Dut Kurutma Yöntemleri

  1. Dut nasıl kurutulur - Dut kurutmak - Dut hakkında - Dut ve dut pekmezlerinin faydaları - Kurutmanın Önemi - Kurutma prensipleri - Meyvelerin kurutulması


    Dut iki çenekliler sınıfının dut giller familyasından bir ağaç ve ağacın meyvesidir. Kuzey Yarım Kürede ılıman ve astropikal iklim bölgelerinde yetişir ve yetiştirilir. Yurdumuzun hemen hemen her bölgesinde yetişir ve yetiştirilir. Ancak baharın gelişi yaprak ve meyvesinin olgunlaşmasını etkiler. Yurdumuzun bazı bölgelerinde dudun önemi daha iyi ilgi görmektedir. Dut deyip geçiştirmeyelim, besin değeri oldukça önemlidir. Dut’un yirminin üzerinde türü bulunmaktadır.
    Dut ağacının yaprak kenarları testere dişli, erkeklerinin çiçekleri iki eşeylidir. Kimi türlerinin yaprakları ipek böceğine yem olarak verilir. İpekçilikte Bursa İlimiz birinci sırayı almaktadır. Dut ağacının kerestesinden, tarım alanlarında, müzik aletleri ve takunyacılıkta kullanılır.
    Dut yaprağı: İmam Şafili Hazretlerine sormuşlar: “Allah’ın varlığına delilin nedir?” “Dut yaprağıdır. Çünkü tadı, rengi, kokusu ve maddesi tek olan yapraktan bu kadar çok eşya yaratan kimdir?” sorusunu sorar.
    Yöremizde renk olarak bulunan renklerine göre dut türleri: Beyaz, siyah, mor, mahraza, kırma, belen, siyah ekşi ve ahu dutlarıdır. Bütün türlerine göre çeşitli yararlı (faydalı) yönleri vardır.
    Dut üzerine söylenen sözler ve dörtlükler vardır.
    Dut üzerine işte bir Mani: Dut ağacı değilim,/ Her gelene eğilemem./Çek elini elimden, ben sevgilin değilem. Yine dutla ilgili bir türkü dörtlüğü: Dut dalına yaslanırlar,/Çise vurup ıslanırlar./Elma ile beslenirler,/Gümüşhane güzelleri. Birde özlü sözlerden: Her şey hesabınan, dut pança pança…”
    Dut üzerine başka bir vurgulayıcı örnek: Öğretmen sınıfta öğrencilerine sorar: sabah sabah çili çili ne hoş olur? Temel hemen parmak kaldırarak, cevap verir; “Öğretmenin sabah sabah çili çili dut yemesi” der.
    Dut’un ağacından, gölgesinden ve meyvesinden yararlanılır. Dut’un meyvesi olgunlaşınca yenildiği gibi, kurutarak ta çeşitli şekillerde yararlanılır. Ayrıca pekmez ve pekmezden nişe ile pestil ve kırma yapılarak kış günlerinde pestik ve kırma yapılarak yenir. Avrupa ülkelerinin bazılarında içki ve boyacılıkta kullanılmaktadır. Siyah ekşi dut ve karaduttan. Dut’un kurutulmuş kış aylarında misafirlere ikram edilen en güzel çerezdir.
    Beyaz dutun içerdiği bazı önemli maddeleri şu şekilde sıralamak mümkündür: Thitamin, valerik asit, rutin pelar, riboflavin, morusink, isoguercetin ve niacin gibi.
    Anadolu’da beyaz dut ve yapraklarının bazı iltihapları, iltihaplı hastalara karşı kullanıldığı ta ki Osmanlı’dan beri bilinmektedir. Dut’un yapraklarında kendine özgü doğal antibiyotik ve antiseptik özelliği olan etkin maddelerinin olduğu tespit edilmiştir. Dut’u 90’lı yıllarında araştırıp, incelemeye alınmıştır.
    Şeker hastalarının derilerin kapanmasında geciken yaralara karşı taze dut yaprağından hazırlanmış ve ılık ılık olarak uygulanacak dut yaprağı çayının pansumanı iyi bir destekleyicidir denilmekte.
    Not: Şeker hastalarının kan şekerini yükselteceğinden beyaz dut kurusu kürünü uygulamamaları tavsiye ediliyor. Dut’un normal alınışı hazmı kolaylaştırırken aşırı alınışı kabızlığa neden oluyormuş.
    Dut ve dut pekmezlerinin faydaları:
    1- Dut ağacının kerestesinden, dallarından mobilya ve ısınmada yararlanılır.
    2- Kökleri toprağı tutarak erozyondan toprağı korur.
    3- Gölgesinden insanlar ve diğer canlılar yararlanır.
    4- Dalları ve yaprakları yağmurun ve rüzgarın hızını keser. Kuşlara barınaklık yapar ve sağlık yönünden faydalanılır.
    5- Dut meyvesi kan yapıcı özelliğine sahip olup, türlerine göre etkinlik kazanır.
    6- Değindiğimiz gibi dut yaprağı ipekçilikte ana madde görevini yapar.
    7- Dut’ta bir iştah açıcı özelliği vardır. Bilhassa karadut. Diğer çeşitlerinden aşırı alındığı zaman kabız yapabilir.
    8- Dut idrarı söktürücü özelliğine sahip.
    9- Dut ve dut pekmezi karaciğer hastalıklarına şifa vermektedir. Kansız olanlar sabah sabah bir fincan dut pekmezi alması fayda verir.
    10- Böbreklerimizde ki yağ oranını dengeleme özelliğine sahiptir.
    11- Dut düzenli yendiği zaman mideye kuvvetlilik verir.
    12- Dut anjin hastalığının tedavisinde de kullanılır.
    13- Tansiyon için dut yaprağı çayı (beyaz dut) faydalıdır.
    14- Şeker hastaları için ekşi dutun meyvesi, pekmezi, kurusu ve yaprağı da çay gibi kaynatılarak içildiği zaman faydalıdır.
    15- Hangi duttan yapılırsa yapılsın dut pekmezi kansızlığa-cansızlığa yararlıdır.
    16- Şeker hastası olanlar; ekşi dut hariç diğer dutları dikkatli kullanmalıdır.
    Not: Dut pekmezi üzüm ve andız pekmezinden farklı yapılır. Yaparken bir uzmandan izahını almak gerekir.
    Dut dalından toplanır, toplanmaz, taze taze yenmesinde de yarar vardır. Nedeni: tadı bozulabilir. Çünkü: içerisinde bulunan bazı etkin maddeler birkaç saat sonra değişimlere uğrayabilir. Dut’un yaşından yararlandığımız gibi, kurutarak, pekmezini yaparak kış mevsiminde de yararlanılır. Dut hem tatlı ihtiyacımızı karşılar, hem de doğal antibiyotik özelliğine sahiptir.


