Keven Bitkisi

  1. Keven (geven)- Keven Bitkisi hakkında - bitki çeşitleri - keven bitkisi yetişme zamanı



    Ülkemizde en çok tür içeren cins olan astragalus içerisindeki güzel türlerden biri Astragalus nitens' dir. Tabanı çalı olan bu türde uzun bir çiçek topluluğu sapı ucunda küçük gruplar halinde beyaz çiçekler bulunur. yaklaşık 1 cm olan meyveleri sert kabukludur.

    Kar geveni, pişik geveni, at geveni, çoban yastığı, domuz dikeni, kirpi otu gibi adları vardır. Yuvarlak ve küme görünüşünde, yaz-kış yaprağını dökmeyen bir bitki. Bazı türleri yastık biçiminde kümeler oluşturan ve dikeni olan gevenlerin yaprakları tüysü, yaprakçıkları oval ve sivri uçlu olup; genellikle öbekler halinde toplanmış beyaz, sarı, mor ya da pembe çiçekleri, değişik biçim ve büyüklükte meyveleri (badıç) olur.
    Anavatanı Türkiye. Elazığ, Çanakkale, Giresun, Ankara ve Konya gibi yüksek yerlerde, taşlık ve kayalık yamaçlarda yetişiyor. 200’den fazla türü var. Kuraklığa ve soğuğa dayanıklı yapıya sahip çok yıllık bir bitki. Her türlü toprakta yetişmekle birlikte, kumlu geçirgen, drenajı iyi, fakir ve kuru toprakları tercih ediyor. Soğuklara karşı dayanıklı az su tüketen bir tür. Kökleri 3-5 m derine inebilen ve geniş dalları olan gevenler, yayıldığı alanın 2-4 katı büyüklüğündeki araziyi kaymalara karşı tutuyor. Eskiden Konya Karapınar’da, belki de Anadolu’nun pek çok yerinde kandillerde yakıp aydınlanmak için geven otu diye adlandırılan bir çöl bitkisinin köklerine ihtiyaç duyulurmuş. Eskiden köklerinde gizlediği yağ ile pek çok evi aydınlatmış. Öylesine derinlere inen köklere sahipmiş ki, ancak vücuda dolanan bir halatın yardımıyla bulunduğu yerden sökülebilirmiş. “Sökemedim şu geven’in kökünü” diye bir türküye bile ilham kaynağı olmuş. Şimdilerde çok rağbet edilmediği için olsa gerek Karapınar’da yer gök Geven.
    Kullanım Alanları:
    Erozyon ile mücadelede
    Geven; kaya bahçelerinde, erozyon kontrol çalışmalarında kuvvetli kök sistemleri ve her türlü hava şartlarına dayanıklılıkları ile erozyonla mücadelede kullanılacak bitki örtüsünü oluştururlar. Gevenlikler kurarak toprak yıkanmasını önlemek, sel afetlerini İç Anadolu Bölgesi’nde asgariye indirmek mümkündür. Aşırı otlatma yüzünden fakirleşen mera ve otlakları ağaçsız, çıplak ve sularla sürüklenen havzanın topraklarını gevenliklerle ve diğer bitki toplulukları ile yerinde korumak mümkündür. Geven türleri üzerinde hassasiyetle durularak kurak sahaların müstakbel ağaçlama planında öncü bitki olarak kullanımından faydalanmak mümkündür. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Fevzi Özgökçe gevenlerin, erozyonu ve çölleşmeyi engellediğini söylüyor.
    Boya ve dokuma sanayisinde
    Geven otunun gövde veya kökünün üzerinden bıçakla özel olarak yapılan çizgilerden akan zamka “kitre” denir. Kitre zamkı, pahalı bir üründür. En iyi bilinen geven türleri, gövdelerinden kitre adı verilen zamk çıkarılan A. brachycalyx, A. gummifer, A. kurdicus ve A. microcephalus. Başta Türkiye, İran, Kafkasya ve Afganistan olmak üzere çeşitli bölgelerde üretimi yapılan bu zamk eczacılıkta, boya ve dokuma sanayisinde kullanılır.
    Eczacılık,
    Geven (Astragalus); virüs ve bakterilerin solunum sistemine girmesini engelleyerek SOĞUK ALGINLIĞI, GRİP, SİNÜS ve BRONŞİT'e karşı koruma sağlıyor. Bunun yanında bu hastalıklar bir kez başladıktan sonra bakterileri öldürerek enfeksiyonun süresini kısaltıp, hafif geçmesine yardımcı oluyor. Başka önemli yararı da KEMOTERAPİ ve RADYOTERAPİ gören hastaların bağışıklık sistemlerini güçlendirmesidir. Bu bitki bağışıklık sisteminin ana oyuncuları olan T HÜCRELERİ, MAKROFAJLAR, İNTERFERONLARIN üretimini artırarak kemoterapi, radyoterapi, toksin veya virüslere bağlı bağışıklık sistemi baskılananlarda KEMİK İLİĞİNİ koruyor. Denizli Babadağ’da 2 bin 200 metre kayalık bir alanda yetişen bir tür geven halk tarafından boğaz hastalıkları ve iltihaplarında, eczacılıkta süspansiyon, pastil ve tabletlerin yapımında kullanılıyor.
    Geven kaynatılıp balla tatlandırılarak içildiğinde mide ve bağırsak iltihaplarını gideriyor, süt arttırıyor, tansiyonu düzenliyor, siyatiğe iyi geliyor ve ağrı kesici görevini görüyor. Geven lapası şiş yerlere vurulduğunda şişlikleri gideriyor.
    Arıcılıkta
    Arıların çiçeğini sevdiği bir bitki. Geven bitkisi nitelikli nektar veriyor. Hakkari yöresinde çiçeğin önemini bilen arıcılar çiçek mevsiminde Berçelan yaylalarına akın akın geliyorlar. Hatta Karadeniz bölgesindeki arıcılar da bu bölgeye şifalı bal elde etmek için akın ediyorlar. Geven balı; kokusu, damak tadı açısından zengin olduğu için arıcıların da en gözde kaynağı. Çünkü dünyaca ünlü Anzer balının kalitesinde. Gevenli yörelerin balı bu yüzden şifalı. Bitlis İlinin Hizan ilçesine bağlı bulunan Sağırkaya Köyü'nde “Sağırkaya Köyü Kara Kovan Arıcılığını Geliştirme” projesi yürütülüyor. Amaç; Sağırkaya köyünde kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel kara kovan arıcılığının geliştirilmesi ve köylünün gelir düzeyini artırmak.
    Hayvancılıkta
    Kışın Anadolu’da yakacak ve hayvan yemi olarak da kullanılıyor geven bitkisi. Dikenli yerleri ateşe tutulup sonra doğranır. Değirmenlerde öğütülebilir. Bu yem hayvan sütünü de arttırıyor.
    SONUÇ
    Öncelikle Haymana’daki var olan geven alanları korumaya alınmalı. Bilinçsizce sökülmesi engellenmeli. Arıcılık yapan köylülere gevenin önemi anlatılmalı. Boya ve dokuma sanayisi ile eczacılık alanlarındaki kuruluşlarla ortak projeler geliştirilip, endüstri bitkisi haline getirilmeli, ihracat ürününe dönüştürülmeli. Dağımız-taşımızdaki geven ve daha nice bitkilerin köylüye ekonomik bir değer olarak dönmesi sağlanmalıdır…

