REKLAM




+ Konuyu Cevapla

Pisikolojik Xəstəliklər

  1. Yazan: Nerissa-Su
    Nerissa-Su - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    REKLAM


    Pisikolojik Xəstəliklər - Distimi Xəstəliyi-pisikolojik Xəstəliklər haqqında - pisikolojik Xəstəliklər Müalicə metodları



    Distimi (Xroniki Depressiya)

    Digər bir deyişlə xroniki depressiya. Bəzi tədqiqatçılar bütün depresyonlari bioloji mənşəli olduğunu və beyindəki kimyəvi maddələrin çatışmazlığına bağlı olduğunu qarşıya sürərlərkən; bəziləri də, düşüncə sistemindəki psixoloji balanssızlığa diqqət çəkməkdə. APA (American Psychological Association) ya görə, distimi belə təyin olunur;


    Son iki ildir ki, depresif ruh halında olmaq və bununla yanaşı aşağıdakıların ən az ikisindən şikayətlənmək:


    Iştah azalması və ya həddindən artıq yemək
    Davamlı yorğunluq vəziyyəti
    Aşağı mənlik qəbulu
    Yuxu pozuqluqları
    Sıx ümidsizlik duyğusu
    Yoğunlaşamama
    Qərarsızlıq

    Distimik fərd, ümumiyyətlə "həmişə belə" hiss etdiyini söyləyər. Şiddətli simptomlar yoxdur, bu səbəbdən bu xəstəlik hiyləgər bir şəkildə dəyişərək, distimik ruh vəziyyəti həyat forması halına çevrilər.
    Bununla mübarizə etmək üçün, keçmişdən günümüzə daşıdığınız incikliklər və küskünluklerle barışmalı, keçmişdə olanları affetmelisiniz. Beləcə enerjinizi hirs şarına yönlendimeyip daha xoşbəxt həyat şarına istiqamətləndirə.
    Mutsuzluğunuz və davamlı yakınmalarınızla maraq çəkə bilərsiniz ancaq sonunda Ətrafınızdakılar sizdən bıkacaklardır.
    Unutmayın gördüyünüz maraq bəlkə də şikayətlənmə davranışınızı qalıcı etməkdədir.
    Kimsə sizin həyatınızı iyileştirmeyecektir. Mənfi düşünmə alışkanlığınıza son verərək kıpırdanmalısınız. Heç bir şey etməyərək davamlı yakınmaktansa "daha yaxşı olmaq üçün nə edə bilərəm" sualına cavab verin, alternativ çıxarın və tətbiq edin.





    Paranoya

    Başlıca əlamətinin sanrılar olduğu psixiatrik pozuqluqları. Xəstə ümumiyyətlə yaxşı giyimlidir və şəxsiyyətdə bir dağılma ya da gündəlik bir pozulma görülməz. Lakin egzantrik, qəribə, şübhəçi ya da düşməncə tutum içində ola bilər. Xəstənin duygudurum sanrısının məzmunu ilə uyğun gəlir. Böyüklük sanrılar olan xəstə coşğulu, pislik görmə sanrılar olan xəstə kuşkucudur. Klassik tərif sanrısal pozğunluğu olan xəstələrin diqqətə çarpan və davamlı varsanılarının olmamasını öngörüyorsa da DSM-III-R və DSM-IV də qısa davamlı varsanıların (xüsusilə somatik tip sanrısal Bozuklukta bədən qoxusuyla əlaqədar ya da ümumi olaraq işitsel) tapıla biləcəyi qəbul edilmişdir. Çıxışın axışını və xüsusiyyətini təsir edəcək düşüncə pozuqluqları ümumiyyətlə yoxdur. Bilişsel funksiyalar ümumiyyətlə yaxşı bir səviyyədədir. İntihar, cinayət və şiddət ehtiva edən digər davranışların çoxluğu bilinmiyorsa da klinisyen bu mövzuda oyaq olmaq lazımdır. Şiddət əhvalatı olan kəslərdə dağıdıcı davranış cok məşhurdur. Sanrısal pozğunluğu olan xəstələrin öz vəziyyətlərinə bağlı mühakimələri olduqca bozuktur və xəstəxanaya ümumiyyətlə polis, ailə üzvləri ya da iş yoldaşları tərəfindən saxlanacaqlar. Sanrı məzmunu xaricində mühakimədə diqqətə çarpan pozuqluq olunmaz. Sanrısal pozuqluğu olan xəstələr Sanrı sistemlərinin xaricində ümumiyyətlə Etibarlı məlumatlar verirlər.

    Məşhurluq

    Sanrısal pozuqluqların cəmiyyətdəki dağılımını qiymətləndirmək
    - Pozuqluğun yaygınlığının nisbilik az olması
    - Pozuqluğun tərifi ilə əlaqədar müxtəlif fikirlər
    - Xəstələrin ailələri ya da ətrafları tərəfindən zorlanmadıkça həkimə başvurmamaları
    kimi səbəblərdən ötəri çətinlik göstərir. Lakin şizofreniyaya və duygudurum pozuqluqlarından cok daha nadir bir pozuqluq olduğu bilinməkdədir. Orta başlanğıc yaşı 40 dır lakin 18-90 yaşları arasında bölgü göstərir. Qadınlar istiqamətində yüngül üstünlük vardır. Çox xəstə evlidir və bir işi vardır, klinika cədvəl aktual bir yer dəyişikliyiylə və aşağı sosial-iqtisadi vəziyyətlə əlaqəli ola bilər.






    Panik Atak

    Başda "Panik Bozukluk" olmaq üzrə, bir çox psixiatrik Bozuklukta görülə bilən; birdən gözlənilməz bir anda, hər hansı bir yerdə ortaya çıxan sıx qayğı-böhrana düşdü, qorxu qarışığı bir nöbettir.

    Bu keşik adama elə sıx bir qorxu və narahatlıq duyğusu yaşatırki; pis bir şey olacağı və ya sonunun gəldiyini, öləcəyini hiss edər. Panik atak əsnasında bəzi xəstələr; ürək böhranı keçirdiklərini ağlını kaçıracağını, iflic keçirəcəyini, idarəsini yitireceğini, düşüb bayılacağını hiss edərlər. Bu qorxu fırtınasını yaşayan insan təbii olaraq o mühitdən və vəziyyətdən qaçma, uzaqlaşma davranışı göstərər, bir an əvvəl kömək alına biləcək bir sağlamlıq quruluşuna müraciət edilir.Bazı hallarda xəstənin, xəstəxana və ya həkim həkim görməsi belə onu rahatlaşdırıb, nöbeti keçirməkdədir.


    Cəmiyyətdə Panik Bozukluk və Oranlar:
    -Panik Bozukluk hər yaşda başlaya bilər.
    -Ən sıx 20-30 yaş arasında başlayır, yaş irəlilədikcə başlama nisbəti düşər.
    -Etnik, mədəni fərqlər çox əhəmiyyətli tapılmamışdır.
    -Şəhər həyatında, çöl bölgələrə görə daha sıx görülməkdədir.
    -İqtisadi vəziyyətlə əlaqəsi tapıla bilməmişdir.
    -Təhsil səviyyəsiylə çaxnaşma pozuqluğu arasında birbaşa bir əlaqə müəyyən olunmamışdır.
    -Evli insanlarda, dul yada boşanmış insanlara görə daha az görülməkdədir, (bir işdə boşanmış ya da dullarda 5 qat daha çoxdur.)

    Panik pozuqluq-qadınlarda kişilərə görə 2-3 qat daha sıx görülər.
    Panik Bozukluk tanılı xəstələrin% 75-80i qadındır. Ailə işlərində; təhsil, etnik quruluş, ictimai vəziyyətlə əlaqə tapılmamışdır.
    həyat boyu məşhurluğu müxtəlif qarşıdurmalarda% 1,5-3,5 arasında müəyyən olunmuşdur. Bu nisbət getdikcə artmaqdadır.
    Dəyişik xəstəliklərə bağlı olaraq ortaya çıxan çaxnaşma hücumlar və "əsəbi belirtili hücumların" isə% 15-20 arasında olduğu bildirilir. Bu səbəbdən gərək çaxnaşma pozuqluğuna bağlı istərsə də digər psixoloji, bioloji səbəblərə bağlı çaxnaşma hücumların hər yüz adamdan 20-25 inde görüldüyü aydın olmaqdadır. Bu nisbət hər 4 adamdan 1-nin çaxnaşma Ataklı olduğu mənasını verməkdədir. Paniğin bu qədər məşhur olması bu məşhurluğu və qorxuducu əlamətləri olsa gərək ...
    Panik xəstələrinin əksəriyyəti psixiatriya xarici həkimlərə müraciət etməkdədir. Görülən əlamətlər otonomik və fiziki əlamətlər olduqda ürək xəstəliyi görünüşü verə bilməkdədir. Ilk müraciətlərin buna görə daxili sahələr olmaqdadır.
    Stein, 1994, Chignon 1993də etdikləri bir araşdırmada çaxnaşma bozukluklu xəstələrin% 35'nin tez-tez nəfəs alma,% 20-30'unda ürək damarlarının normal çıxdığı, anjiosu normal olan xəstələrin% 35-45'i ətraflı müayinəsində çaxnaşma pozuqluğu olduğu müəyyən olunmuşdur . (Mukerji, katun) bu səhv anlayış və üsulun ABŞ-a illik xərcinin 33 milyon dollar olduğu iddia edilməkdədir.