    Dut kurutma

    beyazdutun (Morus alba L.) Tokat şartlarında kurutulmasında sera tipi güneşli kurutucu ve sera içi havasının kullanıldığı fanlı bir kurutucu kullanılmıştır. Kontrol amacıyla da dış ortamda güneşe serilerek geleneksel kurutma yapılmıştır, Kurutma, güneş ve gölge koşullarında tekrarlanmıştır. En hızlı kuruma, 2.5 gün ile serada-güneş uygulamasında (S-G) görülmüş, bunu sırasıyla 5 günle serada-gölge (S-GL) ve kurutucu (K), 7 günle açıkta-güneş (A-G) ve 9 gün süreyle açıkta-gölge (A-GL) izlemiştir. Kurutulan meyve örnekleri bazı kalite kriterleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Özellikle güneşe maruz kalan örneklerde % 70'lere varan esmerleşmeler görülürken, en iyi sonucu serada gölge ortamda yapılan uygulama vermiştir.dutun kurutulmuş hali kuruyemişçilerde satılır ve sarı leblebi ile pek güzel bir uyum sağlar. kurtlu çıkma ve kısa zamanda kurt üretme potansiyeli barındırdıkları için yemeden önce içinde bulunduğu kap ya da kesekağıdı güzelce bir karıştırılıp vaziyete bakılmalıdır. bir de üzerine su içilince inceden ishal yapma ihtimali vardır ki dikkat edilmelidir.

