REKLAM




+ Konuyu Cevapla

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Konu Anlatımı

  1. Yazan: BiR-DOST
    BiR-DOST - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)

    REKLAM


    Aöf iş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dersleri - Sendikaların Faaliyetleri - Sendikaların Yapısı - Sendikaların Denetimleri - Sendikaların Son Bulması

    A- Çalışma Yaşamına İlişkin Faaliyetler
    • Toplu iş sözleşmesi akdetmek,
    • Toplu iş uyuşmazlıklarında, ilgili makama, arabulucuya, hakem kurullarına, iş mahkemelerine ve diğer yargı organlarına başvurmak,
    • Çalışma hayatından, mevzuattan, toplu iş sözleşmesinden, örf ve adetten doğan hususlarda işçileri ve işverenleri temsilen veya yazılı başvuruları Üzerine, nakliye, neşir veya adi şirket mukaveleleri ile iş sözleşmesinden doğan hakları ve sigorta haklarında Üyelerini ve mirasçılarını temsilen davaya ve bu münasebetle açtığı davadan ötürü husumete ehil olmak,
    • Grev veya lokavta karar vermek ve idare etmektir.
    İşçi ve işveren sendikasının SK’da öngörülen bu faaliyetlerin hepsini birden yapma zorunluluğu yoktur.
    Grev: İşçilerin topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla aralarında anlaşarak veyahut bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmalarıdır.
    Lokavt: İşyerinde faaliyetin tamamen durmasına sebep olacak tarzda işveren veya işveren vekili tarafından kendi teşebbüsü ile veya bir işveren kuruluşunun verdiği karara uyarak işçilerin topluca işten uzaklaştırılmalarıdır.
    B- Sosyal Faaliyetleri
    • Çalıştırmayı doğuran hukuki ilişkilerde sosyal sigortalar, emeklilik ve benzeri hakların kullanılması ile ilgili olarak üyelerine ve mirasçılarına adli yardımda bulunmak,
    • Kanun ve uluslararası anlaşma hükümlerine göre toplanan kurullara temsilci göndermek,
    • İşçilerin veya işverenlerin mesleki bilgilerini artıracak, milli tasarruf ve yatırımın gelişmesine, reel verimliliğin artmasına hizmet edecek kurs ve konferanslar tertiplemek,
    • Sağlık ve spor tesisleri, kütüphane, basım işleri için gerekli tesisleri kurmak, işçilerin boş zamanlarını iyi ve nezih şekilde geçimleri için imkânlar sağlamak,
    • Herhangi bir bağışta bulunmamak kaydı ile evlenme, doğum, hastalık, ihtiyarlık, ölüm, işsizlik gibi hallerde yardım ve eğitim amacıyla sandıklar kurulmasına yardımcı olmak ve nakit mevcudunun yüzde beşinden fazla olmamak kaydıyla bu sandıklara kredi vermek,
    • Herhangi bir bağışta bulunmamak kaydı ile Üyeleri için kooperatifler kurulmasına yardım etmek ve nakit mevcudunun yüzde onundan fazla olmamak kaydıyla bu kooperatiflere kredi vermek
    • Üyelerinin mesleki eğitim, bilgi ve tecrübelerini yükseltmek için çalışmak; teknik ve mesleki eğitim tesisleri kurmak,
    • Nakit mevcudunun yüzde kırkından fazla olmamak kaydı ile sınaî ve iktisadi teşebbüslere yatırımlar yapmak.
    • Üyelik şartı aranmaksızın, nakit mevcutlarının %25’ini aşmamak kaydıyla ve yönetim kurulu kararıyla, ilgili bakanlıklara devretmek Üzere eğitim, sağlık, rehabilitasyon veya spor tesisleri kurmak veya bu amaçla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunmak, yurt içinde veya yurt dışında yangın, su baskını, deprem gibi tabii afetlerin vukuunda doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla afet bölgesinde konut, eğitim, sağlık veya rehabilitasyon tesisleri yapmak veya bu amaçla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunmak.
    Sendikaların en önemli faaliyetleri toplu iş sözleşmesi yapmaktır. Özellikle bir işçi sendikasının varlığının korunması ve gelişmesi için toplu iş sözleşmesi yapabilmeleri yaşamsal önem taşır.