    Panik Atak Növləri

    1-Gözlənilməz Hücumlar:
    Səbəbsiz, birdən ortaya çıxan keşiklər, Panik Bozuklukta bu cür hücumlar vardır.

    2-Duruma bağlı olanlar:
    Qorxulan hər hansı bir nesneyle yada bir vəziyyət qarşılığında ortaya çıxar.

    3-Durumsal uyğunluq göstərilən çaxnaşma hücumlar:
    Ümumiyyətlə dəstəkləyici bir faktor vardır, lakin bu faktor hər vaxt hücuma gətirib çıxarmaz. Məsələn, xəstədə avtomobil istifadə edərkən çaxnaşma hücum meydana gəlməsinə qarşı, bəzən avtomobil istifadə etdikdən sonra hücum keçirə bilməkdədirlər.

    Panik Hücumun 13 fiziki bilişsel əlaməti vardır. Bunlardan 4 dənəsinin olması keşik üçün kifayətdir. Əksəriyyətlə 7-10 arası əlamət yaşanmaqdadır. Keşik sürətli başlangıçlıdır, 10 dəqiqədə zirvəyə çıxar. Bəzən yarım-və ya bir saat çəkə bilər.


    Panik hücumda görülən İfadə olunar:
    1-vurman idi, ürək atışlarını duyumsamak, ürəyin yerindən fırlayacakmış hissi, sinədə təzyiq bəzən sol qola yayılan ağrı və uyuşmalar ...
    2-Tərləmə (İsti-soyuq boşalımlar, bəzən üşümə bəzən alovların basması hissi)
    3-Titrəmə-sarsılma-itilme hissi
    4-Boğulma və nəfəs ala bilməmə halı (Boğazda düğümlenme və ya bir yumru, tıxanma hissi)
    5-sədası kəsilməsi (Dərin nəfəs alma ehtiyacı havanın yetmemesi kimi hisslər)
    6-sinədə tənəzzül, sıxılma, ağrı duyumsamak
    7-böhrana düşdü, qarında ağrı, qabarıqlıq və qaz meydana gəlməsi
    (Bəzən mədədən başlayıb boğaza doğru yayılan cəhd etmə narahatlıq halı)
    8-Baş gicəllənməsi, çaşmışlıq hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış kimi olma halı
    9-Derealizasyon (Gerçək dişilik duyğuları çaxnaşma yaşandığında hadisələr bir sis pərdəsinin gerisində qəbul edilər, cisimlər, kiçilər hər şey bulanıklaşır).
    10-Depersonalizasyon (mənliyindən ayrılmış olma halı: sanki bədənlə ruh bir-birindən ayrılır və adamın özünü hissedememe, algılayamama özünə yadlaşma vəziyyəti meydana gəlməsi).
    11-Panik anında idarəsini itirəcəyi ya da çıldıracağı qorxusu (Özünə uşaqlara, ətrafa zərər vermə qorxusu)
    12-O əsnada "həyatım bura qədərmiş" duygususu-ölüm qorxusu
    13-Əllərdə, qollarda, ayaqlarda, başda və bir çox yerdə uyuşmalar, yanmalar, qarışqalanmaların, tikan, tikan olma halları
    14-Üşüme, ÜRPERME ya da atəş basmaları


    Panik Atak və Panik bozukluğun Diaqnozu

    * (DSM_IV'e görə çaxnaşma hücumu tanı ölçütleri)

    Not: Panik hücumu kodlanabiler bir pozuqluq deyil. Aşağıdakı simptomlardan dördünün (ya da daha çoxunun) birdən başladığı və on dəqiqə içində ən yüksək səviyyəsinə çatdığı, ayri bir sıx qorxu ya da narahatlıq duyma dövrünün olması:

    1-vurman idi, ürək atımlarının duyumsamak ya da ürək sürətində artma olması
    2-Tərləmə
    3-Titrəmə və ya dağılma
    4-Nəfəs darlığı ya da boğuluyor kimi olma duyğuları
    5-sədası kəsilməsi
    6-Sinə ağrısı və ya sinədə çətinlik hissi
    7-Bulandı ya da qarın ağrısı
    8-Baş gicəllənməsi, çaşmışlıq hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış kimi olma
    9-Derealizasyon (gerçekdışılık duyğuları) ya da depersonalizasyon (mənliyindən ayrılmış olma)
    10-kontrolunu itirəcəyi ya da çıldıracağı qorxusu
    11-Ölüm qorxusu
    12-P **** tezi (keyimə və ya qarışqalanma duyğuları)
    13-Üşüme; ÜRPERME; ya da atəş basmaları.


    * DSM-IV (Psixiatrik xəstəlikləri təsnif etmə kitabı) 'e görə


    Panik Bozukluk Səbəbləri

    1 - Genetik və ailəsəl səbəblər.
    2 - Bioloji nəzəriyyələr
    3 - Psikodinamik nəzəriyyələr
    4 - Gelişimsel nəzəriyyələr
    5 - Öyrənmə qaydalar
    6 - Bilişsel modellər

    1 - GENETİK VƏ ailesel İŞLƏR:
    Panik pozğunluğu olan xəstələrin birinci dərəcədə yaxınlığında çaxnaşma pozuqluğu və çaxnaşma hücum görülmə nisbəti% 15-30 arası tapılmışdır.
    Eyni yumurta əkizlərini eyni anda çaxnaşma pozuqluq görülməsi% 30-40 arası müəyyən olunmuşdur.
    Panikte klinik əlamətlərin xəstələrin çoxunda bənzərlik göstərməsi genetik səbəbləri düşündürməkdədir.
    Edilən genetik işlərdə; 16g 22 xromosomundan bir genin bu mövqedəki rolundan bəhs edilir. Lakin qətilik üçün yeni araşdırmalara ehtiyac vardır.

    2-BİOLOJİ Nəzəriyyənin:
    Panik hücumu əsnasında ibarət olan biokimyəvi və fizioloji dəyişikliklərdən yola çıxaraq; beynin hansı bölgələrində nə cür reaksiyalar ortaya çıxdığı araşdırılmışdır.
    Panik hücumu olan və keçmə "natrium-laktat" enjeksiyonu edilmişdir. Panikle insanlarda "çaxnaşma hücumu" ortaya çıxarkən, idarə qruplarında çıxmamışdır.
    Digər tərəfdən asırı məşqlə artan laktat panikte artmış, oksigen istehlakı, metabolik sürəti artıran kafenin, yohimbin və karbondioksitinde çaxnaşma hücumu ortaya çıxardığı bilinməkdədir.
    Karbondioksid beyində katekolamin və noradrenerjik siklusu artıraraq çaxnaşmaya səbəb olar. Panik əsnasında həddindən artıq noradrenalin ifrazatı olmaqda və otonomik əlamətləri ortaya çıxarmaqdadır. (Vurman idi, ağız quruluğu vs ..)

    -LOKUS SERULEUS'UN panikte TƏSİRİ:
    Beyində 4. ventrikül bazasında inkişaf etmiş olan çox sayda hüceyrədən ibarət olan bir sahədir. Beynin bir çox bölgəsiylə əlaqələri vardır. Beyindəki noradrenalinin% 70 inden çoxu bu bölgədən qarşılanmaqdadır. Beyindəki noradrenerjik fəaliyyət artımı, qorxu və böhrana düşdü ortaya çıxarar.
    Meymunlarda edilən işlərdə lokus seruleusa elektriklə xəbərdarlıq verilmiş və çaxnaşma bənzəri vəziyyət çıxmışdır. Heyvanlarda bu bölgənin lezyonları, çıxarılması vs. anksiyeta (böhrana düşdü), təhlükə və ağrıya verilən cavabları azaltmaqdadır. Lokus seruleus fəaliyyətini azaldan dərmanlarda heyvanlarda qorxunu azaltmaqdadır. Lezyonlarda həmçinin heyvanlar təcavüzkar olmaqda və yemə-içmə davranışlarında artım müşahidə edilməkdədir.
    Bu işlər nəticəsində lokus seruleusun daha çox "həyəcan sistemi" olduğu və zərərli, səhv xəbərdarlıqları digərlərindən ayırdığı irəli sürülməkdədir.
    Həddindən artıq xəbərdarlıq halında bütün beyin funksiyaları və iradə xarici işləyən sistemlər xəbərdar edilməkdədir.
    Orta dərəcədə isə oyanıqlıq və diqqətdə artım olmaqdadır.
    Az xəbərdar edilmə halında korkusuzluk, ani impulsif davranışlar və diqqətsizlik ortaya çıxmaqdadır.