     

     

    AYIŞIĞI - 11.07.2009 - 03:12
  2. Üstadım bizim buralarda karaman,da fenni yem yokken kışın dağlardan kazılıp bilhassa öküzlere yem olarak verilirdi. bazı hastalıklara iyi geldiği söyleniyordu amma şimdi bir ajanda alıp köylerden doğal ilaçlar bitkilerden nasıl yapılırdı yazacağım ve aldığım köy ve isimlerle beraber.
    şu teknoloji sayesinde insanlara bir faydamız dokunursa çok güzel olacak inşallah
    yalnız bazı yerlerde isimleri başkları ile karıştırıyorlar sizin yazdığınız isim doğrudur.

    bu yaz bol fotolarınıda çekip bir sitede toplayacağım inşallah. selamlar doğa severlere yeşili sevenlere.

     

     

    soylummt - 24.04.2010 - 01:43



Benzer Konular

  1. Göz Otu Bitkisi
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Bitkiler.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 13.04.2013, 01:39
  2. İtburnu bitkisi
    Konuyu Açan: Sarsın, Forum: Sağlamliq.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 22.04.2011, 10:57
  3. Mersin Bitkisi
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Bitkiler.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 07.04.2011, 17:47
  4. Chlamydomonas Bitkisi
    Konuyu Açan: Nerissa-Su, Forum: Bitkiler.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.03.2011, 03:02
  5. Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 19.01.2010, 22:31

copyright

Soru Cevap