Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivitesi Olan Çocuklarda Oyunun Önemi

  1. dikkat eksikliği olan çocuklarla oynanacak oyunlar - hiperaktif çocuklara oyun




    DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE

    OYUN OYNAMANIN ÖNEMİ


    • Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların aileleri oyuna çok fazla düşkün olduğundan yakınırlar. Bu çocuklar ailelerinden “Artık büyüdün, okula gidiyorsun, oyuna bu kadar zaman ayırmamalısın.” Şeklinde uyarılar alırlar. Oysa oyun bir çocuğun gelişimi için en az okula gitmek , ödev yamak ve ders çalışmak kadar önemlidir.

    OYUNUN FAYDALARI


    • Çocuğun fiziksel, zihinsel, dil ve sosyal becerilerini geliştirir.
    • Çocuğa kurallara uymayı sorumluluk almayı, işbirliğini ve diğer insanlara saygılı olmayı öğretir.
    • Girişimci olma, tehlikeyi göze alma , karar verme ve problem çözme yeteneğinin gelişmesine yardımcı olur.
    • Oyun sırasında çocuğun kendine güveni gelişir, duygusal ve sosyal ihtiyaçları karşılanır.
    • Grup oyunlarında paylaşma , sıra bekleme, devam etme , başlama , bitirme gibi beceriler geliştirir.
    • Çocuğun dikkatinin yoğunlaştırılması ve bunun sürdürülmesine olanak sağlayan etkilerden birisi de oyun oynamaktır. Oyun sırasında dikkatini bir noktaya toplayan çocuk bunu günlük yaşantısına da aktaracaktır.
    • Çocukların duygusal ve düşsel yaşamı oyunlarına yansımaktadır. Çocuğun iç dünyası hakkında bilgi edinmenin en kolay ve en etkili yolu onunla oyun oynamaktır.
    • Oyun düşünceler , duygular ve ilişkiler içinde yuvarlanmanın ve zor olayların üstesinden gelmek için beceri ve kontrol kazanmanın önemli bir yoludur.
    • Oyun oynamak; sadece okul öncesi çocuklar için değil her yaştaki çocuk ve genç için hatta erişkinler içinde önemli bir etkinliktir. Bu nedenle aile çocuğun oyun oynamasını desteklemeli ve onunla birlikte oyun oynamalıdır.
    • Oyuncak ise; çocuğun beş duyusunu ve duygularını uyaran değerlendirme ve uygulama yetilerini geliştiren , hayal gücünü zenginleştiren bedensel ve sosyal gelişimini hızlandıran bir oyun aracıdır

    ÇOCUKLARDA KENDİNİ KONTROL BECERİLERİNİ GELİŞTİREN OYUNLAR
    • DEHB için oyun , keyifle katılacakları etkin bir tedavi yaklaşımıdır.Bu tür çocuklar akademik ve sosyal alanlarda sürekli başarısızlık yaşarlar ve bunun sonucunda da benlik saygıları azalır.Oyun bu saygılarını yeniden kazanmalarına yardımcı olur. Dürtüselliği olan çocukların , kendini kontrol etme becerileri daha iyi gelişmiş olan çocuklara göre daha az oyun oynadıkları görülmüştür.Bu tür yapılandırılmış oyunlar çocukların sosyal gelişimini destekleyecektir.

    OYUN VE ETKİNLİKLER;


    • Kulaktan Kulağa: gruptaki kişiler yan yana oturur, en baştaki kişi yanındakinin kulağına bir cümle söyler, bu cümle kulaktan kulağa grubun son oyuncusuna kadar iletilir, en sondaki duyduğunu yüksek sesle söyler. İşitsel dikkati ve sosyal iletişimi arttıran bir oyundur

    • Ayna oyunu: iki kişi arada bir metre mesafe bırakarak karşılıklı durur, biri hareket edici, diğeri ayna olur. Ayna olan , hareket edicinin hareketlerini aynasıymış gibi taklit eder. Amaç karşılıklı olarak aynı hareketleri yapabilmektir. Bunun için hareket edici fazla hızlı olmamalı , ayna olan da olabildiğince dikkatli izlemelidir. Amaç ikilinin olabildiğince uzun süre uyumu sürdürmesidir. 2-3 farklı grupla oynanırsa gruplar uyumlu oldukları süre için yarışırlar. Evde ana baba ve kardeşlerin katılımıyla keyifle oynanabilecek bir oyundur. Yardımlaşmayı, iki kişi birlikte bir iş başarabilmekten keyif almayı, dikkatli izlemeyi geliştirir.