    -Serotonin və PANİK İLİŞKİSİ:
    Sinir hüceyrələri arasında əlaqə vəzifəsi olan əhəmiyyətli bir "nörotransmitter" dir. Uşaqlarda səviyyəsindəki dəyişikliklər, serotonin funksiya pozuqluqlarında çaxnaşmaya gətirib çıxardığı deyilməkdədir.
    Beyin göstərmə işləri və çaxnaşma:
    Panik təşkil kafenin, yohimbin, laktat kimi ajanlarla PET və SPECT işləri edilmişdir. Beyin qan axınında nizamsızlıqlar müəyyən olunmuşdur
    MRI da hipotalamus və temporal bölgələrdə pozuqluqlar saptanabilmiştir.

    3-PSİKODİNAMİK Nəzəriyyənin:
    Alt mənlikdən qaynaqlanan dürtülerle üst mənliyin qadağan qarşıdurması nəticəsində anksiyete ortaya çıxar. Mənliyin müdafiə etmə mexanizmləri bunu karşılamıyorsa çaxnaşma hücumlar ortaya çıxa bilər. Basdırılan cinsəllik, təcavüzkarlıq impulsları, qadağan təhriklərə çaxnaşmaya səbəb ola bilər.

    4-gelişimsel qaydalar:
    John Bowlby tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Anksiyeta müəyyən daxili impulslarının əhəmiyyətini diqqət çəkmişdir. Birinci instinkt bağlılıqdır. Sadiqlik fiqurunu itirmə təhlükəsindən anksiyete ortaya çıxar. Anksiyete qorxunun bir bileşimidir.
    Uşaqlıqda ailədən ayrılmanın, yetkinə qarışıq anksiyete (çaxnaşma)-depressiya meydana gətirdiyinə inanır.
    Bowlby agorafobinin ayrılma anksiyetesi olduğunu açıqlayır. Sadiqlik fiquruna etibarla bağlanamamaktan qaynaqlandığını söyləyir.

    5-ÖĞRENME qaydalar:
    Şərti refleks qaydasına görə anksiyete; təhlükəli xarici xəbərdar edənlərə qarşı orqanizmin şərtsiz cavabının. Fobiler klassik şərtlənmə yolu ilə nötral xəbərdar edənə bağlı bunaltıdadır.

    6-bilişsel MODELLER:
    Bədəndə hər hansı bir səbəblə ortaya çıxan əlamətləri (məsələn, vurman idi, keyimə ..) adamın gərəksiz və təhlükəli olaraq qəbul etməsi və "təhrif edib" ciddi narahatlıqlar olaraq qiymətləndirməsi çaxnaşmaya gətirib çıxarmaqdadır. Hər hansı bir anksiyete vəziyyətinə yoldaşlıq edə biləcək əhəmiyyətsiz ürək atışı, baş gicəllənməsi, ağız quruluğu; adam tərəfindən bayilacağı, öləcəyi, ürəyinin dayanacağı şəklində şərh olunar.
    Bu modellə görə; xarici uyaranlardan çox düşüncə, imajinasyon, fiziki əlamətlər kimi daxili xəbərdarlıqlar çaxnaşma hücumları ortaya çıxara bilər. Zərərli, təhlükəli şərh olunan uyaranlardan sonra ortaya çıxan fiziki kıpırtıları, duyumlar da səhv şərh olunar və "sonsuz döngüye" girilmiş olunur. Adam artıq diqqətini davamlı fiziki duyumlarına verir və tətikdə gözləyər və mənfi düşüncələri çoxalır.


    Panik Hücumun Alt Növləri

    Panik atak yaşayanların hamısı eyni şəkildə əlamət və qorxu yaşamayabilirler. Araşdırmalara görə paniğin alttipleri bunlardır;

    -KLASİK PANİK
    -KOGNİTİF PANİK
    -NONKOGNİTİF PANİK
    -NOKTURNAL PANİK
    -ALEKSİTİMİK PANİK
    -GASTRO intestinal çaxnaşmaya düşür
    -KORKUSUZ (nonfearful) PANİK

    Klassik çaxnaşma: adamda əvvəl vurman idi, həyəcan başlayır sinədə sıxışma, sol qola vuran ağrı və uyğunluq görülür. Bununla birlikdə sürətli nəfəs alıb vermə və boğazda düğümlenme başlayır. O anda ürəyin solunumunu dayanacağı; ürək böhranı keçiriləcəyi hissi meydana gələr. Yaxınlarından ürək böhranı keçirənlərdə daha çox olduğu müşahidə edilməkdədir.


    Kognitif çaxnaşma: Şüur sisteminə təsir edər. Özünü tam algilayamama, ruhun bədəndən ayrılması hissi.Etrafı sisli, cisimləri uzaq fərqli qəbul etmə baş gicəllənməsi, boşluqda olma hissi görülər.
    Bundan başqa idarənin yitirileceği əldə olmadan pis şeylərin ola biləcəyi, ağılın kaçırılabileceği bəzən ölüneceğinden qorxular.

    Nonkognitif çaxnaşma: Kognitif panikteki əlamətlər görünmür. Daha çox bir pislik, sinədə təzyiq, vurman idi hissi olur.

    Nokturnal çaxnaşma: Yuxudan ani bir vurma və qorxu ilə uyanıldığı paniklerdir. Hemen pəncərə açılır və hava alınmağa çalışılsa yuxuda "çaxnaşmala ölərəm" deyə adamın yuxusu qaçar şüurlu olaraq uyumamaya çalışır. Zamanla yuxusuzluğun gətirdiyi digər problemlərdə ortaya çıxar.

    Aleksitimik çaxnaşma: Nöbet keşik fiziki ifadə edilərin olduğu bir növdür.

    Gastro intestinal çaxnaşmaya düşür: Mədədə, qarında başlayıb sinəyə doğru dəstə-dəstə yayılan pislik hissidir. Boğazda düğümlenme yumru hissi yaradır. Bərabərində bulanma, qabarıqlıq, qaz, ishal ola bilər. Bu növünün "abdominal epilepsiyle" ayırd edilməsi vacibdir.

    Korkusuz (nonfearful) çaxnaşma: Panik pozuqluğun diaqnoz meyarlarını ödəyən bir vəziyyətdir. Buradakı çaxnaşma hücumlarda qorxu, anksiyete görülməz. Bu qrupdakılar nevrologiya, Kardiologiya mütəxəssislərinə daha çox müraciət ederler.Tahlillerde və muayanede heç bir şey olunmaz.


    Panik pozuqluqla Görülən Digər Psixiatrik və bioloji Bozukluklar:

    Psixiatrik pozuqluqlar:

    1 - DEPRESSİYA: Panik xəstələrinin% 40-50ində depresyon'da eyni zamanda görülməkdədir. Bəzən çaxnaşmaya düşür sonra, eyni anda ya da depressiyadan sonra çaxnaşmaya düşür ortaya çıxa bilər. Panik hücumların dərhal ardından da bir neçə saat və ya bir gün depresif bir görünüş ortaya çıxa bilməkdədir.

    2 - AGORAFOBI:% 50-70 nisbətində ən sıx görülən bərabər zamanlı pozuqluqdur. edilən araşdırmada çaxnaşma pozuqluğu olan 3000 xəstənin% 65'inde agorafobi müəyyən olunmuşdur.

    3 - İCTİMAİ Fobi:% 10-15 nisbətdə mövcuddur. Sosial, iqtisadi; həyati aktivrden özünü geri çəkmək. Yeni və xarici insan və vəziyyətlərlə qarşılaşmaqdan qaçma davranışı ictimai fobik kəslərdə görülər. Panikte ikincil olaraq ictimai fobik xüsusiyyətlər görülüğü kimi, panikle insanın ayrıca bir sosial fobisi ola bilər.
    Müalicəylə çaxnaşmaya bağlı olanlar ortadan qalxar. İctimai fobi üçün ayrıca bir müalicə lazım ola bilər.

    4-SOMATOFORM pozuqluq:% 6-8 arasında yoldaşlıq edər. Qadınlarda daha çoxdur. Sosial-iqtisadi və mədəni çatışmazlıq, irq fərqi əhəmiyyətlidir. Sıx fiziki şikayətlənmələr vardır və heç biri fiziki səbəbə bağlanmaz.

    5-HIPOKONDRIYAZIS: Davamlı özünü dinləmə və sağlamlıq kitablarını oxumaq, xəstəliklər tapma; həkim, həkim gəzmə; təhlillər etdirmə vəziyyətidir. Panik Bozuklukta% 20-30 nisbətində yoldaşlıq edər.

    6-Maddə İSTİFADƏSİ: Spirt başlanğıcda çətinlik və çaxnaşmanı aradan qaldırdığını panikle insanların bir qismi "spirtlə öz özünü müalicə" yoluna gedər. Zamanla asılılıq inkişaf edər davamlı spirtlə dolaşılır və səhərdən içilmeye başlanır.


    Spirt istifadə pozuqluğu% 20-25 arasındadır. Digər maddələr (yaşıl resept dərmanları xəbərdarlıqçı və narkotik xüsusiyyəti olan maddələr vs.)% 5-10 nisbətdə dəyişməkdədir.
    Manik depresif pozuqluq: Depressiya və onun tam tərsinə coşma, uçuşma nöbetlerinin (mane) olduğu bu xəstəliyin çaxnaşmala görülmə nisbəti% 10-12 arasındadır.

