Muş'ta Ekonomik yapı

  1. Muş'ta Ekonomik yapı

    Muş İli ekonomik açıdan geri kalmış bir ildir. Ekonomik yapı temelde tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Tarım ve hayvancılık büyük ölçüde geleneksel yöntemlerle yapıldığı için verim düşüktür. Sanayi gelişememiştir.

    İlde iktisaden faal nüfusun yüzde 84’ü tarım sektöründe, yüzde 13’ü hizmet sektöründe, yüzde 2’si sanayi sektöründe yüzde 2’si de inşaat sektöründe istihdam edilmektedir. İl genelinde yaygın bir işsizlik mevcuttur. 2003 yılında DPT tarafından yapılan “İllerin Sosyo - Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması”na göre Muş İli sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından 81 il içerisinde en sonda yer almıştır.

    DİE’nin 2001 yılı verilerine göre Türkiye’de kişi başına düşen GSMS 2.123 Dolar iken Muş ‘ta 578 Dolar’dır. Muş İli kişi başına düşen milli gelir açısından 81 il içerisinde 80. sırada yer almaktadır.


    TARIM

    İl ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Ancak tarım yeterince gelişmemiştir. Toplam 819.600 hektar olan il yüzölçümünün 342.198 hektarı tarım arazisidir. Tarım arazisinin 335.049 hektarı tarla arazisi, 7.149 hektarı da bağ-bahçe’dir.

    İklim:

    Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Muş İlinde iklim karasal olup, kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları ise genellikle kısa ve serin geçmektedir. Bu iki mevsimin birbirine geçişi çabuk olduğundan ilkbahar ve sonbahar çok kısa sürer. İlimizde en yüksek sıcaklık Temmuz-Ağustos, En düşük sıcaklık ise Ocak - Şubat aylarında görülür.

    On beş yıllık ortalamalar (1988 - 2002) esas alındığında Muş İlinde ortalama sıcaklık 8.4 0C dir. Maksimum sıcaklık 41,6, Minimum sıcaklık ise –33,6 0C dir. Ortalama yağış miktarı 616,5 mm olup, ortalama nispî nem % 60,3 tür.

    Muş İlinin son 16 Yıllık İklim Verileri (1988-2002 )


    Toplam Yağış 616,5 mm
    Ortalama Nispî Nem
    %60,3

    Buharlaşma
    1094,9 mm

    Ortalama Sıcaklık
    8,4 0C

    Ortalama Yüksek Sıcaklık
    15 0C

    En yüksek Sıcaklık
    41,6 0C

    En Düşük Sıcaklık
    -33 ,6 0C

    Ortalama Düşük Sıcaklık
    3 0C

    Ortalama Rüzgâr Hızı
    1,35 m/s

    Mahalli Basınç
    868,6 mbar

    Yağışlı gün sayısı
    108

    Donlu Gün Sayısı
    13

    Sisli Gün Sayısı
    12

    Karlı Gün Sayısı
    84


    Toprak Yapısı ve Arazi Varlığı:

    Muş İl alanı içerisinde kapsam itibariyle yer alan büyük toprak grupları:
    1-Kestane Rengi Topraklar:307.425 Ha.
    2-Vertisol Topraklar:98.590 Ha.
    3-Kalkersiz Kahverengi Topraklar:97.835 Ha.
    4-Aluviyal Topraklar:66.315 Ha.
    5-Kalkersiz Kahverengi Orman Toprakları:50.675 Ha.
    6-Kolloviyal Topraklar:41.200 Ha.
    7-Bazaltik Topraklar:37.780 Ha.
    8-Regesol Topraklar:12.800 Ha.
    9-Diğerleri:106.931 Ha.
    Toplam : 819.551 Ha.

    İlin değişik topografyası iklim ve jeolojik yapı farklılıkları ile vejetasyondaki çeşitlilik değişik özelliklere sahip toprakların oluşmasına neden olmuştur. Bu durum bitki besin elementleri konusunda da kendini gösterir.