    • Tüy oyunu: çocukların ince , kontrollü davranışlarını pekiştirmek ve odaklanmalarını sağlamak için oynanabilen bir oyundur. İki kişi karşılıklı olara ayakta durur, bir kişi avucunun içine bir tüy alır ve karşısındakine doğru üfler. Diğer oyuncu tüyü avucuyla tutar ve tekrar üfler. Oyun tüy yere düşene kadar devam eder. Birden fazla grup oluşturulursa gruplar birbirleriyle yarışabilirler.

    • Parazit oyunu: üç ya da daha fazla kişiyle oynanabilir. Oyuncalar üç gruba bölünürler. Gruplardan ikisi karşılıklı olarak dizilir, diğer grup ortada durur. Birinci grup bir cümle belirler, diğer kişiler bu cümlelerden haberdar değildir. Birinci grup bu cümleyi üçüncü gruba aktarmaya çalışır. Bu arada ikinci grup araya gireri başka şeyler söyleri dikkat dağıtacak şeyler yapar. Üçüncü grubun görevi araya giren parazitlere karşın cümleyi doğru olarak anlamaya çalışmaktır. Cümle aktarıldıktan sonra gruplar yer değiştirir.

    • Dediğimi yap oyunu: 3 ya da daha fazla kişiyle oynanabilir.Bir kişi lider olur ve diğer kişilere komut veriri.komut verirken önce kendi adını kullanarak ‘Ali diyor ki……’diyerek başlamalıdır.Örnek ‘ali diyor ki kafanızı kaşıyın, Ali diyor ki sağ elinizle sol kulağınızı tutun.’Yanlış yapan oyundan çıkar.1 kişi kalana kadar oyun devam eder.Son kalan kişi lider olur.


    • Oda toplama oyunu: Çocuğun odasında ve 2 kişi ile oynanır.Amaç odayı toplarken yardımlaşmak bir yandan da bu işi keyifli hale getirmektir.Anne diyor ki oyuncakları kutuya doldur.baba diyor ki kitapları kütüphanene koy.Verilen yönerge uygun ise çocuk yapar, değilse çocuk hiçbir şey yapmadan durmalıdır.Örneğin ‘Anne diyor ki ;kirli çorapları yatağın altına at’.harekete geçerse yanar.

    • Yerinde Olmayan Eşyayı Bulma Oyunu: Çocuğun odasında ya da ya da evin herhangi bir yerinde oynanabilir.2 ya da daha fazla kişi ile oynanabilir.Bir kişi ebe olur ve başka bir odaya gider,diğer kişiler odadaki bir eşyanın birini yerini değiştirip hiç uygun olmayacak bir yere koyar,Örneğin kitap kanepenin altına ,çorap sehpanın üzerine konur.Ebe olan odaya dönünce bu garipliği bulmaya çalışır.


    • Beyin Fırtınası oyunu : Çocuğun sorunlara olabildiğince fazlan çözüm üretmesi istenir.Oyuna katılan herkes kendi ürettiği fikir için 1 puana alır.Burada üretilen fikirlerin Akılcı olması gerekli değildir.Amaç, saçma bile olsa farklı bakış açıları üretebilmektir.


    • Dama ve satranç: Belirli kurallara göre düşünerek, plan yaparak hareket etmeyi gerektiren oyunlardır. Problem çözme becerilerini geliştirir.DEHB olan çocuklar;Bu tür oyunlarda akıllarına ilk gelen hamleyi yapma eğilimindirler.Başlangıçta çocuğa yaptığı hamlenin sonucunu düşünmesi öğretilir. ‘Bu hamleyi yaparsan, hangi kareye gelirsin, o zaman ben ne yapabilirim?’ şeklinde sorularla ileriyi düşünme becerisi desteklenirse oyunun etkinliği artar.


    • Domino ve Tombala : Bu tür oyunlar dikkatin yanı sıra görsel algılama ve eşleştirme becerilerini geliştiren oyunlardır.

    • Hafıza kartları: Birbirinin aynısı olan kartları hatırlama ve eşleştirme oyunudur.Görsel dikkati, kısa süreli ve işleyen belleği geliştiren oyunlardır. 2 den fazla kişi ile de oynanabilir.

