REKLAM




+ Konuyu Cevapla

Tacir ve Mükellef Kavramları

  1. Yazan: TÜRKOĞLU
    TÜRKOĞLU - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    REKLAM


    TACİR - MÜKELLEF İLİŞKİSİ - MÜKELLEFİYET TÜRLERİ



    TACİR KİMDİR ?



    Bir ticari işletmeyi gelir sağlamak amacı ile kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.

    Tacirler defter tutma sorumluluğu bakımından ikiye ayrılırlar.

    1.Sınıf Tacirler : Bilanço esasına göre defter tutarlar.
    2.Sınıf tacirler : İşletme hesabı esasına göre defter tutarlar.

    KİMLER 1. SINIF TACİRDİR ? ( V.U.K MADDE 177’YE GÖRE )

    Bir takvim yılı içinde;
    1-Satın aldıkları malları işledikten sonra veya olduğu gibi satan ve yıllık alımlarının tutarı .........................................’ den çok olan. Satışlarının toplamı ..................................- TL ‘yı aşanlar
    2-Hizmet yada ulaştırma işi ile uğraşanlarda Gayri Safi İş Hasılatı ......................................TL’yı aşanlar
    3- Bütün ticaret şirketleri hasılatları ne olursa olsun 1. Sınıftırlar. (Anonim limited kollektif komandit )
    4- Kendi isteği ile 1. Sınıf olmayı isteyenler
    5- Diğer tüzel kişiler (BLD KİT )


    TACİRLERDE SINIF DEĞİŞTİRME

    Tacirler 3 şekilde sınıf değiştirebilirler.

    1- 1-HIZLI SINIF DEĞİŞTİRME

    Bir hesap döneminde iş hacimleri içinde bulundukları sınıfın gerektirdiği ölçüyü % 20 veya daha fazla artırır veya düşürürlerse sınıf değiştirebilirler. Alış veya satışlardan birinin sınırları aşması veya düşürmesi yeterlidir. İkisinin de aynı anda değişmesi gerekmektedir.
    Eğer 1. Sınıf tacirse yıllık alış veya satışlarını en az % 20 oranında düşürürse 2. Sınıfa
    düşecektir. 2. Sınıf tacir ise yıllık alış veya satışlarını en az % 20 oranında artırırsa 1. Sınıfa yükselecektir.




    2-YAVAŞ SINIF DEĞİŞTİRME

    Birinci sınıf tacirler arka arkaya üç hesap döneminde sınıflarının gerektirdiği iş hacimlerini % 20 ‘ye kadar düşürmüşlerse; ikinci sınıf tacirler arka arkaya 2 hesap döneminde 2. Sınıf tacirin iş hacmini % 20 ‘ye kadar bir fazlalıkla aşarlarsa sınıf değiştirebilirler.

    İHTİYARİ (İSTEĞE BAĞLI ) SINIF DEĞİŞTİRME

    veya 2. Sınıf tacirler Maliye Bakanlığına yazılı bildirimde bulunurlarsa sınıf değiştirebilirler.

    MÜKELLEF KİMDİR?



    Verginin muhatabı olan kişiye denir.

    VERGİLENDİRME AÇISINDAN MÜKELLEF SINIFLARI

    A ) BASİT USULE TABİ MÜKELLEFLER : Defter tutmayan mükelleflerdir.

    B) GERÇEK USULE TABİ MÜKELLEFLER: Defter tutmak zorunda olan
    1. 1. ve 2. Sınıf tacirler gerçek usulde vergi mükellefidirler.
    Aşağıdaki şartlara sahip mükellefler gerçek usulde vergi mükellefidirler.
    1- 1- Gerçek Kişiler . Gelir vergisine tabidirler.
    Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
    - - Ticari Kazançlar
    - - Serbest Meslek Kazançları
    - - Zirai Kazançlar
    - - Ücretler
    - - Gayrimenkul Sermaye İratları
    - - Menkul Sermaye İratları
    - - Kaynağa bakılmaksızın harcama ve tasarruflar
    2- 2- Tüzel Kişiler: Kurumlar vergisine tabidir.
    Kurumlar Vergisi Mükellefleri :
    - - Sermaye Şirketleri (Anonim Limited )
    - - Kooperatifler
    - - İktisadi Kamu Müesseseleri
    - - Dernek ve Vakıflara ait İktisadi İşletmeler
    - - İş Ortaklıkları (Konsorsiyumlar)