    Kişilik Bozuklukları:
    -Kaçıngan
    -Obsesif-kompulsif
    -Paranoid
    -Borderline
    Şəxsiyyət bozuklukları'da% 40 nisbətdə yoldaşlıq edər.

    Ümumi anksiyete pozuqluğu: Burada həmişə pis bir şeylər olacağı qayğısı və "tikan üzərində olma" halı vardır. % 15 - 20 nisbətdə görülə bilər.
    Obsesif-kompulsif pozuqluq: Takıntı və ilişmələrin olduğu (təmizlik nəzarət, yoluxma takıntıları, təkrarlayıcı davranışlar)

    Bioloji pozuqluqlar:

    1-mitral valve PROLAPSUSU:
    Ürək kapakçığı sallanması olan MVP'susu çaxnaşma bozukluklu xəstələrin təxminən% 40-50ində edilməsidir. MVP'susunun cəmiyyətdə görülmə sıxlığı% 5 və qadınlarda iki qat daha çoxdur. MVP'susunun əlamətləri çaxnaşma pozuqluqla bənzərdir. Səbəb mi? Nəticə mu? olduğu mübahisəlidir.
    -Sinə ağrısı, vurman idi ilə təcili müraciət edən xəstələrin 40% ında çaxnaşma pozuqluğu müəyyən olunmuşdur.
    - Sinə ağrısı səbəbiylə angioqrafiya edilən xəstələrin% 40-60ından çaxnaşma pozuqluğu tapılmışdır.
    Müalicə olmayan panikle xəstələrdə tac artar xəstəliyinə bağlı ölümlər üç qat daha tez-tez görülmüşdür.

    2 - TİROİD BEZI anormallıqlar:
    Panik bozukluklu xəstələrdə tiroid funksiya pozuqluqları daha sıxdır "hipertiroidi" ümumi əhaliyə görə yüksəkdir.

    3-irritabl kolon sindromu:
    Bağırsaqların həddindən artıq həssas olması halı və bağırsaq problemlərinin yaşanması da çaxnaşma pozuqluqla birlikdə tapıla bilməkdədir. Anksiyete müalicəsiylə bu xəstələr düzelebilmektedir.

    4-ağciyər xəstəlikləri:
    Xronik tıxayıcı ağciyər xəstəliklərində% 8-20 arası çaxnaşma pozuqluğu vardır. (Astma, bronxit, amfizem, allergik ağciyər xəstəlikləri ....)

    5 - MİGREN:
    Migrenli olanların bir hissəsində çaxnaşma pozuqluğu ola bilməkdədir. Baş ağrısı şikayəti olan kişi xəstələrin% 12-də, qadınların isə% 15inde çaxnaşma pozuqluğu müəyyən olunmuşdur.

    6-epilepsiya (keşikləri):
    Temporal nöbetleri görülən, qorxu, yadlaşma, fərqli qəbul etmə həddindən artıq sıxılma və taşikardi kimi ifadə edilər, çaxnaşma hücumda da görüldüyündən gözdən qaça bilər. Ayrıca beynin sağ temporal hissəsi alınan insanlarda çaxnaşma bənzəri əlamətləri ola bilməkdədir. Buna görə paniğin "temporalimbik" anormallıq olduğu irəli sürülməkdədir.


    7-BEYIN-DAMAR XƏSTƏLİKLƏRİ:
    Beyin-damar xəstəlikləri çaxnaşma Bozuklukta digər xəstələrə görə iki qat çoxdur. Panikteki təzyiq yükselmelerinin buna gətirib çıxardığı deyilməkdədir.


    Panik Bozuklukta Ortaya Çıkan Digər Vəziyyətlər:

    1-Agorafobi
    2-Maddə bağımlıkları və sui-istifadələri. (Amfetamin, kafenin, spirt, diazem növü dərmanlar)
    3-Hipokandriazis
    4-Məşhur anksiyete pozuqluğu
    5-İctimai fobi
    6-Xüsusi fobi
    7-Obsesif-kompulsif pozuqluq
    8-Spirt asılılığı
    9-Orqanik xəstəliklər
    - Hipertiroidizim
    - Hiperparatiroidizim
    - Hipertansiyon
    - Feokromasitoma (Böbreküstü bəzi xəstəliyi)
    - Vestibüler disfonksiyon (Qulaqdakı tarazlıq fonks. Boz.)
    - Kardiak aritmiler
    - Konvulsif pozuqluqlar (Sara keşikləri)


    Panik Bozuklukta Risk Faktorları (Kimler çaxnaşmaya daha uyğun?)
    -Birinci dərəcə qohumlarında çaxnaşma ya da başqa anksiyete pozuqluğu olanlar.
    -Çətin, təlaşlı, tələsikçi, mükəmməlçi, insanlar.
    -Düşüncə və duyğuların kifayət qədər çölə yansıtamayan, "daxili insanlar."
    -Spirt ya da başqa asılılıq edə bilən maddələrə uyğunluq və asılılıq
    -Keçmişində çaxnaşma hücum digər anksiyete pozuqluqlarından bir narahatlıq və ya depressiya keçirmiş olmaq.
    -Davamlı baski altında olmaq, engellenmeye yada öz özünü baskılamak.
    -İctimai fobik, kaçingan şəxsiyyət strukturları
    -Davamlı "verici" davranma "yaxşılıq mələyi" kimi davranma "xeyr" deyə bilməmə.
    -Hirsini, hirsliliyi çölə yansıtamayan insanlar
    -Impulslarını davamlı basdıran insanlar-Cinsəlliyi baskılamak, cinsi təminsizlik və sıx şüur ​​xarici aldatma impulsları və gizli homoseksual meylləri olanlar.
    -Həddindən artıq ehtiraslı, davamlı müvəffəqiyyət ilə bəslənən, müvəffəqiyyətsizliklərdən özünü günahlandıran quruluş ..


    Nereye Kadar Panik? (Paniğin seyri, gedişatı):
    Panik pozuqluq ən çox 30 yaşlarda ortaya çıxar. Az sayda uşaqlıqda başlayır. 45 yaş başlaması adi deyil. Gedişatı adamdan adama dəyişdiyi kimi eyni adamda belə ifadə edilər dəyişə bilər. Uzun davamlı izleme işlərində 40%-ni əlamətlərdən təmizləndiyi, təxminən% 50'sinin əlamətlərinin çox yüngülləşdiyi və həyatlarını engellemediği müəyyən olunmuşdur. % 10-20 arası əlamətlərin eniş-çıxışlarla davam etdiyi görülmüşdür.


    Panik Bozuklukta Müalicə:

    Panik atak qətiliklə idarə altına alına bilər.

    Müalicədə Təməl prinsiplər bunlardır:
    1-Panik hücumları ortadan qaldırmaq


    2-Davamlı atak yaşayacağam deyə böhrana düşdü, qayğı yaşamağı önləmək.
    3-Panik atak qorxusuyla edilməyən davranışların edilər hala gəlməsi (tək başına yola çıxa bilmək, bağlı məkanlara girə bilmək, tək qala bilmək kimi ...)
    4-panikle birlikdə görülə bilən digər fiziki və psixoloji problemləri aradan qaldırmaq
    5-Zamanla çaxnaşması önemsemeyecek və unudacaq səviyyəyə gəlmək
    6-Panikten görə pozulan ailə, is-ictimai həyatın köhnəsi kimi normallaşması.
    7-Heç bir çaxnaşma əlaməti və davranışı olmadığı halda müalicəyə bir müddət daha davam etdirmək.

    Hücumların yaranmaması üçün, Xəstələrin inkişaf etdirdiyi Davranışlar

    Panik Pozuqluğu olan xəstələr, yaşadıqları çaxnaşma hücumlar səbəbiylə zamanla həyatlarında bəzi dəyişikliklər edərlər. Çox şiddətli ölüm qorxusu və ya idarəsini itirmə duyğusu yaşadıqlarından düşüncə davranışların da həddindən artıqlıqlar abartılar, qorxular, diqqəti çəkər, lakin bütün bunlar xəstənin əlində və iradəsində deyil. Edilən çaxnaşma müalicəsiylə bütün əlamətlər ortadan qalxar.

