Sessizlerin Yumuşaması - Benzeşmesi


  1. Sert Sessizlerin Yumuşaması -Sert Sessizlerin Benzeşmesi - Sert Ünsüzlerin Benzeşmesi



    SERT SESSİZLERİN YUMUŞAMASI

    Sert sessizle biten kelimelere, sessiz harfle başlayan bir ek eklenmek istendiğinde, şayet ekin ilk harfi yumuşak sessizlerden b, c, d, g ise bu harfler sertleşerek p, ç, t, k şeklinde eklenirler. bu kurala SERT SESSİZLERİN YUMUŞAMASI KURALI denir.
    Genellikle trkçe kelimelerin sonlaında yumuşak sessizlerden b, c, d, g bulunmaz. Bu kurala uymayan bazı kelimeler de vardır. Ancak bu çeşit kelimelere kural dığı kelimeler denir. Buna göre kelime sonunda sözü edilen yumuşak sessizlerin yerine sertleri bulunur.

    kitab - kitap, ağac - ağaç, tad - tat, kabag - kabak

    Bu durumda şayet bir kelimenin sonunda p, ç, t, k harflerinden biri gelmişse ve bu kelimeye sesli harfle başlayan bir ek eklenmek istendiğinde:

    p sert sessizi yumuşar b olur :
    ç sert sessizi yumuşar c olur :
    t sert sessizi yumuşar d olur :
    k sert sessizi yumuşar ğ olur : dolapı değil dolabı.
    ağaçı değil ağacı.
    tatı değil tadı
    kabakı değil kabağı.

    Ancak bu kurala uymayan bazı durumlar vardır:

    Bazı tek heceli kelimelerin sonlarına gelen sert sessizler, sesli harfle başlayan bir ek alsalar bile yumuşamazlar. Aynen yazılırlar. Ben ata binmeyi çok severim. İkinci kata varınca beni bekle.
    p, ç, t, k harfleriyle biten, yabancı dillerden dilimize girmiş birçok kelime sesli harflerle başlayan bir ek aldıklarında değişikliğe uğramazlar. Bu kelimelerin sonundaki sert sessizleryumuşamaz. Cumhuriyeti gençlik koruyacaktır. Türkler esareti kabul etmezler. İnsan, saadeti evinde aramalıdır.
    p, ç, t, k harfleriyle biten özel isimler, sonlarına ünlü ile başlayan bir ek alsalar da bu kelimeler aynen kalır. Mehmet'i öğretmen çağırdı. Recep' in başarısı gurur verici.


    SERT ÜNSÜZLERİN BENZEŞMESİ

    Sert sessiz harflerden "p, ç, t, k, h, s, ş, f" biriyle biten kelimelere "c, d, g" süreksiz yumuşak sessizlerden biriyle başlayan bir ek geldiğinde eklerin başındaki ünlsüzler sertleşir. Bu kurala SERT ÜNSÜZLERİN BENZEŞMESİ KURALI denir.

    c - ç

    kitap + cı __ kitapçı
    sabah + cı __ sabahçı


    d - t

    yarış + dı __ yarıştı
    sokak + da __ sokakta


    g - k

    coş + gun __ coşkun
    piş + gin __ pişgin

     

     

    CADIKIZ - 12.09.2009 - 20:01



Benzer Konular

  1. Türkçe Ünsüz Benzeşmesi
    Konuyu Açan: recep gok, Forum: Soru - Cevap.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 13.12.2012, 00:41
  2. Kemik Yumuşaması
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Kadın Sağlığı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 16.08.2011, 02:11
  3. Sert Ünsüzlerin Yumuşaması
    Konuyu Açan: ozan-9, Forum: İlköğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.04.2011, 19:05
  4. Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi)
    Konuyu Açan: ozan-9, Forum: İlköğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.04.2011, 19:00
  5. Sert Sessizlerin Benzeşmesi
    Konuyu Açan: sevil1903, Forum: Edebiyat.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 28.12.2010, 11:34

copyright

Soru Cevap