Spastik Kolon Yakınmaları Nelerdir

  1. Spastik kolonda klinik yakınmalar

    Spastik kolonda en fazla etkilenen bağırsak fonksiyonları arasında transport (bağırsak içindeki gıdaların nakli) gelmektedir. Transport yavaşladığı zaman bu hastalarda bulantı, kusma, karında şişkinlik, dolgunluk hissi ve karında distansiyon (genişleme) görülmektedir. Transport hızlandığında ise oluşacak yakınma ishaldir. Transportla ilgili değişikliklerin yapacağı yakınmalar aslında çok basit değildir. Örneğin; midede oluşacak hızlı bir transit geçiş hem mide hem de bağırsaklardaki geçişi yavaşlatacak bir reflekse yol açabilmektedir. Dolayısıyla bu hastalarda net transport etkisi önceden tahmin edilemeyebilir.Kalın bağırsaklarda ise geçiş zamanı azalır veya çoğalırsa kabızlık ve ishal sırası ile oluşacak olan yakınmalardır. Kalın bağırsaklarla ilgili diğer yakınmalar arasında mukus sekresyonu, dışkının sümükümsü bir madde ile kaplı olması ve bağırsakların yeterince boşalamama hissi sık ifade edilmektedir. İnce bağırsaklarda meydana gelen geçiş yavaşlamaları aynı zamanda bakteriyel aşırı çoğalmayı da tetikleyebilmektedir. Yavaş geçiş nedeniyle kalın bağırsaklardaki bakteriler yukarılara tırmanıp ince bağırsakları da kolonize edebilirler. Burada daha fazla gıda bulabileceklerinden dolayı daha fazla miktarda gaz oluşturacaklardır. Burada şu noktaya dikkat etmek gerekir: fonksiyonel gastrointestinal traktus hastalıklarında (spastik kolon gibi) görülen yakınmalar ile bu organlarda görülen diğer gerçek hastalıklardaki yakınmalar aynıdır. Bu yüzden fonksiyonele barsak hatalıklarında ister spastik kolon (irritabl barsak hastalığı) ister non ülser dispepsi olsun, diğer organik hastalıklardan ayırt etmek için gerekli testler yapılmalıdır.


    Spastik kolonda yakınmalar ne şekilde oluşmaktadır

    HTML clipboard Hastalarda oluşan yakınmalar hakkında değişik öne sürümler vardır;

    * Duyu sinirleri nedeniyle olabilir. Yani gastrointestinal traktusta oluşan genleşmeler (gaz nedeniyle yada değişik ağrılar) duyu sinirleri aracılığıyla abartılı bir şekilde beyine iletilebilir böylece yakınmalar oluşabilir.
    * Motor sinirler aracılığı ile beyinden aşağıya gerisin geri gönderilen iletiler nedeniyle oluşan spazmlar ve kontraksiyonlar ile yakınmalar oluşabilir.
    * Hem duyu ve hemde motor duyu sinir bozuklukları birlikte yakınmaları oluşturabilir.

    Yakınmaların oluşumunda bağırsak gazlarının da önemli bir payı olduğu kabul edilmektedir. Spastik kolonlu hastalarda bağırsaklardaki gaz oluşumu daha fazla ve ince bağırsaklarda gazların beklemesi daha uzun süre ile olmaktadır. Bu hastalarda aynı gün içerisinde karınlarında belirgin şişlik oluşabilir. Bunlar gün boyu oluşur, gece üst düzeye çıkar, sabah kalktığında ise azalır. Normal kişilerde böyle bir gaz distansiyonu görülmez. Bağırsaklarda gaz oluşumunda ise özellikle laktoz (sütte bulunur) ve fruktoz (sofra şekerinde, bir çok meyvede ve değişik gıdalarda tatlandırıcı olarak bulunur) gibi şekerlerin sindirilememesi önemli rol oynayabilir. Bunlar sindirilemediğinde bağırsaklarda bakteriler tarafından kullanılmakta ve daha fazla gaz oluşumuna sebep olmaktadırlar. Bağırsaklarlardan gıdaların ve gazların ileri doğru hareket ederek gitmesini yavaşlatan önemli bir sebep ise diyette alınan yağ miktarının fazla olmasıdır. Gıda ile alınan yağ miktarı fazla olduğunda gastrointestinal yol boyunca bir yavaşlama olmaktadır.