    Meyve Ve Sebze Kurtuma Yöntemleri


    Öncelikle taze ve iyi kaliteli sebze ve meyveleri seçtiğinizden emin olmalısınız.

    Kurutulacak sebze ya da meyvenin, sap, çekirdek ve yaprak gibi yenilmeyen kısımları ayıklanmalıdır.

    Kurutulacak sebzeler iyice yıkanmalı ve mümkünse dezenfektanlarla iyice arındırılmalıdır.

    Kurutulacak malzemelerin 2-3 cm’lik parçalar halinde kesilmesi idealdir. Parçalar ne kadar büyürse kurutma işlemi de o kadar uzun sürer.

    Kurutma işleminden önce meyveler limonlu su gibi antioksidan çözelti içerisinde bekletilmelidir.

    Kurutma işleminden önce sebzeler sıcak suya daldırılır ve buharda tutulurlar.

    Bir litre suda çözülmüş 1.5 çay kaşığı limon tuzu, meyveler için kurutma öncesine uygun bir çözelti sağlayacaktır.

    Meyveler antioksidan çözeltide 30-60 saniye kadar bekletilir.

    Kurutma işlemini ev tipi kurutucularda ya da doğal olarak yapabilirsiniz.

    Doğal kurutma için direkt güneş almayan bir bölgeye tek tek olarak dizdiğiniz meyve ya da sebzeleri zamanla alt üst etmeyi unutmamak gerekmektedir.

    İdeal kurutma ısısı 30-35 derecedir. Daha yüksek ısılar kurutma verimini ve lezzeti düşürür.

    Kurutma işleminin başarısını ölçmek için sebzeleri kırmayı deneyin. Eğer sebze kolayca kırılıyor ve nemli bir alana rastlanmıyorsa işlem başarılıdır.

    Meyveler başarılı bir kurutma işleminden sonra elle tutulduklarında elde rutubet izi olmaz.

    Kurutma işlemi bittikten sonra kuru sebze ve meyvelerinizi derin dondurucularda saklamak ömürlerini uzatacaktır.

    Kuru meyve ve sebzelerinizi önceden 80 derecede ısıttığınız bir fırında 10-15 dakika kadar tutarak pastörize edebilirsiniz.

    Kurutulmuş meyve ve sebzeleri hava geçirmeyen kaplarda ve nemsiz ortamlarda saklayın.
    Doğal olarak kurutmaya bırakılan sebze ve meyvelerin iyi hava akımı alan bir yere bırakılmış olmaları oldukça önemlidir.

    Kurutma işlemi ne kadar çabuk olursa meyve ve sebzeler de o ölçüde lezzetli olur.

    Kurutma işlemine tabi tutulan meyve ve sebzeler kurutma işlemi bittikten sonra 10 dakika kadar soğutulmalıdır.

    Doğal kurutmada sebzeler gölgede bırakılırken, meyveler direkt güneş ışığı alacak şekilde bırakılabilir.

    Kurutma sırasında doğrudan güneşe maruz kalan sebzelerde kahverengi noktalar oluşur

     

     

    dumanalti - 11.06.2010 - 19:00



Benzer Konular

  1. İncir Kurutma Yöntemleri
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Genel Bilgiler Ve Püf Noktaları.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 27.08.2011, 15:36
  2. dut kurutma
    Konuyu Açan: Kayıtsız Üye, Forum: Soru - Cevap.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 11.06.2010, 19:00
  3. Saç Kurutma Makinası
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Ilginç Ve Komik Resimler.
    Cevaplar: 10
    Son Mesaj : 29.11.2009, 18:44
  4. Gül Kurutma
    Konuyu Açan: AYIŞIĞI, Forum: Hobiler.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 30.07.2009, 00:21
  5. Saç Kurutma
    Konuyu Açan: SU-PERISI, Forum: Ilginç Ve Komik Resimler.
    Cevaplar: 7
    Son Mesaj : 22.02.2008, 22:25

copyright

Soru Cevap