    Nümunələr:
    "Hər an mənə bir şey ola bilər, düşüb bayılırım" qorxusu ilə aşağıdakı davranışlar inkişaf etdirilər:
    Yanında su daşıma,
    Davamlı ürəyini və nəbzini dinləmə və saxlama,
    Təzyiq aləti ilə gəzmə, davamlı təzyiqini ölçmə və ölçtürme,
    Yaxınlarının ünvanlarını, telefonlarını xüsusi bir şəkildə yanında daşıma,
    Panik böhranı yaşanır narahatlığıyla cinsi əlaqədən qaçma, idman aktivri buraxma,
    Davamlı yanında bəzilərinin olmasını istəmə, yalniz qala bilməmə, küçəyə çıkamamak, sıxlıq, bağlı yerlərə girə bilməmə, kütləvi nəqliyyata vasitələrinə binememe ...
    Bulunduğu mühitdən uzağa gedə bilməmə,
    Tətilə səyahətə çıkamamak,
    Bir çox sağlamlıq sigortasına üzv olub, kartları yanında daşıma,
    Bir yerə gedəcəyi zaman sağlamlıq quruluşlarının olduğu güzargahlar dan getmə,
    Tez-tez, təcili ünrine müraciət ürək qrafikləri (EKG) çəkdirmə, Check-Up, lar Yaptırma,
    Bərbərə diş həkiminə gedə bilməmə, Boğazını sıxan bir şey giyememe,
    Sütyen taxmaqdan çətinlik eşitmə,
    Cənazə avtomobili, təcili yardım, xilasetmə vasitəsi görüncə xəstəxanalara gedincə fenalasma hissi,
    Yuxuda çaxnaşmala ölərəm deyə yatmama və yuxusunu qaçırma,
    Təzyiq yüksələcək, ürək böhranı keçiriləcək və ya iflic qalınacaq qorxusu ilə həddindən artıq rejim-diyet proqramı (əsası çaxnaşma krizislərində təzyiq ciddi bir şəkildə yüksəlməkdə və edilən qan təhlillərini kolesterolda yüksək çıxır.),
    Tv'lerdeki, mətbuatdakı intihar, cinayət, fəlakət xəbərlərinin həddindən artıq təsirlənmə, onlar kimi olma qorxusu,
    Avtomobildə çaxnaşma yaşamışıq qorxusu ilə, avtomobilinə binememe, avtomobilini satmaq,
    Təyyarəyə, gəmiyə binememe,
    Tək başına duş yapamamak, tualetə gedə bilməmə, qapıda birini gözlətmə,
    Bayılırım, ölərəm deyə aylarla duş yapamamak,
    Panik böhranı keçdikdən sonra, həddindən artıq yorğunluq, keyifsizlik halının ortaya çıxması.
    Tunellərdən, körpülərdən geçememe, yüksək yerlərə çıkamamak. Özünü aşağı atma qorxusu,
    Panik anında bayılırım qorxusuyla orqanlarını və dərisini müəyyən etməyəcək geyim geymək.
    Qiymətli takı takmamak,
    Panik müddətində tualetə getmə istəyi,


    Daha çox güvənə biləcəyi bəzilərinin yanına daşınma (ailədən biri, həkimi və ya xəstəxanalara yaxın ...)
    Yatmazdan əvvəl dua etmək. Birgün çaxnaşmala ölebilirim deyə yaxınlarına və sevdiklərinə sərvətini paylama və vəsiyyət yazmaq.
    Hər köynəyinin, pencəyinin cibinə böhran anında istifadə üçün dərman qoyma,
    Issız və şəhərdən uzaq yerlərə gedə bilməmə


    Xəstə-həkim arasında çox yaxşı bir ünsiyyət olmalıdır. Xəstə həkiminə hər an ulaşmalısınız.
    Müalicədə istifadə edilən ana dərmanlar antidepresanların. Köməkçi olaraq; sakitləşdiricilər,
    yatıştırıcılar, fiziki əlamətləri önləyən dərmanlayar istifadə edilər.
    Antidepresanların bir qismi köhnə nəsil dərmanlardır. (Anafranil, tofranil, ludiomil, insidon, laroxyl, tolvon ... kimi)
    Yeni nəsil, dərmanlar (efexör, seroxat, cipram, remeron, prozac, lustral, serzone, faverin, kimi ..)
    Bu dərmanların bir hissəsi çaxnaşması müalicə edər. Həkimin etdiyi müayinə və təcrübəsi nəticəyə ən uyğun dərman seçilir. Bir dərman hər xəstə də eyni nəticəsində verməyə.
    Dərmanların bir hissəsi (köhnə nəsil) başlanğıcda əlamətləri artıra bilər, ağız quruluğu, istilik hissi, tərləmə, kiloartışı, qəbizlik, cinsi problemlər edə bilər. Yeni qurşaqda bulanma, titrəmə, cinsi problemlər, kilo artımı kimi yan təsirləri ola bilər. Bunlar daimi deyil. Bir müddət sonra azala bilər.
    Panik Bozuklukta dərman müalicəsinin ən aşağı bir yarım il olması lazımdır.
    -Həkim təklifi xaricində qətiliklə dərman almamaq lazımdır.
    -Panik əlamətləri düzələr düzəlməz dərmanları nə azaltmaq nede kəsmək lazımdır. Yoxsa qısa müddətdə təkrarlayar.
    -Köməkçi dərmanlar yaşıl reseptə tabe olanlar (Xanax, diazem, nervium bənzəri dərmanlar.)
    Və bəzi ürək-təzyiq və mədə dərmanlarının. Bunların qısa davamlı istifadə edilməsi lazımdır.
    -Başqa xəstəlikləriniz səbəbiylə dərman alacaqsınızsa həkiminizlə məsləhətləşin.
    -Dərmanlar zamanla iştahınızı artırar. Xüsusilə-şirinə-qarşı dözülməz istək olar. Bunun üçün tədbir alın bol su üçün, meyvə ağırlıqlı bəslənin.
    Dərman müalicəsi başqa-bilişsel, davranış, terapi'nin panikte yaxşı nəticə verdiyi bilinməkdədir.
    Burada adamın fiziki əlamətləri algilama və onlara "pis mənalar yükləmə" hadisəni izah edilər.
    Düşüncə, bədən və ifadə edilərin əlaqəsi; əlamətlərini-düşüncəni necə təsir etdiyi danışılır. Yəni əvvəl xəstəliyin necə meydana gəldiyi, əlamətlərinin mənasını nə olduğu və nələrə gətirib açamayacağı izah edilər. Daha sonra qaçınma davranışlarının necə yox ediləcəyini keçilər. Bunları mütləq bir terapistle birlikdə icra etmək lazımdır.
    Müalicəyə istəkli və əzmli olduqdan sonra bir ayla üç ay arasında çox yol alınar.
    -Panikle olmaq bir "tale" olmamalıdır.


    Təkliflər
    1-Xəstəlik haqqında Həkiminizdən və nəşrlərdən çox yaxşı məlumat alın.
    Təməl Qayda: "Düşmanını Tanı" Sənə nə edib nə edə bilməyəcəyini bil!
    2-Daxili, fiziki müayinə və tahlillerden heç bir şey yoxsa, bir daha təhlil etdirməyin və daxili müayinəyə getməyin.
    3-Hər xəstənin müalicə müddəti, onun şəxsiyyətinə vəziyyətinə bağlı olduğundan müalicə müddətini bilin və bu müddəti ən məhsuldar bir şəkildə istifadə edin.
    4-Yakınlarınızıda həkimlə görüştürün. Xəstəliyin sizin əlinizdə və iradənizə olmadığını öğrensinler və sizə "yüklənməsinə"
    5-ümidinizi və özünüzə olan etibarınızı heç bir zaman itirməyin. "Başaracağım, bu xəstəliyi yeneceğim və həyata sıx sarılacağım. Özümə inanıram və güvənirəm!"
    Təlqinini tez-tez yeniləyin.
    6-Mümkünsə hər gün yarım saat gediş edin.
    7-Hər gün duş alın duş alın.
    8-Üzmə imkanınız varsa yüzün.
    9-İldə iki dəfə tətil edin.
    10-həll edə bilmədiyiniz və sizinlə birbaşa əlaqəsi olmayan problemlərdə kədərlənməyin. "Qulaq arxası edin."
    11-Qəhvə, tünd çay, kolalı içkilərdən uzaq durun.
    12-mədənizi tıxa basa doldurmayın, uzun müddət ac qalmayın.
    13-Sizin kimi çaxnaşma yaşayan insanlarla bir yerə gəlin. Sosial-mədəni fəaliyyətlərdə olun.
    14-Panik böhranını hiss etdiyiniz an diqqətinizi başqa yerə verməyə çalışın.
    15-Nefes məşqləri edin (Dərin nəfəs alıb içinizdə saxlayın ona qədər hörmətli və ağızınızdan üfləyər kimi yavaş-yavaş verin)
    16-Hər gün boşalma (relaksasyon) məşqləri edin. Bütün bədən əzələlərinizi sıxıb
    sonra boşaldın.
    17 -*** həyatınızı canlandırın, fantaziyalar çıxarın.