    2- YASAK OLAN FAALİYETLER

    A- Temel Yasaklar
    Any’nın 14. Maddesinde ise, Any’da yer alan hak ve hürriyetlerden hiç birinin;
    • Devletin Ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı,
    • İnsan haklarına dayanan demokratik ve laik cumhuriyeti ortadan kaldırmayı ve
    • Temel hak ve hürriyetleri yok etme ve Any’da belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırmayı amaçlayan faaliyet biçiminde kullanılamayacağı belirtilmiştir.
    Bu hükme göre sendika ve konfederasyonlar da kuruluş ve işleyişlerinde belirtilen bu yasaklara uymakla yükümlüdürler.
    Any’da öngörülen bu yasaklar dışında, sendika ve konfederasyonlara SK’da da bazı yasaklar getirilmiştir.
    • Sendika ve konfederasyonlar amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
    • Siyasi partilerin adı, amblem, rumuz ve işaretlerini kullanamazlar.
    Sendika ve konfederasyonlara siyaset yapma yasağı getiren Any’nın 52. Maddesinin 4121 sayılı Kanun ile 1995 yılında yürürlükten kaldırılması sonucu, mahalli idareler ve milletvekili seçimlerinde bir siyasi partiden ya da bağımsız olarak aday olmaları da mümkündür. Aday olan sendika ve konfederasyon yöneticilerinin sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri adaylık süresince askıda kalır. Seçilmeleri halinde ise görevleri son bulur.
    B- İşçi ve İşveren İlişkilerindeki Yasaklar
    İki konuda işçi ve işveren ilişkilerine yasak getirilmiştir.
    • İşçi ve işverenlerin birbirlerinin sendikalarına üye olmalarının engellenmesine yöneliktir.
    • Genel olarak sarı sendikacılık adı verilen işverenler veya işveren sendikaları etkisi altında kurulan ya da bu etkiye açık şekilde faaliyet gösteren işçi sendikacılığının engellenmesine yöneliktir.
    C- Diğer Yasak Faaliyetler
    • SK’ya göre, sendika ve konfederasyonlar ticari faaliyette bulunamazlar.
    • DK’daki yasaklar; derneklerin askerliğe, milli savunma ve genel kolluk hizmetlerine hazırlayıcı öğretim ve eğitim faaliyetlerinde bulunamayacakları ve bu amaçları gerçekleştirmek üzere kamp ve eğitim yerleri açamayacakları ve üyeleri için özel kıyafet ve üniforma kullanamayacaklarına ilişkindir.

    SENDİKALARIN MALİ YAPISI

    1- SENDİKALARIN GELİRLERİ

    • Üyelerinden alacakları üyelik aidatı ile Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununda belirtilen dayanışma aidatı,
    • SK’ya göre yapabilecekleri faaliyetler ile eğlence, konser gibi faaliyetlerden sağlanacak gelirler,
    • Bağışlar
    • Mal varlığı gelirleri, mal varlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar
    Devlet, kamu kuruluşları ve kurumları ile siyasi partiler herhangi bir şekilde sendika ve konfederasyonlara maddi yardım ve bağışta bulunamazlar. Dış kaynaklardan Bakanlar Kurulu’ndan izin almadıkça sendika ve konfederasyonlar yardım kabul edemezler. İşçi sendika ve konfederasyonları, işverenlerden SK ve diğer kanunlara göre kurulu işveren kuruluşlarından, işveren sendika veya konfederasyonları da işçi sendika veya konfederasyonlarından ve işçilerden; işçi ve işveren sendika ve konfederasyonları esnaf ve küçük sanatkârlar kuruluşlarından, derneklerden, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ve vakıflardan yardım ve bağış alamazlar.
    Sendika ve konfederasyonlar, tüm nakdi gelirlerini bankalara yatırmak zorundadırlar. Zorunlu giderler için sendika ve konfederasyonların kasalarında tutacakları nakit mevcudu sendika ve konfederasyonların tüzüğünde gösterilir.

