Bor Nedir - Bor Elementinin Özellikleri

  1. Bor nedir - bor elementinin özellikleri - bor elementinin sembolü - bor elementinin elde edilmesi nasıldır - bor elementi nerelerde kullanılır - bor elementinin fiziksel özellikleri nelerdir - bor elementinin kimyasal özellikleri nelerdir



    Bor 3A grubu elementlerindendir. Metal ve ametaller arasında bulunur ve Bor yarı metal bir elementtir. Yarı iletkendir. Kimyasal olarak silikona, galyum, indiyum ve talyum ve alüminyumdan daha yakındır.Bor doğada tek başına element haliyle bulunmaz. Genellikle bir bileşiği olan boraks şeklindedir. İki çeşit bor allotropu bulunur. Amorf bor, kahverengi tozdur. Metalik (kristal) bor siyah ve sert, oda sıcaklığında zayıf bir iletkendir.Bitkilerin yaşaması için bor gerekmektedir. Hayvanların vücutlarında bulunan çok küçük miktarda bor, hayvanların bedenlerini çok sağlıklı yapar. Borun hayvan sağlığına olan bu etkisinin detayları bilinmemektedir.

    Sembolü: B
    Atom Numarası: 5
    Atom Ağırlığı: 10,811(7) g/mol
    Elektron Sayısı: 5
    Elemet serisi: MetaloidMaddenin Hali: Katı
    Görünümü: Siyah-kahverengiFiziksel Özellikleri:
    Doğal bor iki izotopun karışımından oluşmuştur. B-10 (% 18.83) ve B-ll (% 81.17). Bunların dışında kütle numaralan 9.12 ve 13 olan kısa ömürlü yapay izotopları elde edilmiştir. Elementel borun kristalleri elmas kadar serttir. Siyah bor çok inceyken saydamdır. Bor bir yarı iletkendir. Yüksek sıcaklıkta elektriği iyi iletir. Elektrik iletkenliği 20°C’den 600°C’ye çıkıldığında yaklaşık 100 kat artar.

    Kimyasal Özellikleri:

    Elektron yapısı: 1s22s22p’dir ve katyon oluşturma yerine kovalent bağ oluşturmayı tercih eder. Kristalize bor, kimyasal bakımdan kesinlikle inerttir. Kaynar durumda bile klorür ve flüorür asitleri etkilemez. Sıcak derişik sülfat asidi ve derişik nitrat asidi çok yavaş olarak etkir. Erimiş sodyum hidroksiti çok yavaş, buna karşın erimiş sodyum peroksiti hızlı etkir. Amorf bor tüm kimyasal etkilere açıktır ve kolayca tepkime verir.

    Doğada Bulunuşu:

    Dünyadaki toplam bor rezervinin 500 milyon ton olduğu sanılır. Bunun % 60′ı Türkiye’de % 25′i ABD’de % 5-10′u Rusya’da geri kalanı da Çin ile Hindistan’ da bulunur. Türkiye’deki bor mineralleri başlıca dört bölgede toplanmıştır. Eskişehir’in Kırka yöresinde boraks, Kütahya’nın Emet yöresinde kolemanit, Balıkesir’in Bigadiç yöresinde başlıca kolemanit ve bir miktar üleksit, Bursa’nın Mustafakemalpaşa yöresinde de pandermit yatakları vardır. Bununla birlikte Türkiye’deki bor yataklarının en önemli minerali kolemanittir. Türkiye, dünya bor üretiminin % 25-30 dolayında bir bölümünü karşılar. Önceleri bor mineralleri ham olarak satılırken Etibank tarafından Bandırma’da kurulan fabrikada borik asitle boraks üretilir ve bunlar işlenmiş olarak dış pazara satılır.

