı və İncəsənət.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.04.2012, 11:46
  4. dua təhlili
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Azərbaycan Həyat tərzi.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 03.03.2012, 13:01
  5. Kurdela Nakışı təhlili
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Qadınlar üçün.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.11.2011, 16:39

copyright

Soru Cevap