    2- SENDİKALARIN GİDERLERİ

    Sendika ve konfederasyonlar, gelirlerinin en az yüzde onunu üyelerinin eğitimi ile mesleki bilgi ve tecrübelerini arttırmak için kullanmak zorundadırlar.
    Vergi Usul Kanunu’na göre demirbaş sınıfına giren her türlü eşya ve malzeme demirbaş defterine kayıt edilir ve bunlar hiçbir şekilde gider olarak işlem göremez. Demirbaşların satış ve siliminde uygulanacak usul ve esaslar sendika konfederasyon tüzüklerinde belirtilir. Sendika ve konfederasyonlar, üyeleriyle çalıştırdıkları işçiler dahil hiç kimseye borç veremezler. Ancak nakit gelirlerinin en az yüzde beşini aşmamak koşuluyla sosyal amaçlı harcamaya genel kurul kararıyla yönetim kurullarını yetkilendirebilirler.
    Konfederasyonlar ile sendikaların ve şubelerinin yönetim kurulu üyeleri ile başkanlarına verilecek ücretler, her türlü ödenek, yolluk ve tazminatlar genel kurul tarafından saptanır. Sendika ve konfederasyon adına veya sendika ve konfederasyon hizmetleri için geçici olarak görevlendirileceklere verilecek ücret, gündelik ve yollukların tavanı da genel kurul tarafından saptanır. Bu kişilerin sendika üyesi olmak sıfatıyla esasen hakları olan ödemeler bu madde hükmünün dışındadır. Ayrıca kişilere ödenen her türlü ücret, gündelik ve yolluklar yönetim kurulu tarafından genel kurula sunulan faaliyet raporunda gösterilir.


    SENDİKALARIN DENETİMLERİ

    1- İÇ DENETİM

    İç denetim, sendikaların niteliği gereği demokratik bir kuruluş olmasından kaynaklanan, öncelikle kendi üyeleri veya organları aracılığı ile denetlenmesidir.
    Sendika ve konfederasyonlarda denetleme yetkisi genel kurula aittir. Ancak genel kurul bu yetkisini denetleme kurulu veya denetçiler aracılığıyla yerine getirir. Denetleme kurulları veya denetçiler tarafından yapılacak idari ve mali denetimde yönetim ve işleyişin, gelir ve giderlerin, bunlarla ilgili işlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı incelenir.
    SK’nın 47. Maddesinde sendika ve konfederasyonların iç denetim açısından idari ve mali denetimi düzenleme konusu yapılmakla birlikte, devletin idari ve mali denetimi kanundan çıkarılmamış gibi, bilânço ve hesapların çalışma ve denetleme raporlarını ait olduğu dönemi izleyen üç ay içinde çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na gönderilmesine ilişkin kanuni düzenleme varlığını korumaktadır.

    2- DIŞ DENETİM

    Dış denetim, sendikaların sendikaya tamamen yabancı olan, sendika organları ile hiçbir ilişkisi bulunmayan, devletin yetkili organları aracılığı ile denetlenmesidir.
    SK’da yapılan değişlikle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı’nın sendikaları idari ve mali yönden denetleyebilme olanağı kalmamıştır. Ancak DK’nın 20. Maddesinde düzenleme konusu yapılan “Genel Güvenlik Denetimi” varlığını korumaktadır. Belirtilen madde hükmüne dayalı olarak kolluk kuvvetleri kamu düzeninin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi nedenlerinden birine bağlı olarak usulüne göre verilmiş hakim kararıyla ve yine bu nedenlere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda mülki idare amirinin yazılı izniyle dernek ve eklentilerine girebilecek, arama yapabilecek ve buradaki eşyaya el koyabilecektir. Buna göre, gerekli görülen hallerde derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaçlar doğrultusunda faaliyet gösterip göstermedikleri, defterlerini ve kayıtlarını mevzuata uygun tutup tutmadıkları üç İşleri Bakanı veya mülki idare amiri tarafından denetletilebilir.
    Belirtilen denetim türlerinin dışında, sendika ve konfederasyonlar, her gerçek ve tüzel kişi gibi eylem ve işlemlerinden dolayı yargı denetimine tabidirler.