    Anksiyete

    Anksiyete adam üçün narahatlıq təşkil edən hər hansı bir vəziyyət və ya təhlükə qəbuluna qarşı ortaya çıxan universal bir cavabdır.
    - Anksiyete və qorxu cok səhv bir şəkildə bir-birinin yerinə istifadə edilir.
    Məsələn, dişləmək üzrə havlayarak öz üzərinə gələn bir it qarşısındakı adamın yaşadığı duyğu qorxudur. Bənzər şəkildə adam, bir təyyarə səfəri əsnasında təyyarənin hava axınına qapılması nəticəsində qorxuya qapılar. Hər iki nümunədə də adamda qorxuya yoldaşlıq edən fiziki duyumlar ortaya çıxar. Bunlar arasında taşikardi (dəqiqədəki ürək vurğuları sayının artması), vurman idi, tərləmə, isti basması və soyuq ÜRPERME, əl və ayaqlar ilə yanaşı bütün bədəndə titrəmə və ya sarsıntı, boğazda düğümlenme hissi, baş gicəllənməsi və balanssızlıq hissi kimi əlamət və tapıntılar sayıla bilər. Eyni əlamətlər adamda gün ərzində heç gözlənilməz bir yerdə və anda ortaya çıxan və "çaxnaşma hücumu" olaraq ifadə edilən sıx anksiyete hücumları sırasinda ya sosial fobi adını verdiyimiz bir pozuqluqdan adamın, başqalarının qarşısında danışmaq ya da yazı yazmaq və ya yemək yemək kimi aktivre girdiyində də ortaya çıxa bilməkdədir.

    Ancaq anksiyete ilə qorxu arasındakı bu bənzərliklərə qarşı hər iki vəziyyət arasında çox əhəmiyyətli bir əsas fərqlilik bulunmaktadir.Yukarıda verilən təyyarə səfəri nümunəsində olduğu kimi qorxu duyğusunu yaşamağa yol acan tehtid edən bir 'XARİCİ' faktor, təhlükə var. Lakin anksiyeta adamın həyatını tehtid edən bir XARİCİ təhlükə söz mövzusu deyil. Anksiyeta də bir təhlükə qəbulu vardir. Ancaq bu həyata istiqamətli olmayıb hədəf olaraq mənliyə yönəlmişdir. - Qısaca bunaltıyı, "həqiqət prinsipi" nə görə çalışmaqda olan mənliyimiz yaşamaqdadır. Mənliyin bütövlüyü qoruya bilməsi ilə yanaşı ruhi istiqamətdən gündəlik keyfiyyət və konforun təmin edilməsi üçün, bunaltıya qarşı qorunmaq üzrə müdafiə qurğuları dövrəyə girəcək. Ancaq istifadə edilən müdafiə qurğuları kifayət qaldığında ortaya müxtəlif görünüşləri olan aksiyete pozuqluqları çıxar.









    İctimai Fobi

    Anksiyete pozuqluqları sinifi icinde qiymətləndirilir. İctimai fobi ümumiyyətlə 13 - 24 yaşları arasında başlayır. Ancaq daha kiçik və böyük yaşlarda da görülə bilər. Qadınlarda daha çox görülməsinə qarşılıq kişilərin müalicəyə daha çox müraciət etdikləri bilinməkdədir. Psikodinamik nəzəriyyəyə görə ictimai fobi meydanagelmesinde ən əhəmiyyətli səbəblər ebevenylerin həddindən artıq intizamlı olmasi və ailənin əməkdaşlıqdan uzaq tutumlarının olmasidir. Təyin olunmuş bir genetik səbəbi olmamaqla birlikdə ailəsində sosial fobi olan kisilerin digər insanlara görə üc qatı daha çox risk altında bulundugunu araşdırmalar göstermektedir.ABD də görülmə nisbəti% 2 - 3 arasindadir.

    İctimai fobi DSM 4-ə görə tani ölçütleri (Cocuklar uchun gecerli deyil):

    A. İctimai mühitlərdə yada performans tələb edən vəziyyətlərdə və ya tanimadim insanlar qarşısında ortaya çıxan diqqətə çarpan və inatci qorxu. Kisi təhqir və ya utanmasina səbəb olarakbicimde davranacagindan yada anksiyete (qayğı) əlamətləri göstərəcəyini qorxar.

    B. Qorxulan ictimai vəziyyətlə karsilasma dərhal hər vaxt anksiyete dogurur, bu da vəziyyətə bağlı ya da durumsal olaraq uyğunluq göstərilən bir çaxnaşma hücum forması ala bilər.

    C. Kisi, qorxusunun həddindən artıq yada mənasız oldugunu bilir.

    D. Qorxulan ictimai ya da bir hərəkətin reallaşdırıldığı vəziyyətlərdən kacinilir yada yogun anksiyete və çətinliklə bunlara katlanılır.

    F. 18 yaşın altındakıları müddəti ən az 6 aydir.

    G. Qorxu ya da qaçınmaq bir maddənin (məsələn sui-istifadə edilə bilən bir ilac, müalicə icinkullanilan bir ilac) ya da ümumi tibbi bir vəziyyətin dogrudan fizioloji təsirlərinə bagli deyil ve baska bir mental pozuqluqla daha yaxşı açıqlana.

    H. Ümumi tibbi vəziyyət ya da başqa mental pozuqluq varsa belə A tani ölcütünde sözü edilən qorxu bununla iliskisizdir.

    İctimai Fobi Müalicəsi:

    Ilaclar və PSiKOTERAPiLER es zamanli olaraq istifadə edilməlidir. Tek başına dərman müalicəsi ümumiyyətlə kafi degildir. PSiKOTERAPiLER əlavə olaraq hipnoterapide cok yararli olar. Davranışçı PSiKOTERAPiLER qorxulan vəziyyətə pilləli olaraq məruz birakma texnikası istifadə edilər. Ayrica boşalma məşqləri istifadə edilən digər müalicə üsullarındandır.

    Ilac Müalicəsi:

    Selective serotonin reuptake inhibitor leri (SSRIs) en cok istifadə edilən dərmanlayar. Ilac müalicəsi ən az 6 ay davam edir. Dərmanlardan çox qısa müddət içərisində təsirli olmalarini gözləmək səhv olar.






    Konserviyon Bozuklukluğu

    Bir ya da daha çox nevroloji belirtiniz (iflic, kotlu yada duyğu pozuqluqları kimi) varlığı ilə xarakterizə və nevroloji əlamətləri açıqlayacaq bilinən bir tibbi pozuqluğun olmadığı bir pskiyatrik bozuklukluktur. Bu klinika görünüşlər psikanaliz ədəbiyyatında Konversiyon Histeri olaraq adlandrılır.

    Klinika Xüsusiyyətləri

    İflic, közülük və adamlarla ən məşhur ifadə olunardır. Depresif və anksiyöz əlamətlər çoxu əz yoldaşlıq edə bilər. Xüsusilə qol və qıçlarda duyğu yitimi və pozuqluğu məşhurdur. Duyğu pozuqluqları bölgüsü ümumiyyətlə nevroloji bozukluklardaki anatomik xüsusiyyətlərə uyğun gəlməz. Anormal hərəkətlər, gediş pozuqluğu və zəifliyi, müəyyən əzələ qruplarında titrəmə və silkinmeler və tikler görülə bilər. Xəstələr nadir olaraq yerə düşər və düşdüyü zaman xəsarəti olmaz. Epilepsi bənzəri keşiklər də görülə bilər və bunları ayırmaq çətin ola bilər. Bu nöbetleri ümumiyyətlə dil işıldama, sidik qaçırma və özünü ciddi şəkildə yaralama olmaz.

    Danışıq ümumiyyətlə normal olmaqla birlikdə səs kısılması və konuşamamama da sıx görülən əlamətlərdəndir. Daha seyrək olaraq uşaq, kekeleyerek ya da bir uşağı təqlid edərcəsinə danışma görülə bilər. Duyğulanam əlamətləri olaraq yuxarıda ifadə edilmiş olan anksiyete ve depresyon başqa klassik nəşrlərdə gözəl aldırmazlık adı verilən bir vəziyyət görülə bilər. Bu xəstənin ciddi bir əlamətə göstərilməsi gözlənilən romantik reaksiyanı göstərməməsi, yerinə görə maraqsız bir görünüş sərgiləməsi vəziyyətidir.

    Bundan başqa boğazda düğümlenme, öskürək, hıçqırıq, hava udma, öğürme, qusma, gəyirmə kimi sinir sistemlərini maraqlandıran əlamətlər də görülə bilər. Bilişsel bacarıqları, düşüncə axını və tərkibində hər hansı bir pozuqluq görülməz.

    Oluş Səbəbləri

    "Histeri" sözcüyü Yunandada dölyatağının gəzməsi mənasını verər. Bu cür davranış pozuqluqlarının cinsi doyumsuzluktan qaynaqlandığı düşüncəsinin mənbələri də ilk çağ yunan sivilizasiyası dövrünə dayanır. Hipokrat, çırpınmalarla özünü göstərən xəstəliklərin bir hissəsinin gerçək sara olmayıb Histeri vkaları olduğundan və bu iki növü bir-birindən ayırd etməyin çətinliyindən söz edilmişdir. Bu pozuqluq orta əsrlərdə cin vurmasına bağlanmış, on doqquzuncu əsrdə isə orqanik bir xəstəlik olaraq qəbul edilmişdir.