    Toprak Bünyesi: Muş İli tarım topraklarının %4,2 si tın, %48,5 i killi tın, %46,9 u kil ve %0,4 kum bünyesine sahiptir.
    Toprak Tuzluluğu: İşlemeli tarım uygulanan topraklar % 100 tuzsuzdur.
    Toprakta Kireç (CaCo3):İl topraklarının % 5,1’i az kireçli, % 34,1’i orta kireçli, %17,7’ si fazla kireçli ve % 7,1’ i çok fazla kireçlidir.
    Organik Madde: Tarım topraklarının büyük bir kısmı organik madde yönünden fakir durumdadır. Analiz sonuçları ortalamasına göre topraklarda %5,7 organik madde çok az, %17,1 i az,%43,1 i orta, %30,4 ü iyi ve %3,3 ü ise yüksek düzeydedir.
    Fosfor: İl topraklarının %51,1 inde fosfor çok az, %21,8 inde az, %16,1 orta, %7,3 yüksek, %7,3 ünde ise çok yüksek fosfor varlığı tespit edilmiştir.
    Potasyum: İl topraklarında % 100 yüksek miktarda potasyum seviyesi yüksektir, genellikle yeterlidir.

    Kullanım Amacına Göre Arazi Dağılımı

    ARAZİ ÇEŞİDİ
    MİKTAR (Ha)

    Tarla
    335.049

    Bağ-Bahçe
    7.149

    Çayır
    97.333

    Mera
    278.673

    Orman
    57.147

    Tarıma Elverişsiz
    44.249

    Toplam
    819.600


    İlde toplam342.198 hektar olan tarım arazisinin, 158.215 hektarı sulanabilir arazidir.sulanabilir arazinin sadece 61.334 hektarı halen sulanmaktadır.Sulanan arazinin toplam sulanabilir arazi içindeki oranı % 39’dur.

    Arazi Sulama Durumu


    TOPLAM TARIM ARAZİSİ
    (Ha) SULANA-BİLİR TARIM ARAZİSİ
    (Ha)


    SULANAN ARAZİ(Ha)

    KÖY HİZMETLERİ
    D.S.İ.
    HALK
    TOPLAM

    342.198
    158.215
    19.261
    (% 12)
    15.614
    (% 10)
    26.459
    (% 17)
    61.334
    (% 39)


    Muş Türkiye'nin 3. büyük ovası olmasına rağmen, ovadan yeterince fayda sağlanamamaktadır. Sert iklim koşulları, Muş Ovası’nın drenaj sorunu, biriken suların taşkın ve erozyon tehdidi oluşturması gibi nedenler, ovada tarımsal faaliyetleri sınırlayan faktörlerin başlıcalarıdır.

    Tarla olarak kullanılan alanda hububat, şeker pancarı, tütün ve ayçiçeği ekimi başta gelmektedir. İldeki temel bitkisel ürün ise buğdaydır.

    Bitkisel Ürünlerin Ekim, Verim ve Üretim Durumu

    ÜRÜNLER
    EKİM
    (Hektar)
    ÜRETİM
    (Ton)
    VERİM
    (Kg/Hektar)

    Tahıllar
    Buğday
    163.800
    353.260
    2.156

    Arpa
    44.220
    91.492
    2.069

    Çavdar
    0
    0
    0

    Baklagiller
    Nohut
    1.565
    3.572
    2.282

    Fasulye
    2.820
    3.738
    1.325

    Mercimek




    Endüstriyel Bitkiler
    Ayçiçeği
    860
    1.092
    1.270

    Şeker Pancarı
    9.190
    307.850
    33.498

    Tütün
    1.660
    2.324
    1.400

    Sebzeler
    Domates
    213
    3.460
    16.206

    Biber
    86
    486
    5.657

    Patlıcan
    18
    217
    11.857

    Lahana
    189
    8.344
    44.148

    Taze Fasulye
    70
    219
    3.100




    İlde bitkisel üretimde dekar başına verim Türkiye ortalamasından düşüktür.