    SENDİKALARIN FAALİYETLERİNİN DURDURULMASI VE SONA ERMESİ
    1- SENDİKALARIN FAALİYETLERİNİN DURDURULMASI

    • Tüzük ve belgelerin kanuna aykırı olması veya eksik bulunması
    • Dış kaynaklardan izinsiz yardım ve bağış alınması
    • Yasaklanmış kişilere görev verilmesi
    • Kapatmayı gerektiren bir suç nedeniyle dava açılması
    Faaliyeti durdurulan sendikal kuruluşlar, herhangi bir faaliyette bulunmamakla birlikte varlıklarını korurlar. Bu bakımdan, faaliyeti durdurulan sendika ve konfederasyonun mallarının idaresi ve menfaatlerinin korunması ve durdurma süresi sonunda yeniden faaliyete geçebilmesi için genel kurul yapılması Medeni Kanun hükümleri gereğince tayin olunacak bir veya üç kayyım tarafından sağlanır
    Faaliyetleri durdurulan sendika ve konfederasyonun yeniden faaliyete geçebilmesi için, mahkeme kararıyla faaliyetin durdurulması kararının kaldırılması gerekir. Mahkeme tarafından faaliyetinin durdurulması kararı kaldırılıp sendika ve konfederasyonun yeniden faaliyete geçmesi ile tayin olunan kayyımların görevleri de sona erer.

    2- SENDİKALARIN SONA ERMESİ

    A- Kendiliğinden Sona Erme (İnfisah)
    SK’da, sendika ve konfederasyonların kendiliğinden sona ermesine ilişkin herhangi bir hüküm yoktur. DK’nın 51. Maddesine göre; kuruluşun borçlarını ödeyemeyecek derecede yoksullaşması (acze düşmesi), yönetim kurulunun kuruluşun tüzüğü gereğince kurulamaz hale gelmesi ve genel kurulun toplantı yeter sayısının sağlanamaması sebebiyle üst üste iki kez olağan şekilde toplanamaması halleri sendika ve konfederasyonun herhangi bir kişi veya kuruluşun iradesine gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erme (dağılma) sonucunu doğuran nedenlerdir.
    B- Dağıtma (Fesih)
    Fesih, sendika ve konfederasyonların mutlak surette bir kişi ya da kuruluşun irade açıklamasına bağlı olarak sona ermesidir.



