Azerbaycan miniatür tarixi

  1. Azerbaycan miniatürü müselman Şerqinin inceseneti tarixinde en maraqlı sehifelerden birini teşkil edir. Belli olduğu kimi miniatür senetinin een qedim nümunelelerinden sayılan bir sox eserler Azerbaycan şehererindəe – Xoyda, Marağada, Tebrizde yradılmışdır.

    XIV-cü esrin evvellerinde Tebrizin etrafında salınmış iki böyük şehercikde – Qazaniyye ve Reşidiyyede elmi ve tedris ocaqları, kitabxanalar veə bedii emalatxanalar yerləşirdi.

    Azerbaycan miniatürünün en qədim nümuneleri – «Menafi el – Heyivan» (1298), «Cami – et – Tevarix» (1307 ve 1314 il nüsxeleri) müselman Şerqinde yeni bir mektebin yaranmasını tesdiqleyir. Yalnız Tebriz mektebinin deyil, ümumiyyetle bütün Şerq miniatür senetinin «Şah eserlerinden» sayılan Demott «Şahname» sinin (1330 -1340) illüstrasiyaları, Avropa ve ABŞ –ın en mehşur muzey ve şexsi kolleksiyalarında saxlanılır.

    Gözel xettat, edebiyyat ve incesenet heveskarları ve himayeçileri olan Soltan Uveys Celair (1358 - 1374) ve onun oğlu Soltan ehmed Celairin hakimiyyeti dövründe(1382 - 1410) Tebriz emalatxanası yeni bir dirçeliş dövrü yaşayır.

    Hazırda İstambulda saxlanılan («Şahname», «Kelileve Dimne» miniatürleri) buna gözel misaldır.

    XV esrin evvellerinde Azerbaycanı feth etdikden sonra emir Teymur bir çox senetkarları Semerqende, 1420-ci ilde ise onun nevesi Baysunqur – Mirze onları Herata aparmışdır.

    XVI esrin evvellerinde merkeezleşmiş Azerbaycan Sefevi dövleti güclenir ve incesenetin inkişafına şerait yaradır. Bu dövrde Şah İsmayıl ve onun oğlu Tehmasib kimi savadlı ve senetsever hökmdarlar incesenet xadimlerine himayedarlıq edirler.

    Soltan Mehemmed, Mirze eli, Mir Seid eli ve başqa fırça ustaları hemin XVI esr Tebriz mektebinin formalaşmasında böyük rol oynamışlar. Onlara Ustad Soltan Mehemmed rehberlik edirdi.

     

     

    Leyl-i Lal - 23.11.2009 - 03:44



Benzer Konular

  1. Azerbaycan Tarixi - 9
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Azerice Videolar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 21.03.2011, 03:13
  2. Azerbaycan Tarixi - 8
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Azerice Videolar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 21.03.2011, 03:13
  3. Azerbaycan Tarixi - 7
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Azerice Videolar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 21.03.2011, 03:12
  4. Azerbaycan Tarixi - 6
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Azerice Videolar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 21.03.2011, 03:11
  5. Azerbaycan Tarixi - 5
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Azerice Videolar.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 20.03.2011, 03:38

copyright

Soru Cevap