    ÜRÜNLER
    TÜRKİYE’DE
    VERİM (Kg/Ha.)
    MUŞ’TA
    VERİM (Kg/Ha.)

    Buğday
    2.077
    2.156

    Arpa
    2.135
    2.069

    Nohut
    838
    2.282

    Fasulye
    1.288
    1.325

    Şeker Pancarı
    35.424
    33.498

    Ayçiçeği
    1.276
    1.270


    Muş’ta üretilen kaba yem mevcut hayvanların ihtiyacını karşılayamamaktadır. Bu nedenle yem bitkileri üretimine önem verilmesi ve yaygınlaştırılması gerekmektedir.

    Yem Bitkilerinin Ekim, Üretim Ve Verim Durumu

    YEM BİTKİLERİ

    EKİM (Hektar)
    ÜRETİM
    (Ton)
    VERİM
    (Kg/Hektar)

    Fiğ
    200
    473
    3.217

    Korunga
    1.410
    2.523
    4.132

    Yonca
    16.528
    62.692
    6.559



    HAYVANCILIK

    Muş'ta hayvancılık, tarım kesiminin en önemli alt sektörü olup, tümüyle meraya dayalı olarak yapılmaktadır. İlde 1.479.707 küçükbaş, 245.487 büyükbaş hayvan bulunmaktadır.


    KÜÇÜK-BÜYÜKBAŞ HAYVAN
    KÜMES HAYVANI
    ARICILIK

    Küçükbaş Sayısı
    Büyükbaş Sayısı
    Hayvan Sayısı
    Yumurta Sayısı(Yıl)
    Kovan Sayısı
    Bal Üretimi (Ton)

    1479.707
    245.487
    732.470
    44.872.300
    19.330
    389,6


    Büyükbaş hayvanların % 77’i yerli ırk, % 18’si melez, % 5’i de kültür ırkından oluşmaktadır.
    Küçükbaş hayvan varlığının % 86’ sını koyun % 14’ünü de keçi oluşturmaktadır.
    2001 yılı verilerine göre, Muş’taki küçükbaş hayvan varlığı Türkiye’deki küçükbaş hayvanların % 4.2’sini, büyükbaş hayvanların da % 2’sini oluşturmaktadır.

    İlimizde büyükbaş hayvanların büyük bölümü yerli ırk olduğundan, birim başına et ve süt verim düşüktür. Hayvancılıktan daha fazla verim ve gelir elde edilebilmesi için, hayvan varlığı içinde verimi yüksek olan kültür ırkı hayvan sayısının artırılması önem taşımaktadır.

    ORMAN

    Muş, orman varlığı bakımında Türkiye ortalamasının gerisindedir. Türkiye’de ormanlık alan 20.703.000 hektar, Muş’ta 57.147 hektardır. Buna göre; Türkiye yüzölçümünün % 26’sı, Muş’un ise % 7’si ormanlık alandır. İldeki ormanlar genellikle meşe ağaç türlerinden oluşmakta yer yer de gürgen ve akçaağaç gibi türler karışık olarak bulunmaktadır.


    SANAYİ

    Muş ili, sanayileşme açısından geri durumdadır. Sanayinin gelişememesinin temel nedenleri; sermaye birikiminin yetersizliği, iklim koşullarının olumsuzluğu ve hammaddenin çok kısıtlı oluşudur.
    İl genelinde halen 58 anonim şirket, 553 limited şirket, 23 kollektif şirket faaliyette bulunmaktadır.
    İlimizin en büyük sanayi tesisi olan Muş Şeker Fabrikası, 1982 yılından beri faaliyettedir. Fabrikanın kapasitesi 3.352 ton/gün’dür. Fabrika, kampanya döneminde tam kapasite ile çalışmakta ve il ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır.