    Spastik kolonun komplikasyonları nelerdir

    Spastik kolonlu hastaların bu hastalıktan dolayı genellikle sosyal hayatları daha çok etkilenir. Örneğin; sabahları sık sık ishal atağı geçiren bir hasta evden geç çıkmak zorunda kalıp işe geç gidebilir. Bunun dışında yemek yedikten sonra karın ağrısı oluyorsa öğle yemeklerini atlayabilir. Bu durumda da gıda alımı azlığından dolayı iş performansı düşebilir. Ya da bazı yemekler ağrılar nedeni ile lüzumsuz yere diyetten çıkarılabilir. Örneğin sütü bu gereksiz yere diyetten çıkarttığımız taktirde bir süre sonra kalsiyum eksikliği oluşturacaktır. Spastik kolon bununla beraber kişilerde zayıflama veya uykularını bölecek derecede bir rahatsızlık yapmaz.


    Roma III kriterleri nedir

    Roma III kriterleri, klinik araştırmalar için standardizasyonu sağlamak için spastik kolon tanısında kullanılır.

    Hasta son üç ayda her ayın en az 3 günü karın ağrısı abdominal rahatsızlık hissi yaşıyor olması yanında aşağıdakilerden en az 2 veya daha fazlasına sahip olmalıdır.

    * Ağrıların dışkılama ile geçmesi
    * Ağrıların başlamasının dışkılama sıklığında değişikliklere rastlaması
    * Ağrıların başlamasının dışkı şeklinde veya görünümünde değişikliklere rastlaması

    Aşağıdaki yakınmalar destekleyicidir:

    * Dışkılam sıklığında değişiklikler
    * Dışkı şeklinde değişiklik
    * Dışkı çıkarmada değişiklik (Ikınma ve/veya acil sıkışma)
    * Dışkıda mukus çıkısı (sümükümsü materyal gelmesi)
    * Karında gaz artışı ve şişkinik, bu hastanın hissettiği bir şişknlikte olabilir.


    Spastik kolon için tanısal yaklaşım nasıl olmalıdır

    Eğer hastanın şikâyetlerinin değişmeden yıllardır aynı aynı dozda, aynı şiddette devam ettiğini söylüyor ise bu hastalarda detaylı bir araştırmaya geçmeden önce yakınmalarına yönelik bir tedavi verilmesi uygun olabilir. Diğer taraftan eğer hasta son zamanlarda haftalar veya aylar öncesinden başlayan bir şikâyetten bahsediyor veya kilo kaybı, gece uyandırması, rektal kanama, ateş gibi alarm semptomları belirtiyorsa daha erken dönemde ayrıntılı araştırmalara başlanmalıdır. Ayrıca yıllardır olsa da yakınmalara yönelik verilen tedavilere eğer kişi cevap vermiyorsa bu durumda da detaylı araştırmaya alınmalıdır.

    Bu hastalarda diğer hastalıkları ekarte etmek için gereken standart testler vardır. Bunlar temel kan testleri (tam kan sayımı, tsh, ca ve elektrolitler dahil kan biyokimyası), dışkıda parazit incelemesi, gizli kan bakılması yapılmalıdır. Laktoz intolaransı için test veya direk laktozdan fakir diyetle deneme tedavisi yapılabilir. Düz karın grafisi çekilmedir. Bundan sonra diğer testler yine doktor önerisi ile yapılabilir.

    Spastik kolonlu hastalarda ayrıntılı tetkiklere geçerken hastanın önde gelen yakınmalarına dikkat ederek daha seçici olmaya çalışılmalıdır. Böylece birçok ek gereksiz tetkikten kurtulma şansı olabilir. Yani önce yakınmalar ve ona göre en özellikli tetkikleri yapmak gerekir. Örnek vermek gerekirse;

    1. Kusmaları olan bir kişide üst gastrointestinal endoskopi öncelikli olarak yapılabilir. Gastrik boşalma zamanı çalışmaları, elektrogastrografi mide boşalmasını göstermek üzere yapılabilir.

    2. Abdominal distansiyonu beraberinde aşırı gaz ve şişkinliği olan kişilerde üst gastrointestinal ve ince bağırsak baryumlu grafileri öncelikli olarak tıkanıklıkları dışlamak için çekilebilir. Hidrojen nefes testi bakteri aşırı çoğalmasını göstermek için bu durumda öncelikli olarak yapılabilir.

