Sosyal Psikoloji Nedir

  1. sosyal psikolojinin tanımı - aöf sosyoloji dersleri - sosyal psikolojinin çalışma konuları

    Sosyal psikolojinin, bilim insanları tarafından üzerinde anlaşmaya varılan bir tanımı bulunmamaktadır. “Sosyal psikoloji nedir?” sorusuna verilen çeşitli yanıtlar mevcuttur. Kimileri (Ör. : Taylor, Peplau ve Sears, 2000, s. 3) , sosyal psikolojiyi “insanların diğer insanlar hakkında nasıl düşündüklerinin, onları nasıl etkilediklerinin ve onlarla nasıl ilişki kurduklarının bilimsel bir biçimde çalışılması” olarak, kimileri ise (Akt. Kağıtçıbaşı, 1999, s. 19) “sosyal ve kültürel ortamdaki birey davranışının özelliklerinin ve nedenlerinin bilimsel bir biçimde incelenmesi” olarak tanımlamaktadır.

    Bu tanımlar ve daha pek çokları sosyal psikolojinin analiz birimi olarak bireye vurgu yaparken, başka bazı araştırmacılar bireyler arasındaki etkileşime vurgu yapmaktadır. Örneğin, “sosyal psikoloji insan etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin psikolojik temellerini sistematik olarak inceleyen bir disiplindir” (Bilgin, 2000, s. 2) . Ama asıl olarak ünlü sosyal psikolog Allport’un yaptığı kapsamlı tanım yaygın kabul görmektedir: (akt. Hogg ve Vaughan, 1995; s. 1) “. Bu kadar çok tanımdan hangisinin “doğru” olduğu sorusu akla gelebilir. Sosyal psikolojinin ne olduğu ile ilgili olarak akılda tutulması gereken en önemli nokta, tek bir doğru tanımın olamayacağıdır. Tanımların çeşitliliği, bir zayıflığa değil tam tersine bu alanda farklı görüşlerin yan yana olduğu bir zenginliğe işaret etmektedir.

    Sosyal psikoloji bireyin davranışlarını çalışmaktadır. Davranış sadece yürümek, koşmak ya da atlamak gibi büyük motor faaliyetleri değil, örneğin kaşları kaldırmak ya da gülümsemek gibi daha ince birtakım faaliyetleri de kapsar. Gene de davranışa yüklenen anlamlar bir kuramsal görüşten diğerine değişir. Sosyal psikologlar sadece davranışla değil, duygularla, düşüncelerle, inançlarla, tutumlarla, niyetlerle vb. ile de ilgilenirler. Bunlar dışarıdan gözlenemeseler de davranıştan çıkarsanabilirler. Bu süreçleri anlamak davranışı anlamak kadar önemli görülmektedir, zira davranışı yönlendirenin bu süreçler olduğu düşünülmektedir (Hogg ve Vaughan, 1995) .

    Psikolojinin bir alt dalı olarak sosyal psikoloji, bireyin davranışlarını incelemekle birlikte, temel olarak bireyin diğer bir bireyle ya da grupla etkileşiminde sergilediği davranışlara odaklanmaktadır (Brewer ve Crano, 1994) . Ancak hemen belirtmek gerekir ki bir davranışın sosyal olması demek, yani bir kişinin diğer bir kişiyle, bir grupla etkileşimde bulunması demek, ikinci kişinin ya da grubun fiziksel olarak varlığını zorunlu kılmaz. Giriş bölümünde verilen bir örnekte, Burcu ayna karşısında yalnız olmasına karşın sosyal bir davranış sergilemektedir. Çünkü başka bir kişiyle olan etkileşimini hayal etmektedir.

    Diğer bir deyişle, sosyal psikoloji, “sosyal psikologların uğraştığı şeydir” biçiminde de tanımlanabilir (Hogg ve Vaughan, 1995, s. 5) .

    İncelediği konular açısından kökleri çok eskilere giden sosyal psikolojinin bilimsel bir disiplin olarak ortaya çıkışı görece yenidir. Tarihsel olarak ilk sosyal psikoloji deneyi 1897′de gerçekleştirilmiş, alandaki ilk iki ders kitabı 1908′de yayınlanmıştır. Ancak, araştırma konu ve yöntemleri itibarıyla bugün bildiğimiz haliyle disiplin, 1930′larda gelişmeye başlamıştır (Brewer ve Crano, 1994) . Tarihsel olarak, diğer sosyal bilimler gibi sosyal psikolojinin de yapısını ve içeriğini belirleyen sosyal, kültürel ve ekonomik bağlamdır. Sosyal psikolojiyi oluşturan konular, kendisinin de bir parçası olduğu toplumun ihtiyaçlarından ortaya çıkmıştır (Arkonaç, 1998) . Örneğin bugünkü tutum değiştirme kuramlarının temelini oluşturan etkileyici iletişim (propaganda) çalışmaları, 2. Dünya Savaşı sırasında propagandanın öneminin anlaşılması sonucunda başlamış, ABD’de psikologlar ordu ile işbirliği yaparak bu konuda bir dizi laboratuvar deneyi gerçekleştirmişlerdir (Kağıtçıbaşı, 1999) .

    Görece yeni bir disiplin olmasına karşın modern sosyal psikoloji oldukça hacimli bir literatüre sahiptir. Bu literatürde yer alan ve artık birer klasik haline gelen başlıca konular şunlardır: gruba uyma davranışı, ikna, güç, sosyal etki, itaat, önyargı, önyargının azaltılması, ayrımcılık, kalıp yargılar, sosyal biliş ve sosyal algı, sosyal kategoriler, saldırganlık, özgeci davranış, kişiler arası çekicilik, tutumlar ve tutum değişimi, iletişim, izlenim oluşturma, küçük gruplar, liderlik, kitle davranışı, gruplar arası ilişkiler.



    alıntı

     

     

    BiR-DOST - 26.09.2010 - 17:35



Benzer Konular

  1. Sosyal Psikoloji 4.Ünite: Sosyal Etki Ve Sosyal Güç
    Konuyu Açan: ZELAL, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 1
    Son Mesaj : 07.06.2012, 23:51
  2. Sosyal Psikoloji Nedir
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 12.08.2011, 01:34
  3. Sosyal Biliş Özet - Sosyal Psikoloji
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 25.06.2011, 16:35
  4. Sosyal Fobi Nedir - Psikoloji Dersleri
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: Üniversite.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 17.11.2010, 03:07
  5. Sosyal Psikolojide Araştırma Yöntemleri - Sosyal Psikoloji Nedir
    Konuyu Açan: Leyl-i Lal, Forum: Üniversite.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 11.10.2010, 03:04

copyright

Soru Cevap