    İlde sanayinin gelişmesine önemli katkı sağlayacak olan, Muş Organize Sanayi Bölgesinin yapımına 2002 yılında başlanmıştır. 90 hektarlık alanda 56 fabrika kapasiteli olarak planlanan Organize Sanayi Bölgesinin fiziki gerçekleşmesi % 80 seviyesindedir.

    Merkez İlçede 1995 den beri 100 işyeri kapasiteli bir küçük sanayi sitesi hizmet vermektedir. Merkezde biri 70, diğeri 43 işyeri kapasiteli, Bulanık İlçesinde 66 işyeri kapasiteli, Malazgirt İlçesinde ise 82 işyeri kapasiteli küçük sanayi sitesinin üstyapı çalışması (işyerleri) tamamlanmıştır. Malazgirt Küçük Sanayi Sitesinin altyapı çalışmaları tamamlanmış olup, Bulanık Küçük Sanayi Sitesinin altyapı çalışmaları devam etmektedir.


    TİCARET

    Muş’ta ticari hayat, genel olarak İl Merkezinde canlılığını korumaktadır. Ticari faaliyet kolları içinde; gıda, giyim, inşaat malzemeleri, dayanıklı tüketim malları, tarımsal ürünler, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin alım ve satımı başta gelmektedir.
    İlde üretilip il dışına satılan bitkisel ürünlerden nohut ve fasulye ilk sırada yer almaktadır. Hayvancılık alanında ise canlı hayvan ticareti il ekonomisine önemli katkı sağlamaktadır.


    ÇALIŞMA HAYATI VE SOSYAL GÜVENLİK

    İş Kurumu :

    İlde genellikle tarım ve hayvancılığa dayalı iş hayatının sonucu olarak, tarım mevsimi dışında, vasıfsız işçilikten başka bir çalışma biçimi bulunmamaktadır. Uzun süren kış mevsiminde işsizlik artmaktadır.

    Bağ-Kur :

    İlimiz genelinde 9.947 Bağ-Kur aktif sigortalısı mevcuttur. 1.104 kişi yaşlılık aylığı, 38 kişi malül aylığı, 737 kişi de ölüm aylığı almaktadır. Sigortalı ve yakınlarına toplam 18.340 adet sağlık karnesi verilmiştir. 2926 sayılı kanun kapsamında tarım sigortalısı sayısı ise 5.294’tür.

    Sosyal Sigorta :

    2004 Aralık sonu itibariyle kayıtlı kamu işveren sayısı 137, özel iş yeri sayısı ise 524’tür.Kayıtlı kamu sigortalı sayısı 5.138, özel iş yeri sigortalı sayısı ise 2.683’tür. Sigorta kapsamında sağlık yardımından yararlananların sayısı ise 5.213’tür.




     

     

    Serendipity - 01.09.2007 - 12:02



Benzer Konular

  1. Yapı Malzemesi Olarak Ahşap ve Ahşap Yapı Sistemleri
    Konuyu Açan: Ay Kız, Forum: Bunları Biliyormuydunuz.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 03.06.2012, 21:26
  2. Karl Marx Alt Yapı Üst Yapı
    Konuyu Açan: KaRaKıZ, Forum: Genel Konular.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.01.2012, 10:52
  3. Osmanlı İmparatorluğunda Ekonomik Yapı Ve Dış Ticaret
    Konuyu Açan: MiSS-FENER, Forum: Osmanlı Tarihi.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 20.07.2011, 01:02
  4. Trabzonda Ekonomik Yapı
    Konuyu Açan: MaRaBoGLu61, Forum: Trabzon.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 02.04.2010, 13:18
  5. Azerbaycan‘da Ekonomik Ve Sosyal Yapı
    Konuyu Açan: crazyossie, Forum: Dünya Ülkeleri.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 25.12.2009, 12:04

copyright

Soru Cevap

grafimx