    a- Kuruluş Kararı ile Fesih
    Sendika ve konfederasyonlar, en üst karar organı olan genel kurul kararı ile feshedilebilir. Ancak fesih kararının alınması konusunda SK’da hüküm bulunmamaktadır. SK’nın 63. Maddesi uyarınca bu konuda MK ve DK’dan yararlanmak gerekir.
    Tüzel kişi (sendika veya konfederasyon), kendisini feshe her zaman karar verebilir. DK’ya göre, fesih kararının alınabilmesi için tüzük gereği genel kurula katılma hakkına sahip üyelerin en az üçte ikisinin toplantıda bulunması şarttır. Bu durumda karar yeter sayısı salt çoğunluktur. Üçte iki çoğunluğun sağlanamaması halinde, sendikanın feshine karar verilebilmesi için SK’nın 13. Maddesine göre genel kurul üye veya delege tamsayısının üçte birinin katılması ile ikinci toplantı yapılır. İkinci toplantıda fesih kararının üye veya delege tamsayısının dörtte birinden az olmamak koşulu ile toplantıya katılanların üçte iki çoğunluğu ile alınması gerekir.
    b- Mahkeme Kararı ile Kapatma
    Kapatma, Kanunlarda öngörülen nedenlere dayalı olarak mahkeme kararı ile sendika veya konfederasyonların faaliyetlerine son verilmesine yönelik bir yaptırımdır.
    SK’ya göre sendika ve konfederasyonların kapatılma yolu ile sona erdirilmesi hallerinden birincisi, sendika ve konfederasyonun kuruluşu sırasında tüzük ve belgelerinin kanuna aykırılığı ya da eksikliğidir.
    Bu karar kesindir.
    Tüzüklerde yapılan değişikliklerin kanuna aykırı nitelik taşıması halinde de mahkemece verilen süre içinde aykırılık giderilmezse, sendika ve konfederasyonun kapatılması yoluna gidilir.
    SK’ya göre, sendika ve konfederasyonların kapatılma yolu ile sona erdirilmesi hallerinden ikincisi ise, sendika ve konfederasyonların Devletin Ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmak, Türk Devletinin ve Cumhuriyetinin varlığını tehlikeye düşürmek, temel hak ve hürriyetleri yok etmek, Devletin bir kişi veya zümre tarafından yönetilmesini veya sosyal bir sınıfın diğer sosyal sınıflar Üzerinde egemenliğini sağlamak veya dil, Irk, din ve mezhep ayırımı yaratmak amaçları gütmeleri veya bu yolda faaliyette bulunmalarıdır.
    DK’ya göre, sendika veya konfederasyonun tüzel kişilik kazanmasından başlayarak altı ay içinde ilk genel kurul toplantısı yapılmazsa veya olağan genel kurul tüzükte belirtilen süre içinde toplanmazsa yahut kanunen kurulması gereken zorunlu organların seçimi yapılmazsa, mahkemece sendikanın feshine karar verilir.
    MK’nın 71. Maddesine göre ise, sendika ve konfederasyonun amacı kanuna ya da genel ahlaka aykırı bir hal alırsa, savcılığın veya bir ilgilinin istemi Üzerine mahkemece sendika veya konfederasyonun feshine karar verilir.
    Tasfiye, tüzel kişiliği sona erecek sendika ve konfederasyonun mal varlığının aktif ve pasifiyle tespiti ve hukuki ilişkilerinin kesilmesidir. Tasfiye işlemleri derneklerde olduğu gibi, Ticaret Kanunu hükümlerine göre tasfiyeye memur kişiler tarafından yürütülür.
    Sendika ve konfederasyonun tasfiye işlemi tamamlandıktan sonra, geriye bir mal varlığı kalmışsa bunun hangi kuruluşa tahsis olunacağı SK’nın 46. Maddesinde gösterilmiştir. Buna göre feshedilen veya infisah eden sendikaların mal varlığı tüzükle veya feshe karar veren genel kurul kararı ile SK’ya göre kurulmuş, aynı nitelikteki bir kuruluşa bırakılmadıkça, varsa üyesi bulunduğu konfederasyona devredilir. Ancak, devir konfederasyonca kabul edilmediği takdirde; feshedilen veya infisah eden sendika konfederasyon üyesi değilse; feshedilen veya infisah eden konfederasyon ise ve malların devri ile ilgili genel kurul kararı veya tüzükte bir hüküm yoksa sendika veya konfederasyonlar mahkeme kararıyla kapatılmış ise bu takdirde tasfiye sonucunda kalacak paralar, Türkiye İş Kurumu’nca belirlenecek milli bankalardan birine yatırılır ve mallar bu kuruma mal edilir. Bu para ve mallar, işçileri mesleğe yöneltmek, işçilerin mesleki eğitimi ve rehabilitasyon hizmetleri dışında kullanılamaz. Para, mal ve bunların gelirlerinin kullanımı, en çok üyeye sahip işçi ve işveren konfederasyonu temsilcilerinin de katılacağı bir kurul tarafından karara bağlanır. Para ve mallar, bu maddede belirtilen kuruluşlar dışında gerçek veya tüzel bir kişiye, kuruluşa, kuruma devredilemez. Bunlar feshedilen, infisah eden ve kapatılan sendika ve konfederasyon üyeleri arasında paylaştırılamaz.




    alıntı


    Facebook




    Üyelik



  1. Yazan:
    no avatar


    REKLAM



Benzer Konular

  1. İcra Hukuku Konu Anlatımı
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 25.11.2010, 14:47
  2. Anayasa Hukuku Konu Anlatımı
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 05.09.2010, 14:37
  3. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Konu Anlatımı
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 04.09.2010, 02:42
  4. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 03.09.2010, 14:37
  5. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Konu Özeti
    Konuyu Açan: BiR-DOST, Forum: AÖF Açık Öğretim.
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj : 22.08.2010, 13:41

copyright

Soru Cevap

grafimx