    İKAMET AÇISINDAN MÜKELLEFİYET TÜRLERİ


    TAM MÜKELLEF : Bir hesap dönemi içerisinde 6 aydan fazla Türkiye’de ikamet eden yurtiçi ve yurtdışı tüm kazançları üzerinden vergilendirilen mükelleflerdir.

    DAR MÜKELLEF: Sadece Türkiye’de Türkiye’ de elde ettiği kazançlardan dolayı vergilendirilen mükelleflerdir.

    MUHASEBE İLE İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKEN KANUNLAR

    A) A) VERGİ USUL KANUNU : Usule ve şekle dair esasları belirleyen kanundur. En çok kullanılan kanundur.
    B) B) KURUMLAR VERGİSİ KANUNU : Kurumlar vergisi mükelleflerinin vergi yükümlülüklerini belirleyen kanundur.
    C) C) GELİR VERGİSİ KANUNU : Gelir vergisi mükelleflerinin vergi yükümlülüklerini belirleyen kanundur.
    D) D) İŞ KANUNU : Çalışanların sosyal güvenlik kuruluşlarını ve işveren ile ilişkilerini düzenleyen kanundur.
    E) E) KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU : Vergi mükelleflerinin katma değer vergisi yükümlülüklerini verginin hangi aşamalarda nasıl ve hangi oranlarda alınacağını belirleyen kanundur


    DEFTER TUTMA HADLERİ VE SINIF DEĞİŞTİRME

    Vergi Usul Yasası'nın 176'ncı maddesinde yer alan düzenleme gereği olarak tüccarlar defter tutmak bakımından iki sınıfa ayrılırlar. Buna göre birinci sınıf tüccarlar bilanço esasına göre ikinci sınıf tüccarlar ise işletme hesabına göre defter tutarlar.

    Yasal düzenleme gereği ikinci sınıf tüccarın birinci sınıf tüccar olması ile birinci sınıf tüccarın ikinci sınıf olması içinde bulunulan yıl gerçekleşen iş hacmine bağlıdır. Şöyle ki;

    Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımları toplamı 96.000.-YTL'yi veya satışları toplamı 130.000.-YTL'yi

    Alım satım işi dışındaki işlerle uğraşıp da 2006 yılı içinde elde ettikleri gayrisafi iş hasılatı 52.000.-YTL'yi

    Alım-satım işi ile diğer işleri birlikte yapanların iş hasılatlarının beş katı ile yıllık satış tutarları toplamının 96.000.-YTL'yi aşması halinde

    Söz konusu mükellefler birinci sınıf tüccar olarak kabul edilmektedir. Ancak bunların birinci sınıf tüccar olarak defter tutma zorunluluğunun başlayabilmesi için yukarıdaki hadleri yüzde 20'yi aşan miktarda geçmesi gerekmektedir.

    Örneğin bir tüccarın 2006 yılında alış bedelleri toplamı (96.000 + 96.000 x 0.20=) 115.200.-YTL'yi veyahut da satışları tutarı (130.000 + 130.000 x 0.20=) 156.000.-YTL'yi aşmıyorsa bu mükellefin 2007 yılında birinci sınıf tüccar olması söz konusu değildir.

