REKLAM




+ Konuyu Cevapla

Kilisli Muallim Rifat Bilge

  1. Yazan: GS2004
    GS2004 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    REKLAM


    Kilisli Muallim Rifat Bilge, 1874 yılında Kilis'te doğdu. Babası Kilis zaptiye çavuşlarından Abdülkerim Beydir. İlk ve Rüştiye öğrenimini Kilis'te gördü. Medreseye devam ederek buradan icâzetname aldı. 18 yaşında İstanbul'a geldi. Darül-Muallimin'in yüksek bölümüne devam etti. Buradan mezun olunca Hukuk Fakültesine girdi. Bu okulu da bitirerek diploma aldı. Üstün gayreti ile birçok ilim adamından özel dersler gördü. Asıl adı Ahmet Rifat'dır. Adının başına "Kilisli" lâkabını koymasının sebebi, yine Kilisli olan, hemşerisi Necip Asım gibi Ahmet Cevdet'in İkdam'ında Türkolojiye dair yazılar yazan ve Mülkiye'de hocalık yapan Dr. Rifat (Kardam) ile karıştırılma endişesidir.

    Kilisli Muallim Rifat Bilge, okullarda dersler vermeye başladı. Medreseden mezun olduğu için Arapça ve Farsçayı ileri derecede bilmekteydi. Liselerde, Arapça, Farsça, Türkçe, tarih, edebiyat; Medresetü'l Kuzat'ta Ceza kanunu, İmam Hatip Okulunda felsefe; İstanbul Üniversitesi İlâhiyat Bölümünde Arap dili ve edebiyatı dersleri vermekteydi.

    Kilisli'nin öğrencilerinden Feyziye Abdullah Tansel onu şöyle anlatmaktadır: "Rifat Beyi günümüzden yaklaşık elli yıl önce, İstanbul' da Edebiyat fakültesinde talebeliğim sırasında tanımıştım. Fuat Köprülü'nin kurduğu ve müdürü bulunduğu Türkiyat Enstitüsü'nün Beyazıt Meydanına bakan sağ köşesindeki odasında asistan Kıvameddin, Nihâl Atsız, Kilisli Rifat çalışırlardı. Kilisli Rifat Beyi Türkiyat Enstitüsünde çalıştığı sıralarda tanımıştım. Ortaya yakın kısa boylu, esmer, zayıf, kibar ve sakin tavırlı, çok nazik bir şahsiyetti." Prof. Dr. Yusuf Akçura ise güzel bir tespitle Necip Asım'ı anlatırken "millî duyguyu en derin duyan ırkî hudutlardan birinde, Kilis'te doğmuştur", der. Kilisli de doğduğu yer için şöyle der: "Çocukluğumdan beri edebiyatı severim. Buna anam, babam ocağı; şehitler, gaziler yatağı, evliya sahabe durağı, kahraman padişahlar uğrağı dini bütün Türk oğlu ciğerim, gözüm güzelim, Kilis şarının büyük yardımı olmuştur. Bizim Kilis'te şiire merak etmeyen erkek, kadın, çocuk, ihtiyar bir insan yoktur. Okur-yazarlar aruz üzre yazılmış âlimane, âşıkane şiirler söylerler."

    Kilisli'nin şüphesiz Türk dünyasına en büyük armağanı "Kitab-ı Dede Korkut" ve "Divanü Lûgâti't-Türk"dür. Türklerin sözlü edebiyattan yazılı edebiyata geçen ilk eserleri, Dede Korkut Hikâyelerini tarihin tozlu raflarından ilk gün yüzüne çıkaran Kilisli olmuştur. Hele Kaşgarlı Mahmud'un lûgatını yayınlaması, Türk dünyasına armağan etmesi, çağının en büyük olayı olmuştur. Yeni Sabah gazetesinde yayınladığı çevirinin serüveninde, Ali Emirî Efendi'den Talat Paşa'ya kadar, birçok devlet ricali ile nasıl uğraştığını anlatır, durur. Daha yeni zamanlarda, lûgatın basım serüveni "Bir kitabın hikâyesi" adıyla TRT'de dizi olmuştur.