    3. Ağrı olmadan kabızlık olan kişilerde öncelikle kolonoskopi, baryum lavmanlı grafiler, bağırsak geçiş zamanı gösteren testler, anorektal motilite çalışmaları öncelikle olarak yapılabilir. Manometrik çalışmalar rektomanometrik kronik motilite çalışmaları veya antroduodenal motilite çalışmalarına gerek kalacak olursa hastanın bunları yapan ileri merkezlere sevk edilmesi gerekecektir.


    Spastik Kolon tanı ve ayırcı tanısı için neler yapılmalıdır

    Tanıda her zamanki gibi detaylı bir hikaye ve fizik muayene önemlidir. Bunun dışında diğer umulmayan hastalıkları ekarte etmek için rutin kan testlerini yapmak gerekmektedir. Gaita incelemesi bu tip hastalarda mutlaka yapılması gereken testler arasındadır. Değişik enfeksiyonları, inflamasyon durumunu, dışkıda kanı görmek hekimi direkt testlere yöneltebilecektir.
    Gaitada giardia antijen testi yapmak bu tip hastalarda makuldür. Çünkü giardia lamblia akut ve kronik olarak sık görülen bir hastalıktır.
    Çölyak hastalığı giderek daha çok fark edilmekte ve teşhis edilmekte olan bir hastalıktır. Çölyak hastalığının bulguları da spastik kolonla oldukça çakışmaktadır. Dolayısı ile çölyak hastalığı için endoskopi yapılacak ise duodenal biyopsi alınması, endoskopi yapılmayacak ise kanda glian antikorları bakılarak tanı koymaya çalışılmalıdır.
    Doktorun önereceği şekilde baryumlu grafiler mide, kalın bağırsak ve ince bağırsaklar için çekilebilir. Gastrointestinal endoskopi, kolonoskopi yapılabilir. Endoskopilerde biyopsi alma avantajı ön plana çıktığı için radyolojik baryum lavmanı ve baryumlu grafiler giderek daha az yapılmaktadır.
    Bağırsak dışı organların hastalıkları, karın içi organların hastalıkları aynı yakınmaları verebileceği için ekarte edilebilmelidir. Örneğin; safra kesesi taşları benzer yakınmaları yapabilir. Burada dikkatli olunması gereken durum tesadüfen toplumda yüksek oranda görülen safra taşları gerçekte hastanın yakınması olmayabilir. Bu durumda kişide gereksiz yere safra kesesi alınabilir ve safra kesesi alındıktan (kolesistektomi) sonra hastanın şikâyetleri geçmeyebilir. Bu gibi ekstraintestinal sebepleri bulmak için ultrason, tomografi ve MR gibi testler gerektiğinde doktor tarafından kullanılacaktır.
    Motilite bozukluklarını tespit etmek için kullanılan testler spastik kolonlu hastalarda zaman zaman nadir ulaşılır olsada kullanılmaktadır. Radyoaktif maddeler veya markerlerla yutturularak seri olarak çekilen X-Ray’ler ile intestinal veya kalın bağırsak seviyelerindeki transit (geçiş) zamanları hakkında fikir sahibi olunabilir. Aynı amaçla gastrointestinal traktusa, mideye ve ince bağırsaklara yukarıdan, kolon veya anal bölgeye aşağıdan kataterler uygulanarak motilite testleri yapılabilir.
    Bu hastalarda psikosomatik hastalık kökeni olabileceğinden bu kişilerin psikiyatrik muayenesi yapılması da önerilir. Psikiyatrik rahatsızlıklar her ne kadar direk spastik kolonun sebebi denilemese de spastik kolon hastalarındaki durumu daha komplike hale getirebilir.


    Doç.Dr. Yusuf AKCAN


    alıntı

     

     

    BiR-DOST - 08.11.2010 - 22:53



Benzer Konular

  1. Spastik Kolon
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Hastalıklar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 20.12.2012, 00:24
  2. Spastik Kolon Tedavisi Nasıl Olmalıdır
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Hastalıklar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 08.11.2010, 22:57
  3. Spastik Kolon
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Hastalıklar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 08.11.2010, 22:49
  4. Masa başı işler spastik kolon hastası yapıyor
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 25.11.2009, 00:48
  5. SPASTIK KOLON (IRRITABIL BARSAK SENDROMU)
    Konuyu Açan: -EFE-, Forum: Sağlık Genel.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 28.05.2008, 20:21

copyright

Soru Cevap

grafimx