    Çünkü Vergi Usul Yasası'nın 180'inci maddesi uyarınca; iş hacminin;

    Bir hesap dönemi itibariyle yukarıda belirtilen hadleri yüzde yirmiyi aşan nisbette fazla olması veya

    Arka arkaya iki dönem iş hacminin yukarıda belirtilen hadleri yüzde yirmiye kadar fazlalık gösterecek şekilde aşması gerekmektedir.

    Dolayısıyla yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere ikinci sınıf bir tüccarın Vergi Usul Yasası'nın 177'nci maddesinde yer alan miktarları aşmış olması onun hemen ertesi yıldan itibaren birinci sınıf tüccar olmasını gerektiren bir olay değildir.

    Yıllık iş hacmi Vergi Usul Yasası'nın 177'nci maddesinde belirtilen hadleri yüzde yirmi fazlasını aşan bir miktarda geçmesi halinde söz konusu tüccar hemen yılbaşından itibaren birinci sınıf tüccar olarak defter tutma zorunluluğuna uygun davranması gerekmektedir.

    Aksi takdirde iki yıl üst üste yukarıdaki belirtilen miktarları yüzde 20 ve daha altında bir oranla aşmış olması halinde söz konusu mükellef bu pozisyonunu iki yıl üst üste muhafaza etmesi halinde birinci sınıf tüccar olarak yükümlülüğünü yerine getirecektir.

    Vergi Usul Yasası'nın mükerrer 414'üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca söz konusu yasada yer alan parasal değerler her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak yine Vergi Usul Yasası hükümleri çerçevesinde yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle belirlenmektedir. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 364 sıra numaralı Vergi Usul Yasası Genel Tebliği ile Vergi Usul Yasası'nın 177'nci maddesinde yer alan parasal değerler 2007 yılı için yeniden belirlenmiş bulunmaktadır. (20.12.2006 gün ve 26382 sayılı Resmi Gazete)

    Buna göre 2007 yılında;

    Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işlendikten sonra satan ve yıllık alımları toplamı 100.000.-YTL'yi veya satışları toplamı 140.000.-YTL'yi

    Alım satım işi dışındaki işlerle uğraşmakta olup 2007 yılında elde ettikleri gayrisafi iş hasılatı tutarı 56.000.-YTL'yi

    Alım satım işi ile diğer işleri birlikte yapanların iş hasılatlarının beş katı ile yıllık satış tutarları toplamı 100.000.-YTL'yi aşanlar da aynı koşullarda 2008 yılından itibaren birinci sınıf tüccar olabileceklerdir.

    Ancak Yeni Türk Ticaret Yasası hükümleri uyarınca söz konusu yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte tüm tüccarların bilanço esasına göre defter tutmaları öngörüldüğünden Vergi Usul Yasası'ndaki sınıf değiştirme ile hükümler kanımızca geçersiz olacaktır.

    Buna karşılık mükelleflerin 2007 yılında tutmak zorunda oldukları kanuni defterleri tasdik ettirmeden önce Vergi Usul Yasası hükümleri çerçevesinde sınıflarını dikkate almaları gerekmektedir


    Facebook




    Üyelik



  1. Yazan:
    no avatar


    REKLAM



Benzer Konular

  1. Tacir Şahmalıoğlu - Dərdliyəm
    Konuyu Açan: Ceylan, Forum: Azerice Videolar.
    Cevaplar: 4
    Son Mesaj : 26.09.2012, 21:02
  2. Mükellef - Mükellefle İlgili Hükümler
    Konuyu Açan: Gül_yarasi, Forum: İslam Genel.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 04.09.2010, 03:05
  3. Tacir Köyü İznik Bursa
    Konuyu Açan: sevil1903, Forum: Bursa.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 26.04.2010, 16:30
  4. Tacir Olmanın Şartları
    Konuyu Açan: Nehir, Forum: Muhasebecilik.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 18.01.2010, 15:08
  5. Mükellef Kaydı İptali
    Konuyu Açan: dumanalti, Forum: Muhasebecilik.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 28.12.2009, 19:31

copyright

Soru Cevap

grafimx