    Kâtip Çelebi'nin Keşfü'z-Zünûn'u ve Bağdatlı İsmail Paşanın Keşfüzzünun'a Zeyli, Şerafettin Yaltkaya ile, yine Bağdatlı İsmail Paşanın Esmai'l Müellifin'ini İbnülemin Mahmut Kemal İnal ile hazırlayarak bizlere armağan etmiştir. Arapçadan, Farsçadan 15 eser çevirerek erişilmesi güç bir eserler âbidesi meydana getirmiştir. Kilisli, Türk halk edebiyatını ve klâsik Türk edebiyatını çok severdi. Hele Türk dilini onun kadar seven az bulunurdu. Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Tarama Sözlüğü için 82 kitabı tarayarak arkaik Türkçe kelimeleri fişlemiştir. Bu kitaplardan ve Anadolu'da konuşulan ağızlardan 35 bin Türkçe kelime daha fişlediği söylenir. Bugün Kilis'te G. Antep Üniversitesi'ne bağlı Muallim Rifat Eğitim Fakültesi kurulmuştur. Bir caddeye verilerek, adının unutulmaması sağlanmıştır. Bu büyük Türkçü 1953 yılında 79 yaşında hayata gözlerini yummuş; arkasında binlerce öğrenci bırakarak, bahtiyar bir şekilde Ankara Cebeci Mezarlığı'na gömülmüştür.

    Kilisli Muallim Rifat Bilge'nin Eserleri:


    1- Kitab-ı Dede Korkut (Dresden yazmasından 1914)
    2- Divanü Lûgati't- Türk (1. ve 2. cilt 1915 3. cilt 1917)
    3- İbni Mühenna Lûgati (1919)
    4- Ferhengnâme-i Sadi (Sadi'nin 1924)
    5- El Kavaninü'l- Külliye (1924)
    6- Veled Çelebi'nin Divan-ı Türkî'si (Veled İzbudak ile 1925)
    7- Bezm u Rezm (Astarabadi'nin 1928)
    8- Maniler (1928)
    9- Evliya Çelebi Seyahatnamesi (7. ve 8. cilt, 1928)
    10- Ebu Hayyan'ın El-İdrak Haşiyesi (Veled İzbudak ile 1936)
    11- Gülistan ve Bostan (Sadi'nin 1943)
    12- Keşfü'z Zünun ve Zeyli (Şerâfeddin Yaltkaya ile 1941, 1945)
    13- Esma-i Müellifin (İbnül Emin Mahmut Kemal İnal ile 1941, 1945)
    14-El vafi bi'l-vefatat (H. Ritter ile)
    15- Ahkâm-ı Kur'an (İmam Hasan'ın)
    16- Arzname (Celal Devvanî'nin)
    17- İstanbul Seyahatnamesi (Kutbi Mekkî'nin)


    Facebook




    Üyelik



  1. Yazan:
    no avatar


    REKLAM



Benzer Konular

  1. Rifat Serdaroğlu
    Konuyu Açan: MiSS-FENER, Forum: Siyasetçiler.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 21.07.2011, 00:42
  2. Kilisli Hacılar
    Konuyu Açan: GS2004, Forum: Kilis.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 10.03.2011, 18:40
  3. Kilisli Hemserilerimiz nerde
    Konuyu Açan: GS2004, Forum: Kilis.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 01.02.2010, 18:27
  4. Kilisli dertli
    Konuyu Açan: GS2004, Forum: Kilis.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 07.01.2010, 18:48
  5. Kilisli Ünlüler
    Konuyu Açan: GS2004, Forum: Kilis.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 13.10.2009, 23:38

copyright

Soru Cevap

grafimx