    Müalicə

    Koversiyon pozuqluğu əlamətlərinin çözülüşü ümumiyyətlə özbaşına olmaqla birlikdə içgörü qazandırmağa istiqamətli dəstəkləyici müalicə ya da davranış müalicəsi ilə desteklenebilir.
    Müalicə əvvəlində xəstənin çox yaxşı bir qiymətləndirməsi edilərək fiziki bir xəstəliyinin olmadığından əmin olunmalıdır.
    Xəstənin psikoterapi təklifinə müqavimət göstərməsi vəziyyətində çətinlik məcbur edilmə yaradan faktor üzərinə odaklanilabilir. Xəstəyə şikayətlərinin xəyali olduğunu söyləmək çox vaxt vəziyyəti daha da pisləşdirər.
    Psikodinamik yanaşmalar içində isə xəstənin ruhi qarşıdurmasını və konversiyon əlamətinin simvolik mənasını araşdırmaya istiqamətli psikanalitik psixoterapiya və içgörü yönelimli psikoterapi iştirak edər.
    Ailə Psikoterapist çoxu varlıqda lazımlı bir üsuldur.
    Konversiyon pozuqluğunda dərman müalicəsinin çoxu dəfə ikinci bir yeri vardır. Belirtilerin xüsusiyyətinə görə anksiyolitik yada antidepresan qrupu dərmanlayar həkim nəzarəti altında istifadə edilə bilər.






    Somatizayson Pozuqluğu

    Təməl xüsusiyyəti fiziki müayinə və laboratoriya araşdırmaları ilə açıkanmayan çox sayda fiziki belirtiniz varlığıdır. Şikayətlənmələrin çoxluğu və birdən çox orqan sistemini tutması ilə digər somatoform pozuqluqlardan ayrılar. Kron bir pozuqluqdur, əlamətlər otuz yaşından əvvəl başlayır və bir neçə illik bir dövr içində ortaya çıxar. Pozuqluq psikososyal çətinlik məcbur edilmə faktorları ilə yaxın bir əlaqə göstərər və ictimai və peşə funksiya pozuqluğuna və sıx bir tibbi yardım axtarışına səbəb olar.

    Klinika Xüsusiyyətlər

    Somatizayson pozuqluğu xəstələrinin bir çox fiziki şikayətlənmə və uzun, kompleks bir tibbi hekayələri vardır. Bulandı və qusma, udma çətinliyi, qol və qıçlarda ağrılar, enerji harcamaksızın nəfəs darlığı çəkmək, yaddaş yitimi və hamiləlik və ədəd dövrləriylə əlaqədar pozuqluqlar ən məşhur ifadə arasında iştirak edər.

    Psixoloji şikayətlənmələr və insanlar arası münasibətlərdəki problemlər diqqətə çarpandır. Anksiyete və depressiya ən məşhur pskiyatrik ifadə olunardır. Intihar təhdidləri sıxlıqla görülməklə birlikdə intihar hərəkətləri nadirdir. Həyata keçirilən intihar hərəkətlərinin çoxu dəfə maddə istifadəsinə bağlı olduğu bildirilmişdir. Tibbi öykü çoxu dəfə naməlum, əsassız v qarışıq xüsusiyyətlər göstərir, keçmişdəki əlamətlərlə gücel əlamətlər bir-birindən ayırd edilemeyebilir. Xəstələrlə bağlı olaraq asılı, mən-mərkəzçi, heyranlıq və maraq toplama aclığı içində və qarşısındakını istiqamətləndirici bir şəxsiyyət quruluşu təyin olunmuşdur.

    Bu pozuqluğa ümumiyyətlə major depresif pozuqluq, şəxsiyyət pozuqluqları, məşhur anksiyete pozuqluğu və fobiker kimi başqa psixiatrik pozuqluqlar yoldaşlıq edər. Ən çox olan şəxsiyyət pozuqluqları da xüsusiyyətləri qaçınan, paranoid, özünə zərər verici və obsesif-kompulsif növdən.

    Oluş Səbəbləri

    Psikososyal faktorları əsas edən yanaşmalar bu bozukluğn əlamətlərini bir növ ictimai ünsiyyət olaraq görər. Buna görə əlamətlərin səbəbi ictimai məsuliyyətlərdən qaçma, həyəcanları ida etmə, bir inancı yada duyğunu simgeleştirmedir.
    Dar çərçivəli psikanalitik şərhlər əlamətlərin basdırılmış daxili istəklərin yerinə qoyulmuş ruhi öeler olduğunu varsaymaktadır.
    Davranışsal baxış valideynlər örmeği və valideynlərdən öğrenililenler və etnik adətlər səbəbiylə bəzi uşaqların digərlərindən daha çox olaraq ruhi problemlərini bədənlərinə əks etdirməyi öyrəndiklərini vurğulayır. Bundan başqa bu pozuqluğu göstərən xəstələrin bir hissəsində ailə daxili fiziki istismara uğrama əhvalatı vardır.

    Müalicə

    Xəstənin həkim tərəfindən izlənilməsi və bu həkimin aydan bir nizamlı bir şəkildə xəstəni görməsi yeğlenir. Idarələrin müddəti çox uzun olmamalıdır və detallı laboratoriya araşdırmalarında qaçınılmalıdır. Fərdi və qrup müalicəsi yaklaşımlrı köməkçi ola bilər. Birlikdə ola bilən digər psixiatrik pozuqluqlar üçün psikoterapiye əlavə olaraq dərman müalicəsi də tətbiq oluna bilər. Lakin bu xəstələr dərmanları təsadüfi və etibarsız bir şəkildə də istifadə meylli olduqlarından dərman istifadəsi denetlenmelidir







    Tik pozuqluqları

    Bu vəziyyət istəksiz, müəyyən bir tərzdə, sürətli və təkrarlayıcı hərəkət və ya səs çıxarma vəziyyətidir. Müddəti ümumiyyətlə 1 saniyəni keçmir. Bu vəziyyətə müqavimət göstərilə kimi hiss edilər. Tik davranışının bədəndə görülən yeri (qaş, göz, çiyində yaranması kimi), sıxlığı və zorlayıcılığı, müxtəlif zamanlarda dəyişə bildiyi kimi, birlik içində olma ya da tək başına etməyə görə değişebilmektedir. Tikler tək bir bölgədə və ya birdən çox bölgədə ya da orqanda hiss edilə bilər. Tik davranışının edilməsi ilə birlikdə keçici bir rahatlama əldə edilir.

    Tik davranışlarını artıran faktorlar:

    Güclü stress halları, qayğı səviyyəsinin artdığı hallar, əldən düşmüş düşmək, can çətinliyi hiss etmək, adam üçün əhəmiyyətli bir hadisəyə iştirak etmək, başqaları qarşısında aktiv bir hərəkətdə olmaq (söz almaq, bir yığıncağa qatılmaq kimi) vəziyyətlərində artım göstərə. Spirt alışı, adamı keflə oyalayabilen bir fəaliyyət (kitab oxumaq, tv. Izləmək kimi) istirahət etmə əsnasında azalabilmektedir.

    Tik pozulmasına yol aça bilən digər hallar:

    Tik pozuqluğuna səbəb olan irsi xəstəliklər arasında Tourette sindromu, Huntington xəstəliyi, torsiyon distonisi, və nöroakantozis sayıla bilər. Bundan başqa ensefalit, Sydenham koresi, irəliləyici bir xəstəlik olan Creutzfeldt-Jacob sindromu da tik səbəbləri arasındadır. Epilepsi (sara) xəstəliyi müalicəsində istifadə edilən dərmanlayar, L-dopa, bəzi stimulan dərmanlar da bu cür bir vəziyyətə yol aça bilərlər. Karbon monoksit zəhərlənmələrə, baş travmaları, bəzi xromosom pozğunluqları, zəka geriliyi də tik davranışlarını yarada.

    Sadə hareketsel tikler: Bəzi əzələ qruplarının sürətli, müəyyən bir məna ehtiva etməyən və təkrarlayıcı bir şəkildə sıxılması vəziyyətidir. Ən çox sırasıyla gözdə, kafagenelinde, çiyin, ağız və əl bölgəsində görülməkdədir.

    Kompleks hareketsel tikler: sadə şəklə görə daha yavaş, daha məqsədli kimi görünən və daha çox əzələ qrupunu əhatə edən tiklerdir. Ən çox öz bədəninə və ya başqasına toxunma və ya vurma, tullanma, öz əllərini və ya obyektləri iyləmə şəklindədir.

    Hareketsel tikler funksiya baxımından bir-biri ilə zidd təsirli əzələlərin eyni anda birlikdə sıxılması ilə meydana gəlməkdədir.

    Sadə səsə söykənən tikler: Hece şəklində olmayan səslər çıkartmaktır. Boğazını israrla təmizləmə, burun çəkmə, öskürmə, qışqırıb, havlar kimi səs çıxarma bunlara nümunədir.

    Kompleks səsə söykənən tikler: Daha aydın ola bilər, hecaları söykənən sözlər, cümlələr i təkrarlamaq şəklindədir.