    Borun Elde Edilmesi:

    Elementel bor, çok özel amaçlarla ve çok az miktarda kullanıldığından elde edilmesi önemsizdir. Buna karşılık borik asit ve bor tri-oksit, bor kimyasının başlangıç maddeleri olduklarından saf olarak elde edilmeleri büyük önem taşır. Bu nedenle bor mineralleri işlenerek; boraks, borik asit ve bor trioksit elde edilir. Öteki bor bileşkeleri ise bunlardan yola çıkılarak elde edilirler. Bunun için yola çıkılan mineralin cinsine göre çeşitli yollar izlenir. Sodyum borat mineralleri arıtılarak, göl sulan, fraksi-yonlu kristallendirme yoluyla boraksa dönüştürülür. Ele geçen boraks kızdırılarak susuz boraks, sülfat asidiyle işlenerek borik asit ve borik asidin kızdı-rılmasıyla da bor trioksit elde edilir. Kalsiyum içeren minerallerden (örneğin kolemanit) yola çıkıldığında bunlar sülfat asidiyle işlenerek borik asit ve bu da kızdırılarak bor trioksit ya da sodayla işlenerek boraks elde edilir.En yaygın bor kaynakları turmalin, boraks [Na2B4O5 (OH) 4.8H2O], ve Kernit [Na2B4O5 (OH) 4.2H2O]. Saf elde etmek zordur. Bu, magnezyum oksitin, B2O3 ile indirgemesi yoluyla yapılabilir.
    B2O3 + 3Mg → 2B + 3MgOIsıtmalı tantal tel kullanılarak hidrojen gazı ile BBr3 gibi bileşiklerin termal bozunma yoluyla yüksek saflıkta bor Samm miktarda mevcuttur. Sonuçlar üzerinde 1000 tmeperatures sıcak teller ° C ile daha iyi

    Borun Kullanım Alanları


    Çeşitli bileşikleri biçiminde kullanılan borun tüketiminin % 40-50′si cam, emaye ve seramik yapımında kullanılır. Cama boratlar katılarak ısı genleşme katsayısı küçük olan borsilikat camlan elde edilir. Bu tür camlar ısı değişimlerine ve kimi asitlere karşı dayanıklı olduklarından laboratuvar araçlarının yapımında kullanılır. Cam elyafı yapımında da bor silikat camları kullanılır. Boratlar seramik ve emayeler parlak ve düzgün bir yüzey sağlar. Dünya bor bileşikleri tüketimin % 20-30′u ağartma ve temizleme tozlarının yapımında kullanılır. Sabun, toz sabun ve temizleme tozlanna yumuşatıcı olarak boraks katıldığı gibi deterjanlara da ağar-tıcı olarak sodyum perborat katılır. Bor bileşiklerinin % 5-10 kadarı tarımda gübre olarak ve tarım ilaçlarının (herbisitler yapımında harcanır. Geriye kalan % 25 ise çok çeşitli sanayi dallarında kullanılır. Bunlar arasında, kimya, kâğıt, tekstil, çimento endüstrisi, dericilik, fotoğrafçılık, eczacılık, ateşe dayanıklı malzeme üretimi, çelik üretimi, antifriz yapımı, başlıca kullanım alanlarını oluşturur.

    alıntı

     

     

    papatya_28 - 06.02.2013 - 13:10



Benzer Konular

  1. Renyum Nedir - Renyum Elementinin Özellikleri
    Konuyu Açan: papatya_28, Forum: Kimya.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 25.02.2013, 18:51
  2. Uranyum Nedir - Uranyum Elementinin Özellikleri
    Konuyu Açan: papatya_28, Forum: Kimya.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 22.02.2013, 22:38
  3. Tungsten - Volfram Nedir - Volfram Elementinin Özellikleri
    Konuyu Açan: papatya_28, Forum: Kimya.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 18.02.2013, 16:08
  4. Kripton Nedir - Kripton Elementinin Özellikleri
    Konuyu Açan: papatya_28, Forum: Kimya.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 14.02.2013, 19:26
  5. Demir Nedir - Demir Elementinin Özellikleri Nelerdir
    Konuyu Açan: papatya_28, Forum: Kimya.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.02.2013, 14:42

copyright

Soru Cevap