    • Adama Asmaca, Kelime Türetmece, İsim, Hayvan, Şehir…gibi kelime oyunları çocukların sözel becerilerini geliştirir


    DIŞARIDA OYNANABİLECEK OYUNLAR


    • Sek sek,
    • Birdirbir,
    • ip atlama ,
    • yakan top ,
    • uzun eşek ,
    • saklambaç … gibi oyunlar hem motor becerileri geliştiren hem de belirli kuralları olan sosyal becerileri destekleyen oyunlardır.

    SPORLAR VE DİĞER ETKİNLİKLER

    • Futbol ve basketbol ,gibi takım sporları , hem enerji harcanması için hem de kurallara uyum ve sosyal becerileri geliştirmek için faydalıdır.

    • Yüzme ve atletizm: Çocuklar için hem eğlenceli hem de konsantrasyon ve kas kontrolünü geliştirir.Ayrıca daha bireyseldir.Sosyal ilişkilerde, takım oyunlarına katılamayacak kadar ciddi düzeyde sorunları olan çocuklar için daha uygun tercih olabilir.

    • Bisiklete binme:Uygun güvenli bir ortam sağlanması halinde DEHB çocuklar için iyi bir etkinliktir.Ancak bu çocukların çoğu , çok atak ve gözleri kara olduğundan bisiklete oldukça tehlikeli binebilir ve sık sık kazaya uğrayabilir.

    • İzcilik:DEHB olan çocuklar için en faydalı olabilecek etkinliklerden birisidir.Kendine güven , sorumluluk alma , belirli kurallara uyma, grupla işbirliği yapabilme gibi alanlarda gelişme sağlar.

    • Günübirlik doğa yürüyüşleri , kamp yapma , çadırda kalmak , balık tutmak, büyük yaştakiler için tırmanış, , gibi spor faaliyetleri …

    • Bazı çocuklar için tiyatro , dans ve müzik , resim, Kil , alçı , heykeltraşlık gibi sanat etkinlikleri

    DEHB İÇİN UYGUN OLMAYAN ETKİNLİK: TELEVİZYON SEYRETMEK

    DEHB tanısı alan çocukların ders başında çok kısa sürede sıkılmaları ama çok uzun süre tv izlemeleri ana babaları şaşırtmaktadır.En sık sorulan soru: ‘Saatlerce hiç kalkmadan tv izleyebiliyor, gerçekten dikkat eksikliği olabilir mi ?’ sorusudur.Bu sorunun cevabı tv nin kendi yapısında gizlidir:

    • Televizyonda en monoton proğramda bile , bir görüntünün ekranda kalma süresi 3 saniyedir. Reklam magazin ya da çocuk proğramlarında bu süre daha da kısadır.Bu nedenle tv izlerken gereken dikkat zaten en fazla 3 saniyedir.İzlenen şey her 3 saniyede değiştiği için tv izlemek uzun süre zihinsel çaba dikkat gerektiren bir etkinlik değildir

    • Yapılan araştırmalarda fazla tv izlemenin çocukların dikkat süresini kısalttığı gözlenmiştir. Her 3-5 sn de değişen , sürekli canlılık ve hareket içeren tv proğramları çok fazla izleyen çocuklar gerçek dünyalarının da aynı şekilde olmasını bekliyor.Ev ve sınıf ortamı fazla durağan ve sıkıcı olmaya başlıyor.

    • Çocukların tv izleme süreleri sınırlandırıldığında dikkat sürelerinin arttığı bulunmuştur. Tv izlemek yerine birlikte oyun oynamak ve çeşitli etkinlikler yapmak aile içi ilişkileri zenginleştirip geliştirecektir.

    Celil SOYLAN

     

     

    Şayeste - 10.08.2010 - 14:09



Benzer Konular

  1. Çocuklarda Dikkat Eksikliği
    Konuyu Açan: AĞRAZ, Forum: Çocuk Sağlığı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.10.2012, 19:23
  2. Çocuklarda Dikkat Eksikliği
    Konuyu Açan: ZELAL, Forum: Çocuk Sağlığı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 20.08.2011, 16:25
  3. Çocuklarda Dikkat Eksikliği
    Konuyu Açan: ZELAL, Forum: Çocuk Sağlığı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.04.2011, 18:14
  4. Çocuklarda Dikkat Eksikliği
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Çocuk Sağlığı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 01.04.2011, 11:08
  5. Çocuklarda Dikkat Eksikliği Ve Dikkat Bozukluğu
    Konuyu Açan: MiSS-FENER, Forum: Çocuk Sağlığı.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 13.11.2010, 20:24

copyright

Soru Cevap