    Tik pozuqluğunun başlanğıc və irəliləyən dövr xüsusiyyətləri:

    Edilən araşdırmalara görə, cəmiyyətdə min adamda 2-6 arasında görülməkdədir. Kişilərdə qadınlara görə 3 qat daha çox görülməkdədir. Ümumiyyətlə 7 yaş ətrafında başlamaqdadır. İlk yaranan tik ümumiyyətlə göz qırpma. Onu izləyərək qol və bacakta məskun tikler, daha nadir olaraq da səsə söykənən tikler başlanğıc tikleri olmaqdadır. Küfr etmə şəklindəki tikler (koprolali) də daha nadir başlanğıc yakınmasıdır. Başlanğıcda% 2-3 nisbətində görülən koprolali irəliləyən dövrlərdə% 2-30lara qədər çıxa bilməkdədir.

    Tik pozuqluğu şəxslərin təxminən% 40 qədərində yetkinliyin başlanğıc mərhələlərində tamamilə düzelmektedir. % 30 qədər xəstədə bir miqdar düzəlmə ilə yüngülləşmiş olaraq davam edər. Geri qalan% 30 qədər xəstə erişkinlik həyatında da tik pozuqluğu əlamətlərini göstərir.

    Tik pozuqluğu obsesif kompulsif pozuqluq ilə sıxlıqla bir yerdə görülə bilməkdədir. Sıxlıqla nəzarət etməyə, saymağa və tənzimləmə və benzerleştirmeye istiqamətli davranışlar şəklindədir.

    Xəstəliyə səbəb olan geni təyin etmə işləri davam etməkdədir. Bu narahatlığı olan kəslərin bəzi beyin bölgələrində maddələr mübadiləsi sürəti artmış, bəzi bölgələrdə isə azalmış tapılmışdır.

    Müalicə:

    Dərman müalicələri yanında müalicə ilə müvəffəqiyyət təmin edilməkdədir






    Tokofobi

    Doğum etmə qorxusu olaraq təyin olunan tokofobi, düşünüldüyündən daha məşhur və təsirli. Tokofobi mövzusunda bu günə qədər ilk dəfə edilən bir araşdırma, ən az 6 qadından birinin doğum etməkdən həddindən artıq qorxduğu üçün hamilə qalmaqdan imtina və ya aşağı etdiyini ortaya qoydu.

    Bu mövzuda İngiltərənin qabaqda gələn mütəxəssislərindən Dr.Kristina Hofberg, bu qorxunun hər yaşda, hər irqdə və hər mədəniyyətdə görülə biləcəyini diqqət çəkir. Ekspertlər ümumi olaraq bu qorxuyla kifayət qədər maraqlanmır, ancaq qadınlar üçün bu mövzu həyati əhəmiyyət daşıyır.

    'Royal College of Obstetricians' and Gynaecologist 'Year Book' adlı jurnalda nümayiş olunacaq olan iş, ilk dəfə hamilə qalan hər 5 qadından birinin doğumdan həddindən artıq dərəcədə qorxduğunu göstərir. Hofberg'in fikirlərinə müraciət etdiyi 370 uşaqsız, hamilə olmayan 7 qadından biri doğum sancılarında həddindən artıq qorxduğu üçün hamilə qalmağı təxirə saldığını və ya doğmaqdan tamamilə imtina etdiyini ifadə edir.

    Hal-hazırda 1.200 qadın üzərində daha detallı bir iş aparan Hofberg, bu qorxunun hamilə qalma qorxusundan fərqli olduğuna diqqət çəkir: 'Bu patoloji bir terror. Ən uc şəkliylə qadının kürtaja başvurmasına, spirt və ya narkotik istifadə etməsinə, hətta qarnını yumruklamasına qədər vardırılabilir. Belə ki tokofobik qadınlar, müvəffəqiyyətli bir doğumdan sonra belə doğum anını illərcə xatırlayıb çaxnaşma hücumlar yaşaya bilərlər. Bəzi qadınlar özlərini kısırlaştırarak belə bir problemlə qarşılaşma ehtimalını tamamilə ortadan qaldıra bilər. Bəziləri ciddi şəkildə qorunaraq hamilə qalmamağa çalışır. Bu cür bir yanaşma uşaq istəyən ancaq doğumdan qorxan qadınlar üçün çox kədərli bir vəziyyətdir. Bunlar bir daha uşaq sahibi ola bilməyəcəklərini bilə-bilə menopoza girər. '

    Dəğum qorxusu ümumiyyətlə doğum anında acı çəkməkdən, ölməkdən, ağlını yitirmekten, doğum edəcək qrupa güvən duymamaqdadır qaynaqlanır. Bundan başqa uşaqlığında cinsi təcavüzə uğramış qadınlar tokofobiye daha uyğun.

    Tokofobik qadınlar doğum sancısı çəkməmək üçün keysəriyyə əməliyyatını həll olaraq görə bilər. Bu kimi vəziyyətlərdə doğum qrupunun böyük bir laqeydliklə bu istəyi rədd etməsi qadınları başedemeyecekleri qədər böyük bir psixoloji problemlə qarşı-qarşıya buraxar. Hofberg'e görə bunun həlli, qadının problemini açıq ürəkliliklə dilə gətirməsi və doğum qrupunun və yoldaşın problemə daha böyük bir həssaslıqla yaxınlaşması.








    Yuxusuzluq

    Uyuyamamaktan ya da hər kəsin yatdığı saatlarda yatıb oyaq olduğu saatlarda yatmaqdan şikayətçisənsənik Assagida sayacağım üsullardan özünüzə ən uyğun olanları seçib deneyebilirsiniz.
    -
    Uyuyamaktan qorxmayın. Yataqda səssizcə yataraq keçirilən saatlar də yuxu qədər yaxşı gələcəkdir. Uyumuyor və planlar edirsinizsə başucunuza qoyacağınız bir qələmlə balans, ağılınıza gələn hər şeyi dərhal sekretarıq vəziyyətində sizə çox köməkçi olacaq. Yuxu saatlarını itirmədən sizə zərər verməyəcəyini düşünün. Bədəniniz bu açığı gələcək yuxu dilimində kompensasiya edəcək.
    -
    Qoyun yerinə sizə təqdim edilən nemətləri hörmətli. Yuxu, əgər halınızdan məmnunsunuzsa gəlir. Narahatlıq, kədər kimi duyğular nə qədər diqqətlə özümüzdən çıxarsanız gizlət, bizi oyaq məbləğlər. Sahib olmadıklarınızla mübarizə etmək yerinə, həyatınızdakı gözəl şeylərin siyahısını etməyi təcrübənin.
    -
    O anda yatağa yatmaq üçün girdiyinizi və nə olursa olsun uyuyacağınızı düşünməyin. Yatağa yattığınızı və rahatladığınızı nə qədər rahat olduğunuzu vs. düşünməyə çalışın.





    Uyğunlaşma Bozuklukları

    Zorlanma yataraq həyat hadisələrinə qarşı fövqəladə romantik və davranış reaksiyalarla özünü göstərən klinika hesabatlarının. Tanıma görə çətinlik məcbur edilmə etmenlerinin başlanğıcından sonrakı üç ay ərzində göstərilə çətinlik məcbur edilmə etmenlerine bir reaksiya olaraq inkişaf edər və romantik və davranış əlamətlər çətinlik məcbur edilmə etmenine qarşı göstərilməsi gözlənilən əlamətlər görə daha fazkadır və ya ictimai ya da peşə işlevsellikle diqqətə çarpan bir pozulmağa səbəb olar.
    Bu ifadə olunar başqa bir psixiatrik pozuqluğun tanı ölçütlerine qarşılamaz və daha əvvəl var olan bir pozuqluğun alevlenmesi xüsusiyyətini daşımaz. Zorlanma etməni başladıqdan sonrali üç ay ərzində uyğunlaşma pozuqluğu əlamətləri başlayır və faktor da bunun nəticələri aradan qalxdıqdan sonra altı aydan daha uzun sürməz.

    Tibbi yada cərrahı səbəblərlə xəstəxanaya yatan hastalardaki ən nəşr psixiatrik tanılardan biridir. Psixiatrik xəstələri arasında edilən bir axtarışda örneklem populyasiyasının% 10 unun bu diaqnozu qarşıladığı görülmüşdür.
    Zorlanma etmenlerinin şiddəti klinika cədvəlin şiddəti hər vaxt koşutluk göstərməz. Bir adamı təsir kimi bir ailəni yada qrupu da təsir edə bilər.



    Facebook




    Üyelik



  1. Yazan:
    no avatar


    REKLAM



Benzer Konular

  1. sağalmyan xəstəliklər - Sinir xəstəlikləri
    Konuyu Açan: Ceylan, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 29.05.2013, 10:35
  2. Qan xəstəlikləri
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 17.01.2013, 23:57
  3. Pisikolojik Öyküler - Ayşen İnci
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Kitap Tanıtımı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.08.2011, 16:17
  4. Pisikolojik Hastalıklar
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Ruh Sağlığı.
    Cevaplar: 3
    Son Mesaj : 05.05.2010, 16:19
  5. Pisikolojik Öyküler - Ayşen İnci
    Konuyu Açan: MiSS-FENER, Forum: Kitap Tanıtımı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 07.06.2009, 21:40

copyright

Soru Cevap

izmit düğün salonları - grafimx